خداوند در قرآن میفرماید: بخورید و بیاشامید اما اسراف نکنید. روز جهانی غذا تلنگری است به وجدان ما.
مذهبی/قرآنی
2
هر دانه برنجی که دور میریزیم، شاید سهم گرسنه ای باشد که شب را بی غذا سر کرده. اسراف گناهی نابخشودنی است.
مذهبی/قرآنی
3
پیامبر اکرم (ص) فرمودند: هیچ ظرفی بدتر از شکم پر نمیشود. بیایید به اندازه نیاز مصرف کنیم و اضافه را انفاق کنیم.
مذهبی/قرآنی
4
شکر نعمت، نعمتت افزون کند. بزرگترین کفران نعمت، دور ریختن غذایی است که با زحمت به دست آمده.
مذهبی/قرآنی
5
در روز جهانی غذا، به یاد سفره های خالی باشیم و با پرهیز از تجملات، برکت را به سفره های خود دعوت کنیم.
مذهبی/قرآنی
6
امام علی (ع) میفرمایند: قناعت گنجی بی پایان است. بیایید فرهنگ قناعت را جایگزین فرهنگ مصرف زدگی کنیم.
مذهبی/قرآنی
7
دور ریختن نان، بی احترامی به برکت خداست. با مدیریت صحیح مصرف، قدردان رزق الهی باشیم.
مذهبی/قرآنی
8
زکات فطره و اطعام فقرا، راهکارهای اسلام برای مبارزه با گرسنگی است. در این روز به یاد محرومان باشیم.
مذهبی/قرآنی
9
اسراف تنها دور ریختن نیست، بلکه زیاده روی در مصرف و پختن بیش از حد نیاز هم اسراف است.
مذهبی/قرآنی
10
خدایا ما را از اسراف کاران قرار مده و توفیق دستگیری از نیازمندان را به ما عطا کن.
مذهبی/قرآنی
اجتماعی/انسانی
1
در حالی که ما نگران کالری اضافی هستیم، میلیون ها نفر نگران زنده ماندن تا فردا هستند. به اندازه مصرف کنیم.
اجتماعی/انسانی
2
روز جهانی غذا، روز همبستگی با گرسنگان جهان است. سهم ما: خرید به اندازه، پخت به اندازه و مصرف به اندازه.
اجتماعی/انسانی
3
زباله های غذایی ما، آرزوی دست نیافتنی بسیاری از کودکان فقیر است. قبل از دور ریختن، مکث کنیم.
اجتماعی/انسانی
4
مبارزه با گرسنگی نیاز به بودجه های کلان ندارد، از یخچال خانه ما شروع میشود. اسراف نکنیم.
اجتماعی/انسانی
5
غذا برای زنده ماندن است، نه برای دور ریختن. با اصلاح الگوی مصرف، زمین و انسان ها را نجات دهیم.
اجتماعی/انسانی
6
بیایید فرهنگ «打包» (بردن غذای اضافه رستوران) را نهادینه کنیم و آن را به نیازمندان یا حیوانات بدهیم.
اجتماعی/انسانی
7
هر لقمه ای که اسراف میشود، هدر رفتن آب، خاک و انرژی است که برای تولید آن صرف شده است.
اجتماعی/انسانی
8
گرسنگی یک بحران جهانی است، اما راه حل آن محلی است. از خانه و محله خودمان شروع کنیم.
اجتماعی/انسانی
9
شرم آور است که در قرن تکنولوژی، هنوز کودکی از گرسنگی جان دهد. مسئولیت پذیر باشیم.
اجتماعی/انسانی
10
به فرزندانمان یاد دهیم که بشقابشان را تمیز کنند و قدر غذا را بدانند. این بهترین درس زندگی است.
اجتماعی/انسانی
کوتاه/تکان دهنده
1
اسراف غذا = دزدی از سفره فقرا.
کوتاه/تکان دهنده
2
اندازه نگه دار که اندازه نکوست.
کوتاه/تکان دهنده
3
سیر کردن گرسنه، زیباترین هنر است.
کوتاه/تکان دهنده
4
غذا زباله نیست. مراقب باشیم.
کوتاه/تکان دهنده
5
شکرگزاری یعنی درست مصرف کردن.
کوتاه/تکان دهنده
6
نه به اسراف، آری به مهربانی.
کوتاه/تکان دهنده
7
سفره خالی همسایه را دریابیم.
کوتاه/تکان دهنده
8
با اسراف نکردن، جهان را سیر کنیم.
کوتاه/تکان دهنده
9
نان حرمت دارد، دور نریزیم.
کوتاه/تکان دهنده
10
گرسنگی همسایه، آزمون ایمان ماست.
