شعر حماسی درباره دلاوری امام علی (ع) در جنگ احزاب 1405

17 شوال

اشعار حماسی

1

گرد و خاکی شد بلند از رزمگاه / لرزه افتاده به جانِ مهر و ماه

اشعار حماسی
2

ناگهان بانگی برآمد چون رعد / نعره زد عمرو آن پلیدِ بد نهاد

اشعار حماسی
3

کیست مردی تا کند با من نبرد؟ / نیست در این دشت آیا هیچ مرد؟

اشعار حماسی
4

سکته زد بر قلب لشکر ترس و بیم / رنگ از رخسارشان شد چون گلیم

اشعار حماسی
5

از میان برخاست شیر کردگار / حیدر کرار، شاه ذوالفقار

اشعار حماسی
6

گفت من هستم حریف رزم تو / بشکنم این ادعا و بزم تو

اشعار حماسی
7

چرخ زد شمشیر حق در دست او / شد جدا سر از تنِ آن کینه‌جو

اشعار حماسی
8

بانگ تکبیر ملائک شد بلند / بر سر دیو پلیدی خورد بند

اشعار حماسی
9

مصطفی فرمود این ضرب علی / برتر است از طاعت هر منجلی

اشعار حماسی
10

ضربه اش در خندق و روز نبرد / آبروی کفر را نابود کرد

اشعار حماسی

دوبیتی‌های علوی

1

شاه مردان شیر یزدان قوت پروردگار / لافتی الا علی لا سیف الا ذوالفقار

دوبیتی‌های علوی
2

در مصاف خندق آن شاه ولا / کرد با عمرو ستمگر ماجرا

دوبیتی‌های علوی
3

یک ضربت او به روز خندق / افضل ز عبادت خلایق

دوبیتی‌های علوی
4

چون دید نبی دلیری‌اش را / بوسید جمال حیدری‌اش را

دوبیتی‌های علوی

مدح شجاعت

1

ای که بر تارک افلاک قدم بگذاری / در نبرد احد و خندق و خیبر یاری

مدح شجاعت
2

عمرو را چون پر کاهی به زمین کوبیدی / تو همان مظهر قهار خدای قهاری

مدح شجاعت
3

لرزه بر جان سپاه عرب انداخته‌ای / با همان گرد و غباری که ز نعلی داری

مدح شجاعت
4

ذوالفقار تو بود تیغ دو دم در میدان / دشمن از ترس تو در مهلکه دارد زاری

مدح شجاعت
5

یا علی گفتن ما رمز نجات است و ظفر / تو به ما درس شجاعت و وفا بسپاری

مدح شجاعت

توصیف نبرد

1

چشم‌ها خیره به میدان بلا دوخته بود / آتش کین در دل عمرو برافروخته بود

توصیف نبرد
2

آمد آن کوه گناه و طلبید هم‌آورد / لیک جز حیدر کرار کسی رو ننمود

توصیف نبرد
3

خاک شد تیره و شد گرد و غباری برپا / لحظه‌ای بعد سرِ عمرو به خاک افتاده بود

توصیف نبرد
4

پهلوان عرب آنجا به حقارت جان داد / پرچم کفر در آن لحظه دگرگون شده بود

توصیف نبرد

نجوا با مولا

1

یا علی ای پهلوان عالمین / ای امید حسن و عشق حسین

نجوا با مولا
2

دست ما گیر که در جنگ هوس درماندیم / ای که بر کندی درِ قلعه خیبر ز حسین

نجوا با مولا
3

یاد آن ضربت کاری که زدی بر باطل / زنده کن در دل ما شور و شعور و شیدایی

نجوا با مولا
4

ما محبان توایم ای اسدالله غیور / کن نظر بر دل ما تا که نگیرد تنهایی

نجوا با مولا

حماسه نبرد تن به تن امام علی (ع) و عمرو بن عبدود

در روز جنگ خندق، زمانی که عمرو بن عبدود، قهرمان نامدار عرب، از خندق عبور کرد و مبارز طلبید، سکوت مرگباری سپاه اسلام را فرا گرفت. تنها امام علی (ع) بود که داوطلب شد. این نبرد، نبرد تمام ایمان در برابر تمام کفر بود. امام علی (ع) با شجاعتی بی‌نظیر و با ضربه‌ای کاری، عمرو را به هلاکت رساند و این پیروزی، شیرازه سپاه احزاب را از هم پاشید.

