برخیز که آتش سده، تیغی است بر گلوی تاریکی و خروشی است برای بیداری دلهای خفته. پیروزی نور بر ظلمت مبارک باد.
حماسی
2
در دهمین روز بهمن، شعلههای سرکش سده گواهی میدهند که هیچ زمستانی جاودانه نیست و پیروزی از آنِ روشنایی است.
حماسی
3
هوشنگ شاه، آن شهریار دادگر، آتش را ارمغان آورد تا بدانیم که سرنوشت اهریمن، خاکستر شدن در برابر فروغ ایزدی است.
حماسی
4
جشن سده، رزمایش نور است در برابر سپاه سرما؛ یادآور دلاوری نیاکانی که با آتش، شب را به زانو درآوردند.
حماسی
5
این شعلههای رقصان، پرچمهای فتح ایرانزمیناند که بر فراز تاریخ برافراشته شدهاند تا بگویند نور هرگز نمیمیرد.
حماسی
6
سده، فریاد بلند تمدنی است که در برابر یخبندان جهل و بیداد، آتش دانش و داد را برافروخت. این حماسه جاودان باد.
حماسی
7
بنگر که چگونه زبانههای آتش سده، سقف آسمان را میشکافد؛ این است قدرت اراده ملتی که ظلمت را برنمیتابد.
حماسی
8
امشب آتش سده، افسانه نیست؛ حقیقتی است سوزان که میگوید پایان شب سیه، سپید است. پیروزی روشنایی مبارک.
حماسی
9
ما وارثان آتشیم، فرزندان نور؛ در جشن سده بار دیگر با آرمانهای بلند انسانیت تجدید پیمان میکنیم.
حماسی
10
شعله برکش و شب را بسوزان، که در مرام ما ایرانیان، تسلیم شدن به تاریکی گناهی نابخشودنی است. سده خجسته باد.
حماسی
ملی
1
ایران من، ای سرزمین نور و آتش، جشن سده بر خاک پاکت مبارک که همواره مهد روشنایی بودهای.
ملی
2
سده تنها یک جشن نیست، سند هویت ملی ماست که نشان میدهد ایرانیان همواره پاسدار نور و نیکی بودهاند.
ملی
3
در این جشن باستانی، دست در دست هم، سرود ایران میخوانیم و گرمای وطن را در دلهایمان زنده میکنیم.
ملی
4
آتش سده، نماد پایداری ملت ایران در گذرگاههای سخت تاریخ است؛ همواره روشن، همواره گرم، همواره سربلند.
ملی
5
به کوروش و هوشنگ و آرش سوگند، که آتش عشق به میهن در سدههای تاریخ هرگز خاموش نخواهد شد.
ملی
6
جشن سده فرصتی است تا شکوه تمدن پارسی را به جهانیان یادآور شویم؛ تمدنی که با نور آغاز شد.
ملی
7
بیایید در پای آتش سده، برای سربلندی پرچم سه رنگمان و جاودانگی نام ایران دعا کنیم.
ملی
8
هر جرقهی آتش سده، یادآور خون دلهایی است که برای حفظ فرهنگ و خاک این بوم و بر خورده شده است.
ملی
9
ملیگرایی یعنی پاسداشت جشنهایی که ریشه در خاک و خون ما دارد؛ سده، جشن غرور ملی ایرانیان مبارک.
ملی
10
ایران بمان و بتاب که ما با آتش سده، عهد بستهایم پاسبان حریم روشناییات باشیم.
ملی
اساطیری
1
آنگاه که هوشنگشاه سنگ بر سنگ کوفت و فروغی پدید آمد، جهان دانست که راز بقا در تسخیر نور است. سده مبارک.
اساطیری
2
مار سیاه اهریمنی گریخت و آتش مقدس پدیدار شد؛ این است داستان جاودانه سده در اساطیر کهن ما.
اساطیری
3
سده، یادگار نبرد نخستین انسانهای آزاده با دیو سرما و تاریکی است؛ نبردی که با کشف آتش به پیروزی رسید.
اساطیری
4
در اساطیر ما، آتش هدیهای آسمانی برای رهایی از چنگال اهریمن است. این موهبت الهی بر ایرانیان مبارک باد.
اساطیری
5
افسانهها میگویند آتش سده، گرمای دل زمین است که در چله زمستان بیدار میشود تا بهار را صدا بزند.