کوتاه/تکان دهنده
بحران جهانی غذا و دورریز غذا
طبق آمارهای جهانی، حدود یک سوم غذای تولید شده در جهان دور ریخته میشود، در حالی که بیش از 800 میلیون نفر از گرسنگی رنج میبرند. این پارادوکس تلخ نشان میدهد که مشکل اصلی کمبود غذا نیست، بلکه توزیع ناعادلانه و الگوی مصرف غلط است. روز جهانی غذا فرصتی است تا با نگاهی عمیق به سطل های زباله رستوران ها و خانه هایمان، سهم خود را در این فاجعه بشری پیدا کنیم.
دیدگاه اسلام درباره اسراف (Israf)
در قرآن کریم بارها به شدت از اسراف و تبذیر نهی شده است. خداوند اسراف کاران را «برادران شیطان» مینامد. اسراف در غذا نه تنها گناه شرعی است، بلکه خیانت به منابع طبیعی و حق نسل های آینده است. فرهنگ اسلامی بر قناعت، ساده زیستی و انفاق (بخشش) غذا به نیازمندان تاکید دارد. نذری دادن در فرهنگ عاشورایی نمونه ای از توزیع غذاست که باید با مدیریت صحیح، از اسراف در آن جلوگیری شود.
تاثیر دورریز غذا بر محیط زیست
وقتی غذایی دور ریخته میشود، فقط خود غذا هدر نمیرود؛ بلکه تمام آبی که برای کشاورزی، سوختی که برای حمل و نقل و انرژی که برای پخت آن صرف شده نیز هدر میرود. علاوه بر این، پسماندهای غذایی در محل های دفن زباله گاز متان تولید میکنند که یکی از قوی ترین گازهای گلخانه ای است. بنابراین اسراف نکردن، یک عمل محیط زیستی نیز محسوب میشود.
راهکارهای خانگی برای کاهش ضایعات غذا
برنامه ریزی برای خرید (لیست نوشتن)، توجه به تاریخ انقضا، استفاده خلاقانه از باقی مانده غذاها (Leftovers)، فریز کردن مواد غذایی اضافه و سرو غذا در ظروف کوچکتر از راهکارهای ساده اما موثر برای کاهش دورریز غذا در خانه هستند. آموزش این موارد به کودکان، فرهنگ مصرف صحیح را در نسل بعد نهادینه میکند.
مسئولیت اجتماعی رستوران ها و تالارها
بخش بزرگی از اسراف غذا در رستوران ها و تالارهای عروسی رخ میدهد. صاحبان این مشاغل میتوانند با مدیریت صحیح منو، ارائه گزینه «پرس نیمه» و همکاری با خیریه ها برای اهدای غذای دست نخورده اضافه، نقش مهمی در مبارزه با گرسنگی و اسراف ایفا کنند.
سوالات متداول
حکم دور ریختن نان و برنج چیست؟
از نظر اخلاقی و عرفی بسیار ناپسند است و اگر از روی بی اعتنایی به نعمت خدا باشد، گناه محسوب میشود (کفران نعمت).
چطور غذای اضافه مهمانی را مدیریت کنیم؟
در ظروف یکبار مصرف تمیز بسته بندی کنید و همان شب به دست نیازمندان یا کارگران شهرداری برسانید.
کمپین های مبارزه با گرسنگی در ایران کدامند؟
کمیته امداد، هلال احمر و خیریه های مردمی متعددی در زمینه اطعام نیازمندان فعال هستند.
تفاوت اسراف و تبذیر چیست؟
اسراف یعنی زیاده روی در مصرف (مثلا خوردن بیش از حد)، اما تبذیر یعنی ریخت و پاش و ضایع کردن مال (مثلا دور ریختن غذای سالم).
آیا میتوان ته مانده غذا را به حیوانات داد؟
بله، این کار بسیار پسندیده است و نوعی بازیافت طبیعی و مهربانی با مخلوقات خداست.
بانک غذا چیست؟
موسساتی هستند که غذاهای مازاد کارخانه ها یا مردم را جمع آوری کرده و بین فقرا توزیع میکنند.
چگونه کمتر غذا بپزیم که اضافه نیاید؟
استفاده از پیمانه برای برنج و حبوبات و شناخت دقیق اشتهای اعضای خانواده کمک کننده است.
شعار «ته بشقابت رو تمیز کن» خوب است؟
بله، به شرطی که از اول به اندازه بکشیم. نباید کودک را مجبور به پرخوری کرد، بلکه باید یاد داد کم بکشد.
آمار ضایعات نان در ایران چقدر است؟
متاسفانه بالاست؛ اصلاح کیفیت پخت و فرهنگ خرید روزانه میتواند این آمار را کاهش دهد.