طب سنتی ایرانی (Persian Medicine) مکتبی غنی و کلنگر است که ریشه در هزاران سال تجربه و دانش حکمایی چون ابنسینا، رازی و جرجانی دارد. این طب برخلاف تصور برخی، مجموعهای از خرافات نیست، بلکه نظامی منطقی بر پایه مزاجشناسی و اخلاط چهارگانه است که به پیشگیری و اصلاح سبک زندگی اهمیت ویژهای میدهد. امروزه این طب در قالب رشته تخصصی دانشگاهی (PhD) به پزشکان عمومی آموزش داده میشود.
بسیاری از مردم تفاوت میان «متخصص طب سنتی» و افراد تجربی را نمیدانند. متخصص طب سنتی، پزشکی است که پس از 7 سال دوره پزشکی عمومی، وارد دوره تخصص طب سنتی شده و مدرک معتبر دانشگاهی دارد. این افراد با تسلط بر آناتومی و فیزیولوژی مدرن و اصول طب کهن، تشخیصی علمی و ایمن ارائه میدهند. روز پزشک فرصتی برای ارج نهادن به این قشر تحصیلکرده است.
مهمترین پیام طب ایرانی «حفظ الصحه» یا حفظ سلامتی از طریق اصول ششگانه (سته ضروریه) است که شامل هوا، خوردنیها، خواب و بیداری، حرکت و سکون، دفع مواد زائد و حالات روحی میشود. متخصصان این رشته بیش از تجویز دارو، بر اصلاح عادات غلط زندگی تمرکز دارند که این امر منجر به درمان ریشهای بیماریها میشود.
طب سنتی و مدرن رقیب یکدیگر نیستند، بلکه مکمل هم هستند. سازمان بهداشت جهانی (WHO) نیز بر استفاده از ظرفیتهای طب بومی کشورها تاکید دارد. در بسیاری از بیماریهای مزمن، گوارشی، و اختلالات سبک زندگی، طب ایرانی راهکارهای موثرتر و کمعارضهتری ارائه میدهد، در حالی که در موارد اورژانس و جراحی، طب مدرن اولویت دارد.
روز پزشک که زادروز ابنسیناست، بهترین زمان برای تبریک به متخصصان طب سنتی است، چرا که کتاب «قانون» ابنسینا انجیل طب سنتی محسوب میشود. تمام مبانی مزاجشناسی و گیاهدرمانی که امروز تدریس میشود، بر پایه ساختاری است که ابنسینا قرنها پیش بنا نهاد.