اساطیری
6
هوشنگ با آتش، تمدن را بنیان نهاد و ما امروز میراثدار آن شکوه اساطیری هستیم. جشن سده گرامی باد.
اساطیری
7
دیوهای تاریکی در برابر رقص شعلههای سده ناتوانند؛ چرا که این آتش از دل سنگ خارا و ارادهی مردان خدا برخاسته است.
اساطیری
8
سده، تجلی قدرت ایزدی در کالبد طبیعت است؛ بازخوانی افسانهای که واقعیت تاریخ ما شد.
اساطیری
9
چون ققنوس که از آتش برمیخیزد، ایران نیز با جشن سده حیاتی دوباره مییابد. زنده باد اساطیر ایران.
اساطیری
10
یاد هوشنگ پیشدادی گرامی، که با فروغی ایزدی، شبِ ترسناک بشر را به روزِ روشن تمدن بدل کرد.
اساطیری
ادبی
1
قلم در وصف رقص شعلههای سده ناتوان است؛ آنجا که نور با ظلمت میستیزد و حماسهای از جنس گرما میسراید.
ادبی
2
سده، قصیدهای بلند از پایداری است که ردیف آن نور و قافیهاش پیروزی است. این جشن شاعرانه مبارک.
ادبی
3
در بزم سده، آتش ساقی است و گرما می؛ بنوشید از این جام کهن که درمان درد خمودگی است.
ادبی
4
حماسه سده، روایتگر عصری است که انسان بر طبیعت چیره شد، نه با زور، که با کشف راز نور.
ادبی
5
ببین چگونه آتش، تنِ سردِ هیزم را در آغوش میکشد و جان میدهد؛ سده جشن جانبخشی است.
ادبی
6
در چکاچک شمشیرهای نور و تیرگی، سده آن لحظهی طلایی فتح است. پیروزیتان مبارک.
ادبی
7
تاریخ ایران دیوانی است که سده، یکی از درخشانترین ابیات آن است؛ بیتی سرشار از شور و حماسه.
ادبی
8
شعلههای سده چونان سروهای آزادگان، سر به فلک کشیدهاند تا آزادگی را فریاد بزنند.
ادبی
9
واژهها در برابر عظمت این آتش سر تعظیم فرود میآورند؛ سده، نگین درخشان ادبیات و فرهنگ ماست.
ادبی
10
بیایید با جوهر نور، بر صفحه تاریک شب بنویسیم: زنده باد ایران، پاینده باد جشن سده.
ادبی
رسمی
1
فرارسیدن دهم بهمن، سالروز جشن حماسی سده و غلبه نور بر تاریکی را به تمامی هممیهنان گرامی تبریک عرض مینمایم.
رسمی
2
جشن سده، نماد استقامت فرهنگی و تاریخی ملت ایران و پیروزی خرد بر ناآگاهی است. گرامی باد.
رسمی
3
با افتخار به پیشینه غنی تاریخیمان، جشن باستانی سده را که پیامآور امید و روشنایی است، شادباش میگویم.
رسمی
4
حماسه سده، یادآور توانمندی ایرانیان در طول اعصار برای غلبه بر سختیها و ناملایمات است.
رسمی
5
اینجانب فرارسیدن جشن شکوهمند سده را به پاسداران فرهنگ و تمدن ایرانزمین تبریک و تهنیت عرض میکنم.
رسمی
6
سده، میراثی گرانبهاست که درس پایداری و امید به آینده را به نسلهای امروز میآموزد. مبارک باد.
رسمی
7
پیروزی نمادین روشنایی بر ظلمت در جشن سده، الگویی برای حرکت به سوی آیندهای روشن و پربار است.
رسمی
8
گرامیداشت جشن سده، ادای احترام به خردورزی و دانشپژوهی نیاکان پاکنهاد ماست.
رسمی
9
امید است همواره پرچم سربلندی ایران همچون شعلههای سده، برافراشته و درخشان باقی بماند.
رسمی
10
با آرزوی تداوم روشنایی و نیکی در سراسر گیتی، جشن ملی و حماسی سده را تبریک عرض مینمایم.
