در ساختار اداری ایران، «مدیریت منابع انسانی» و «هستههای گزینش» دو بازوی مکمل اما با وظایف متفاوت هستند. مدیریت منابع انسانی بیشتر بر فرآیندهای علمی جذب، آموزش، ارزیابی عملکرد، حقوق و دستمزد و رفاه کارکنان تمرکز دارد. در مقابل، «گزینش» نهادی است که وظیفه بررسی صلاحیتهای عمومی، اعتقادی و اخلاقی داوطلبان ورود به دستگاههای دولتی را بر عهده دارد تا از سلامت اداری و تعهد کارکنان به ارزشهای نظام اطمینان حاصل شود.
نهاد گزینش در ایران بر اساس فرمان تاریخی حضرت امام خمینی (ره) در ۱۵ دی ماه ۱۳۶۱ مبنی بر تشکیل هیئتهای عالی گزینش پایهگذاری شد. هدف از این فرمان، جلوگیری از افراط و تفریط در بررسی صلاحیتها و تأکید بر میزان بودن «حال فعلی افراد» بود. روز ملی منابع انسانی (۲۵ فروردین) فرصتی است تا در کنار مباحث تخصصی HR، به اهمیت جایگاه گزینش سالم و عادلانه نیز پرداخته شود.
هدف مشترک مدیران منابع انسانی و هستههای گزینش، تحقق «شایستهسالاری» است. شایستهسالاری به معنای انتخاب بهترین فرد برای هر جایگاه شغلی بر اساس تخصص، تعهد و مهارت است. مدیران منابع انسانی با ابزارهای علمی و گزینشگران با ابزارهای عقیدتی و اخلاقی تلاش میکنند تا افرادی وارد بدنه اجرایی کشور شوند که هم کارآمد باشند و هم امانتدار حقوق مردم.
مدیران جذب و استخدام با چالشهای متعددی روبرو هستند؛ از جمله کمبود نیروی متخصص در برخی حوزهها، رقابت شدید برای جذب نخبگان (جنگ استعدادها)، و تطبیق فرهنگ سازمانی با نسلهای جدید (نسل Z). مدیران موفق کسانی هستند که بتوانند با ایجاد برند کارفرمایی جذاب و فرآیندهای استخدامی شفاف و سریع، بهترین استعدادها را جذب سازمان کنند.
یک مدیر منابع انسانی یا گزینشگر موفق باید دارای مهارتهایی چون «هوش هیجانی بالا»، «قدرت تحلیل و قضاوت منصفانه»، «آشنایی با قوانین کار و اداری»، «مهارتهای مصاحبهگری» و «رازداری» باشد. آنها محرم اسرار کارکنان و سازمان هستند و تصمیماتشان تأثیر مستقیمی بر سرنوشت افراد و بهرهوری کلی مجموعه دارد.
