امام حسن عسکری (ع)، یازدهمین پیشوای شیعیان، در شرایطی بسیار سخت و امنیتی میزیستند. خلفای عباسی که از تولد منجی موعود از نسل ایشان بیمناک بودند، ایشان را در منطقه نظامی سامرا تحت نظر گرفتند. با این حال، امام با درایت و تقیه، هم جان فرزندشان را حفظ کردند و هم شیعیان را برای دوران غیبت آماده ساختند.
شهادت امام عسکری (ع) در سن ۲۸ سالگی، گواهی بر تأثیرگذاری عمیق ایشان و هراس دشمنان است. معتمد عباسی که تاب تحمل نفوذ معنوی امام را نداشت، ایشان را مسموم کرد. شهادت ایشان، آغاز فصل جدیدی در تاریخ تشیع یعنی دوران «غیبت» بود.
از امام عسکری (ع) روایات ارزشمندی در زمینه تفسیر قرآن، کلام و فقه بر جای مانده است. همچنین ساماندهی «شبکه وکالت» برای ارتباط با شیعیان دوردست، از ابتکارات مدیریتی ایشان بود که الگویی برای دوران غیبت شد.
یکی از آثار مهم، تفسیر منسوب به امام حسن عسکری (ع) است که حاوی نکات دقیق قرآنی و روایی است. هرچند بحثهای رجالی پیرامون آن وجود دارد، اما نشاندهنده جایگاه علمی رفیع ایشان در میان علماست.
حرم مطهر امامین عسکریین در سامرا، خانه پدری امام زمان (عج) است. جایی که ایشان در آن متولد شدند و محل عبادت سه امام معصوم بوده است. تخریب و بازسازی این حرم، نماد عشق پیروان اهل بیت به این خاندان است.