رسمی
حماسه هوشنگ شاه و کشف آتش
در متون حماسی و شاهنامه فردوسی، ریشه جشن سده به هوشنگ شاه پیشدادی بازمیگردد. روزی هوشنگ در کوهسار ماری سیاه و تیره دید و سنگی به سوی او پرتاب کرد. سنگ به سنگ دیگری برخورد کرد و جرقهای پدید آمد که خار و خاشاک را شعلهور ساخت. این رویداد حماسی، آغاز تسلط انسان بر آتش و غلبه بر تاریکی اهریمنی بود.
نبرد نور و ظلمت در فلسفه سده
سده بیش از آنکه یک جشن ساده باشد، یک میدان نبرد نمادین است. در باورهای ایرانی، زمستان و سرما نمادهای اهریمنی و مرگ هستند، در حالی که آتش و گرما نشانههای ایزدی و زندگیبخشاند. برپایی آتشهای عظیم در سده، نوعی یاری رساندن به نیروهای نور برای شکست دادن لشکر تاریکی و سرما محسوب میشود.
بازتاب سده در ادبیات حماسی ایران
شاعران بزرگ پارسیگو، به ویژه فردوسی، عنصری و فرخی سیستانی، در اشعار خود بارها به شکوه و عظمت جشن سده اشاره کردهاند. این اشعار با لحنی حماسی و فاخر، آتش سده را به عنوان نمادی از شکوه پادشاهی، دادگری و پیروزی نهایی نیکی بر بدی توصیف کردهاند و آن را مایه فخر ایران دانستهاند.
سده و هویت ملی ایرانیان
جشن سده به عنوان یک جشن ملی، نقش مهمی در حفظ هویت ایرانی در طول تاریخ داشته است. با وجود حملات و تغییرات بسیار در تاریخ ایران، برگزاری این جشن نشاندهنده روحیه شکستناپذیر و حماسی ملت ایران است که همواره در پی حفظ میراث نیاکان و ارزشهای والای انسانی خود بودهاند.
جنبههای اجتماعی و پهلوانی سده
در گذشته، جمعآوری هیزم برای جشن سده اغلب با مشارکت پهلوانان و جوانان شهر و روستا انجام میشد که خود نوعی تمرین همبستگی و آمادگی جسمانی بود. این همکاری جمعی برای برپایی آتشی که تاریکی را میشکافد، روحیه فتوت و عیاری را در جامعه زنده نگه میداشت.
سوالات متداول
فلسفه اصلی جشن سده چیست؟
فلسفه اصلی آن، نمایش پیروزی نور، گرما و آگاهی بر تاریکی، سرما و نادانی است.
هوشنگ شاه چگونه آتش را کشف کرد؟
با پرتاب سنگی برای کشتن یک مار سیاه که به سنگ دیگر برخورد کرد و جرقه زد.
چرا سده را جشن پیروزی نور مینامند؟
زیرا با برپایی آتش بزرگ، تاریکی شب شکسته میشود و به صورت نمادین نیروهای اهریمنی عقب رانده میشوند.
آیا فردوسی درباره سده شعر گفته است؟
بله، فردوسی در شاهنامه داستان هوشنگ و کشف آتش و بنیانگذاری جشن سده را به زیبایی سروده است.
تفاوت سده با چهارشنبه سوری چیست؟
سده جشن پیدایش آتش در میانه زمستان است و جنبه حماسی و ملی دارد، اما چهارشنبه سوری استقبال از نوروز است.
نماد مار سیاه در داستان سده چیست؟
مار سیاه نماد اهریمن، خطر و تاریکی است که کشف آتش (نور) باعث دفع آن میشود.
آیا سده فقط یک جشن زرتشتی است؟
خیر، سده یک جشن ملی ایرانی است که تمام ایرانیان فارغ از مذهب به عنوان میراث فرهنگی آن را پاس میدارند.
چه کسانی هیزم جشن سده را جمع میکردند؟
در قدیم مردم شهر و روستا، کشاورزان و حتی درباریان با همکاری یکدیگر هیزم جمع میکردند که نماد اتحاد بود.
پیام حماسی سده برای امروز چیست؟
ایستادگی در برابر سختیها، حفظ امید در دل تاریکی و اتحاد برای رسیدن به روشنایی و پیروزی.
مکانهای معروف برگزاری سده کجاست؟
علاوه بر ایران، در برخی کشورهای حوزه تمدن ایران مانند تاجیکستان نیز این جشن گرامی داشته میشود.