کتابخوانی یکی از مهمترین شاخصهای توسعهیافتگی فرهنگی در هر کشور است. مطالعه عمیق، برخلاف خواندنهای سطحی در فضای مجازی، باعث افزایش تمرکز، تقویت قوه تحلیل و گسترش دایره واژگان میشود. ملتی که تاریخ و ادبیات خود را میخواند، هویت خود را حفظ میکند و در برابر تهاجم فرهنگی بیگانگان آسیبناپذیر است.
کتابداران تنها مسئول تحویل دادن و پس گرفتن کتاب نیستند؛ آنها مشاوران امین اطلاعاتی هستند. یک کتابدار حرفهای با شناخت نیاز مراجعین، بهترین منابع را به آنها معرفی میکند، روشهای جستجو را آموزش میدهد و فضای کتابخانه را برای مطالعه و پژوهش مساعد میسازد. در عصر انفجار اطلاعات، نقش کتابدار در غربالگری و صحتسنجی اطلاعات بسیار حیاتی است.
در تقویم ایران، ۲۴ آبان آغاز هفته کتاب و کتابخوانی است. این روز مصادف با سالروز درگذشت علامه طباطبایی است که خود نویسندهای بزرگ بود. در این هفته، نمایشگاههای کتاب، عضویت رایگان در کتابخانههای عمومی، و طرحهای تشویقی مثل «کتابگردی» در سراسر کشور برگزار میشود تا فرهنگ مطالعه ترویج یابد.
کتابخانههای عمومی به عنوان دانشگاههای مردمی، نقش مهمی در عدالت آموزشی دارند. این مکانها دسترسی رایگان یا ارزان به منابع علمی و ادبی را برای همه اقشار جامعه، فارغ از سن و تحصیلات، فراهم میکنند. تبدیل کتابخانهها به مراکز فرهنگی و اجتماعی پویا، از اهداف نهاد کتابخانههای عمومی کشور است.
عادت به مطالعه از کودکی شکل میگیرد. والدینی که خود کتاب میخوانند، بهترین الگو هستند. قصه خواندن برای کودکان قبل از خواب، بردن آنها به کتابخانه و خرید کتاب به عنوان جایزه، از راهکارهای موثر است. دسترسی کودک به کتابهای جذاب و متناسب با سنش، شوق خواندن را در او بیدار میکند.
