دارالفنون که به همت امیرکبیر تأسیس شد، نقطه عطفی در تاریخ آموزش ایران است. امیرکبیر با درک عمیق از عقب ماندگی علمی کشور، تصمیم گرفت موسسه ای برای آموزش علوم جدید مانند مهندسی، پزشکی، معدن و فنون نظامی ایجاد کند. جالب اینجاست که دارالفنون تنها 13 روز قبل از شهادت امیرکبیر افتتاح شد و او نتوانست ثمره نهالی که کاشته بود را ببیند.
انتشار روزنامه «وقایع اتفاقیه» یکی دیگر از اقدامات پیشروانه امیرکبیر بود. او میخواست مردم از اخبار داخلی و خارجی مطلع شوند و سطح آگاهی عمومی بالا برود. این روزنامه نقش مهمی در شکل گیری افکار عمومی و ترویج زبان فارسی ساده و روان داشت.
امیرکبیر ارتش ایران را که ساختاری ایلی و عشایری داشت به یک ارتش ملی و منظم تبدیل کرد. ایجاد کارخانه های اسلحه سازی، تعیین لباس متحدالشکل و درجه بندی نظامیان از اقدامات او بود. او همچنین با سرکوب شورش های داخلی و امن کردن جاده ها، ثبات را به کشور بازگرداند.
ساماندهی خزانه خالی کشور، کاهش حقوق های گزاف درباریان و شاهزادگان، و اصلاح سیستم مالیاتی از شاهکارهای مدیریتی امیرکبیر بود. او با حمایت از صنایع داخلی و جلوگیری از خروج طلا و ارز، تراز تجاری ایران را بهبود بخشید.
داستان گریستن امیرکبیر برای مرگ کودکان بر اثر آبله و جهل والدین، نشان دهنده قلب رئوف و دغدغه مند اوست. او فرمان مایه کوبی (واکسیناسیون) همگانی را صادر کرد که اقدامی انقلابی در حوزه بهداشت عمومی محسوب میشد.
