اولین تجربه روزهداری، نقشی بنیادین در شکلگیری هویت مذهبی نوجوان دارد. والدین به عنوان اولین الگوها، با رفتار حمایتی و ایجاد فضای مثبت، میتوانند شیرینی عبادت را در جان فرزندانشان ماندگار کنند. اگر این تجربه با اجبار، سرزنش یا بیتوجهی همراه باشد، ممکن است باعث دلزدگی دائمی شود. اما اگر با تشویق، احترام و درک شرایط جسمی و روحی نوجوان همراه باشد، پایههای اعتقادی او را مستحکم میکند.
برگزاری جشنی کوچک تحت عنوان "جشن بندگی" یا "ولیمه روزه اولی"، تاثیر روانی عمیقی دارد. این جشن به نوجوان پیام میدهد که کار او ارزشمند و بزرگ است و ورود او به دایره مکلفین، اتفاقی مبارک است. لازم نیست این جشن پرهزینه باشد؛ یک افطاری خانوادگی با محوریت نوجوان، کیک مخصوص و هدیه، عزت نفس او را در انجام تکالیف دینی بالا میبرد.
بسیار طبیعی است که برخی نوجوانان نتوانند تمام روزهای ماه رمضان را روزه بگیرند. برخورد صحیح در این مواقع حیاتی است. والدین نباید با کلمات منفی یا تحقیرآمیز برخورد کنند. بلکه باید تلاشهای او را ارج نهند و مفهوم "روزه کلهگنجشکی" را به عنوان تمرینی برای سالهای آینده مطرح کنند. تاکید باید بر "تلاش برای اطاعت" باشد نه صرفاً نتیجه نهایی. این رویکرد باعث میشود نوجوان احساس گناه نکند و برای تلاش مجدد انگیزه داشته باشد.
نوجوانان به شدت تحت تاثیر گروه همسالان هستند. والدین میتوانند با شناسایی دوستان روزهدار فرزندشان و ترتیب دادن برنامههای مشترک (مثل افطاری دوستانه یا مطالعه گروهی)، محیطی امن و تشویقکننده ایجاد کنند. وقتی نوجوان میبیند که تنها نیست و دوستانش نیز این سختی شیرین را تحمل میکنند، انگیزهاش دوچندان میشود.
تشویق نباید فقط مادی باشد. گفتگو با نوجوان درباره فلسفه روزه (درک حال فقرا، تقویت اراده، پاکسازی بدن و روح) به آنها انگیزه درونی میدهد. وقتی نوجوان بفهمد که با روزه گرفتن در حال انجام یک کار قهرمانانه و اخلاقی است، تحمل گرسنگی و تشنگی برایش معنادار و آسانتر میشود. استفاده از ادبیات حماسی و عرفانی متناسب با سن آنها بسیار موثر است.
