ز راه آمده ای و بوی یار می آید / صدای چاوش و بانگ بهار می آید.
شعرگونه
4
قفس بشکن ای پرنده خوش خوان / که ایران شده برایت گلستان.
شعرگونه
5
یوسف گمگشته بازآمد به کنعان غم مخور / کلبه احزان شود روزی گلستان غم مخور.
شعرگونه
6
بازگشتت طلوع صبح امید / در شب تیره و تار نومیدی.
شعرگونه
7
پر کشیدی ز دام و دانه و بند / خوش نشستی به بام ما دلبند.
شعرگونه
8
ای مسافر که از دیار بلا می آیی / تو دوای دل و مرهم درد مایی.
شعرگونه
9
چشم گردون ندیده چون تو عقاب / که شود از قفس چنین شاداب.
شعرگونه
10
خاک پایت سرمه چشمان ما / آمدی ای راحت و درمان ما.
شعرگونه
استعاره پرستو برای آزادگان
در ادبیات و فرهنگ ایران، «پرستو» یا «چلچله» نماد مهاجرت، دوری از وطن و بازگشت دوباره به آشیانه است. استفاده از واژه «پرستوها» برای آزادگان، اشاره ای لطیف به سال های غربت و دوری اجباری آنان دارد که با وجود سختی های زمستانِ اسارت، سرانجام با رسیدن بهارِ آزادی به خانه بازگشتند. این تشبیه، بار عاطفی و شاعرانه ای به این رویداد سیاسی و نظامی بخشیده است.
جشن ملی بازگشت پرستوها
روز ۲۶ مرداد ۱۳۶۹، ایران شاهد یکی از بزرگترین جشن های خیابانی تاریخ خود بود. مردم بدون هیچ هماهنگی قبلی، با گل و شیرینی و اسپند به خیابان ها آمدند تا از پرستوهای مهاجر خود استقبال کنند. این روز یادآور لحظه ای است که ملت ایران دوباره احساس کامل بودن کرد و فرزندان جدا شده از مادر میهن، به آغوش خانواده بازگشتند.
پیام آزادی و امید
بازگشت پرستوها حامل پیامی روشن بود: هیچ قفسی ابدی نیست و هیچ زمستانی پایدار نمی ماند. آزادگان با بازگشت خود، امید را به جامعه جنگ زده آن روز تزریق کردند. آنها نشان دادند که پایان شب سیه، سپید است و استقامت در راه حق، سرانجام به پیروزی و رهایی منجر می شود.
آزادگان؛ سفیران فرهنگی
این پرستوها که از سفر بازگشتند، سوغاتی ارزشمندتر از هر کالای مادی داشتند و آن «فرهنگ مقاومت» بود. آنها در دوران اسارت، با حفظ هویت دینی و ملی خود، سفیران انقلاب اسلامی در خاک دشمن بودند و پس از بازگشت، این روحیه را در رگ های جامعه جاری کردند. روایت های آنان، گنجینه ای فرهنگی برای نسل های آینده است.
تکریم مقام پرستوها
وظیفه ماست که نگذاریم غبار فراموشی بر بال های این پرستوهای خسته بنشیند. تکریم آزادگان، نه فقط یک وظیفه رسمی، بلکه یک تکلیف اخلاقی و ملی است. باید داستان کوچ و بازگشت آنان را برای کودکانمان تعریف کنیم تا بدانند امنیت و آرامش امروز آشیانه شان، مدیون چه کسانی است.
سوالات متداول
چرا به آزادگان پرستو می گویند؟
به خاطر شباهت سرنوشتشان به پرستوها که مدتی مهاجرت می کنند، رنج سفر می کشند و دوباره به آشیانه اصلی خود باز می گردند.
اولین گروه پرستوها چه زمانی بازگشتند؟
در تاریخ ۲۶ مرداد سال ۱۳۶۹ اولین گروه هزار نفره از آزادگان وارد مرز خسروی شدند.
شعر معروف برای بازگشت آزادگان چیست؟
نوحه «بوی گل و سوسن و یاسمن آید» و اشعار محلی که در وصف یوسف گمگشته خوانده می شد.
تعداد پرستوهایی که بازگشتند چقدر بود؟
حدود ۴۳ هزار نفر آزاده سرافراز در مراحل مختلف به وطن بازگشتند.
استقبال مردم از پرستوها چگونه بود؟
بی نظیر و حماسی؛ مردم کیلومترها پیاده به استقبال رفتند، خیابان ها را شستند و گلباران کردند.
آیا همه پرستوها بازگشتند؟
متاسفانه خیر؛ برخی از غریب ترین پرستوها در کنج قفس ها (اردوگاه ها) پر کشیدند و به شهادت رسیدند (شهدای غریب اسارت).
روز بازگشت پرستوها در تقویم چه نام دارد؟
سالروز بازگشت آزادگان سرافراز به میهن اسلامی.
چه درسی می توان از بازگشت پرستوها گرفت؟
اینکه صبر و امید سرانجام نتیجه می دهد و پس از هر سختی، آسانی است (ان مع العسر یسرا).
آهنگ نوستالژیک بازگشت پرستوها کدام است؟
آهنگ «بوی پیراهن یوسف» از مجید انتظامی یکی از ماندگارترین آثار مرتبط با این موضوع است.
چگونه می توان یاد پرستوها را زنده نگه داشت؟
با مطالعه خاطراتشان، احترام به آنان در جامعه و انتقال داستان هایشان به نسل جدید.