روز ۲۳ ذیالقعده در تقویم شیعه به عنوان روز زیارتی مخصوص امام رضا (ع) شناخته میشود. اگرچه ایام متعددی برای زیارت ایشان بیان شده، اما این روز جایگاه ویژهای دارد. برخی از محققان و علمای بزرگ شیعه مانند سید بن طاووس، این روز را سالروز شهادت آن حضرت میدانند و به همین دلیل بر زیارت ایشان (چه از نزدیک و چه از راه دور) تأکید ورزیدهاند تا شیعیان با اقامه عزا و زیارت، ارادت خود را به ساحت مقدس رضوی ابراز دارند.
زیارت امام رضا (ع) برای ایرانیان تنها یک عمل عبادی نیست، بلکه هویت فرهنگی و ملی آنان را شکل میدهد. در روز ۲۳ ذیالقعده، حرم مطهر رضوی مملو از عاشقان میشود و کسانی که توانایی سفر ندارند، از راه دور دلهای خود را روانه مشهد میکنند. این همبستگی معنوی، نقش مهمی در تقویت باورهای دینی و ولایتمداری جامعه دارد.
بزرگان دین همواره توصیه کردهاند که زیارت باید همراه با معرفت باشد. «عارفاً بحقه» قیدی است که در روایات پاداش زیارت آمده است. در این روز خاص، خواندن زیارت جامعه کبیره که منشور امامشناسی است، بسیار توصیه شده تا زائر علاوه بر ارتباط عاطفی، شناخت خود را نسبت به جایگاه امام معصوم ارتقا دهد.
روایات فراوانی در فضیلت زیارت امام رضا (ع) وارد شده است. پیامبر اسلام (ص) ایشان را «پاره تن» خود نامیدند و وعده بهشت به زائرانش دادند. در روز زیارتی مخصوص، این ثواب مضاعف است و طبق روایات، گرهگشایی از کار مؤمنین و برآورده شدن حاجات، از آثار قطعی این زیارت خالصانه است.
اسلام دینی محدود به مکان و زمان نیست. برای کسانی که امکان حضور فیزیکی در مشهد مقدس را ندارند، انجام آداب زیارت از راه دور، همان اجر و قرب را دارد. مهم اتصال قلب و توجه روح به سوی امام رئوف است که در روز ۲۳ ذیالقعده این درهای رحمت بیش از پیش گشوده است.
