هجرت پیامبر اکرم (ص) از مکه به مدینه، تنها یک سفر ساده نبود، بلکه یک تاکتیک الهی برای حفظ اسلام و ایجاد پایگاهی برای گسترش دین بود. این رویداد آنچنان اهمیت داشت که به عنوان مبدأ تاریخ مسلمانان (تقویم هجری قمری) انتخاب شد. تبریک این روز، در واقع تبریک تولد دوباره اسلام و خروج از انزوا به سمت تشکیل حکومت و تمدن است. این مناسبت یادآور این نکته است که برای حفظ ارزشها گاهی باید از وابستگیهای مکانی و مادی دل کند و هجرت کرد.
آغاز سفر هجرت با شب اول ربیعالاول و واقعه لیلة المبیت همزمان است. تبریک این روز، گرامیداشت دو قهرمان است: پیامبر (ص) که با تدبیر و فرمان خدا حرکت کرد، و امام علی (ع) که با ایثار جان خود، امنیت این حرکت را تضمین نمود. بنابراین، پیامهای تبریک این روز معمولاً ترکیبی از شادباش برای نجات پیامبر و تحسین فداکاری امیرالمؤمنین است.
فرهنگ عمومی شیعیان، پایان ماه صفر را پایان دو ماه عزاداری محرم و صفر میدانند و حلول ماه ربیعالاول را تبریک میگویند. تقارن این حلول با سالروز هجرت پیامبر، بهانه مضاعفی برای شادی و تبریک است. اصطلاح (ربیع) به معنای بهار است و این نامگذاری با محتوای تاریخی آن (شکوفایی اسلام در مدینه پس از هجرت) تناسب زیبایی دارد.
گرامیداشت سالروز هجرت، یادآوری یک درس دائمی است: سکون و رکود در اسلام جایی ندارد. هجرت به ما میآموزد که اگر در محیطی امکان رشد و بندگی خدا فراهم نیست، باید حرکت کرد. این پیام برای انسان مدرن که گاهی در روزمرگی گرفتار میشود، بسیار الهامبخش است. تبریک این روز، دعوت به پویایی و تحول درونی و بیرونی است.
موضوع هجرت و تاریخ هجری، یکی از نقاط اشتراک قوی بین تمام مذاهب اسلامی است. همه مسلمانان جهان، تاریخ خود را با این رویداد تنظیم میکنند. تبریک سالروز هجرت، فرصتی عالی برای تأکید بر وحدت اسلامی و هویت مشترک مسلمانان در سایه نام پیامبر اعظم (ص) است.
