شب نوزدهم ماه مبارک رمضان، نخستین شب از لیالی پرفیض قدر است. در فرهنگ اسلامی، شب قدر شبی است که مقدرات یک ساله انسانها رقم میخورد. این شب با حادثه غمانگیز ضربت خوردن حضرت علی (ع) در محراب مسجد کوفه همزمان شده است که بر معنویت و حزن این شب میافزاید. روایات تأکید دارند که در این شب، ارزاق تقسیم میشود و اجلها معین میگردد.
اعمال شبهای قدر به دو دسته مشترک و مخصوص تقسیم میشوند. اعمال مشترک شامل غسل مقارن با غروب آفتاب، خواندن دو رکعت نماز با هفت توحید، قرآن به سر گرفتن و توسل به معصومین، و زیارت امام حسین (ع) است. احیا یا بیدار ماندن در این شب و مشغول شدن به عبادت، فضیلتی دارد که گناهان را محو میکند، حتی اگر به اندازه ستارگان آسمان باشد.
علاوه بر اعمال مشترک، شب نوزدهم اعمال ویژهای دارد. مهمترین آنها صد بار استغفار و صد بار لعنت بر قاتلان امیرالمومنین (ع) است. این لعن نماد برائت از ظلم و تعدی به حریم ولایت است. همچنین دعاهای خاصی برای این شب وارد شده است که خواندن آنها برای تقرب به درگاه الهی توصیه میشود.
مراسم قرآن به سر گرفتن، نماد پناه بردن به ثقل اکبر (قرآن) و ثقل اصغر (اهل بیت) است. مومنان با قرار دادن مصحف شریف بر سر، خدا را به حق قرآن و چهارده معصوم قسم میدهند تا از گناهانشان بگذرد و بهترین تقدیر را برایشان بنویسد. این عمل اوج خضوع و خشوع در برابر پروردگار است.
این شب آغشته به خون عدالت است. ضربت خوردن امام علی (ع) به دست ابن ملجم مرادی، فاجعهای بود که ارکان هدایت را لرزاند. مومنان در این شب علاوه بر طلب حاجت برای خود، برای مظلومیت اولین پیشوای شیعیان عزاداری میکنند و از خداوند میخواهند که توفیق پیروی از راه ایشان را به آنها عنایت کند.