شأن نزول حدیث ضربت علی (ع)

پس از این پیروزی بزرگ، پیامبر اکرم (ص) جمله تاریخی خود را فرمودند: «ضَربَةُ عَلیٍّ یَومَ الخَندَقِ اَفضَلُ مِن عِبادَةِ الثَّقَلَین» (ضربه شمشیر علی در روز خندق از عبادت جن و انس برتر است). این حدیث نشان‌دهنده جایگاه حیاتی این دلاوری در بقای اسلام است، زیرا اگر علی (ع) نبود، اسلام در آن روز نابود می‌شد.

تجلی فتوت و اخلاص در نبرد

نکته مهم در این نبرد، اخلاص مولا علی (ع) است. روایت شده که عمرو به صورت امام آب دهان انداخت. امام لحظه‌ای قدم زدند تا خشم شخصی فروکش کند و سپس تنها برای رضای خدا سر دشمن را جدا کردند. این اوج جوانمردی و کنترل نفس است که در اشعار عرفانی (مانند شعر مولوی) نیز بازتاب یافته است.

بازتاب ادبی این حماسه

شاعران پارسی‌گو در طول قرن‌ها، حماسه خندق را ستوده‌اند. از فردوسی تا مولوی و شهریار، همه در وصف شجاعت حیدر کرار سروده‌اند. «شیر حق» لقب جاودانه‌ای است که با این نبرد پیوندی ناگسستنی دارد.

درس‌هایی از شجاعت علوی

شعر و ادبیات حماسی خندق به ما می‌آموزد که شجاعت تنها زور بازو نیست، بلکه ایمان راسخ و نترسیدن از هیاهوی دشمن است. علی (ع) نشان داد که یک مرد الهی می‌تواند در برابر سیل دشمنان بایستد و پیروز شود.

سوالات متداول

حدیث پیامبر درباره ضربت علی (ع) در خندق چیست؟
فرمودند: ضربة علی یوم الخندق افضل من عبادة الثقلین (ضربه علی در روز خندق از عبادت جن و انس برتر است).
حریف امام علی در جنگ خندق که بود؟
عمرو بن عبدود، پهلوان نامدار عرب که به قدرت و جنگاوری مشهور بود.
چرا امام علی پس از زمین زدن عمرو مکث کرد؟
چون عمرو به صورت ایشان آب دهان انداخت، امام صبر کرد تا خشمش فروکش کند و قتل تنها برای رضای خدا باشد.
پیامبر هنگام رفتن علی (ع) به میدان چه فرمودند؟
فرمودند: برز الایمان کله الی الشرک کله (تمام ایمان در برابر تمام کفر قرار گرفت).
شعر معروف مولوی درباره این واقعه چیست؟
از علی آموز اخلاص عمل / شیر حق را دان منزه از دغل.
نتیجه کشته شدن عمرو چه بود؟
ترس و وحشت بر سپاه احزاب مسلط شد و مقدمه فرار و شکست آن‌ها فراهم گردید.
آیا کس دیگری جز علی (ع) داوطلب مبارزه شد؟
خیر، با وجود رجزخوانی‌های مکرر عمرو، سکوت سنگینی بر دیگران حاکم بود.
واژه لا فتی الا علی چه ارتباطی با شجاعت ایشان دارد؟
این جمله آسمانی نشان‌دهنده انحصار جوانمردی و فتوت واقعی در شخصیت امیرالمؤمنین است.
رجز امام علی در برابر عمرو چه مضمونی داشت؟
ایشان عمرو را به اسلام یا بازگشت دعوت کرد و فرمود من کسی هستم که زنان عزادار را بر سر جنازه‌ات می‌نشانم.
این واقعه در چه تاریخی رخ داد؟
در ماه شوال سال پنجم هجری در جریان غزوه خندق (احزاب).
WordAbyss - شعر و متن حماسی دلاوری امام علی (ع) در جنگ خندق | 17 شوال 1405