پیش از قرآن به سر گرفتن، حتماً وضو داشته باشید که طهارت شرط اول است.
آمادگیهای قبل از مراسم
2
بهتر است رو به قبله بنشینید و حضور قلب خود را تقویت کنید.
آمادگیهای قبل از مراسم
3
قرآن را با احترام کامل در دست بگیرید و از صحبتهای متفرقه بپرهیزید.
آمادگیهای قبل از مراسم
4
نیت خالص کنید؛ نیت شما باید تنها جلب رضایت خداوند و توبه باشد.
آمادگیهای قبل از مراسم
5
قبل از باز کردن قرآن، استغفار کنید تا با روحی سبکتر وارد مراسم شوید.
آمادگیهای قبل از مراسم
6
بهتر است در حالت تواضع و خشوع، ترجیحاً دو زانو بنشینید.
آمادگیهای قبل از مراسم
7
فضای اطراف خود را معطر کنید تا حس معنوی بیشتری داشته باشید.
آمادگیهای قبل از مراسم
8
از پوشیدن لباسهای تنگ و نامناسب که تمرکز را بر هم میزند خودداری کنید.
آمادگیهای قبل از مراسم
9
سعی کنید در جمع مؤمنین باشید تا از دعای همگانی بهرهمند شوید.
آمادگیهای قبل از مراسم
10
دل را از کینهها پاک کنید تا قرآن بر قلبتان اثر کند.
آمادگیهای قبل از مراسم
آداب حین مراسم
1
هنگام باز کردن قرآن، آن را مقابل صورت بگیرید و با احترام به کلام الله بنگرید.
آداب حین مراسم
2
وقتی قرآن را بر سر میگذارید، تصور کنید در پناه وحی الهی قرار گرفتهاید.
آداب حین مراسم
3
نامهای مبارک معصومین (ع) را با شمرده و با توجه به معنا بیان کنید.
آداب حین مراسم
4
هنگام قسم دادن خدا به نام هر معصوم، توسل قلبی به آن بزرگوار داشته باشید.
آداب حین مراسم
5
گریه و تضرع در این حال، زنگار از دل میشواید؛ جلوی اشک خود را نگیرید.
آداب حین مراسم
6
صدای خود را در حد متعارف بلند کنید، نه آنقدر که مزاحم دیگران شود.
آداب حین مراسم
7
در اوج مراسم، حاجات اصلی خود یعنی ظهور و عاقبتبخیری را مد نظر داشته باشید.
آداب حین مراسم
8
قرآن را محکم و با اطمینان بر سر نگه دارید، گویی سقف محکم زندگی شماست.
آداب حین مراسم
9
در فواصل ذکر نامها، صلوات بفرستید و از خدا طلب مغفرت کنید.
آداب حین مراسم
10
مراقب باشید خستگی جسمی مانع حضور قلبی نشود؛ اگر خسته شدید، تغییر حالت دهید اما ادب را حفظ کنید.
آداب حین مراسم
آداب باطنی
1
قرآن بر سر نهادن یعنی عقل و فکر خود را تسلیم وحی الهی میکنیم.
آداب باطنی
2
این عمل نماد این است که قرآن سایبان زندگی و راهنمای افکار ماست.
آداب باطنی
3
در دل نیت کنید که پس از این شب، هیچ فکری جز دستورات قرآن در سر نپرورانید.
آداب باطنی
4
خود را در پناه چهارده نور پاک ببینید و احساس امنیت کنید.
آداب باطنی
5
باید باور داشته باشید که خدا به حرمت این اسامی مقدس، شما را میبخشد.
آداب باطنی
6
قرآن به سر یعنی قول میدهم تا سال آینده عامل به این کتاب باشم.
آداب باطنی
7
این عمل اقرار به جهل خود و پناه بردن به علم مطلق الهی است.
آداب باطنی
8
احساس کنید که در زیر خیمه ولایت و قرآن، از تیرهای شیطان در امانید.
آداب باطنی
9
تواضع در برابر قرآن، کلید سربلندی در دنیا و آخرت است.
آداب باطنی
10
با تمام وجود حس کنید که قرآن شفیع شما در این شب عزیز است.
آداب باطنی
دعاها و اذکار همراه
1
ذکر استغفرالله ربی و اتوب الیه را قبل از شروع زیاد تکرار کنید.
دعاها و اذکار همراه
2
دعای اللهم انی اسالک بکتابک المنزل را با توجه به ترجمه بخوانید.
دعاها و اذکار همراه
3
صلواتهای مکرر در بین اذکار، نوری بر نور است.
دعاها و اذکار همراه
4
ذکر یا رب یا رب را با سوز دل و امید به اجابت بگویید.
دعاها و اذکار همراه
5
هنگام نام بردن از امام زمان (عج)، دست ادب بر سر بگذارید و ایستاده یا با احترام ویژه دعا کنید.
دعاها و اذکار همراه
6
دعای فرج در زیر سایه قرآن، کلید استجابت سایر دعاهاست.
دعاها و اذکار همراه
7
برای پدر و مادر و ذویالحقوق در این حال بسیار دعا کنید.
دعاها و اذکار همراه
8
طلب بخشش برای تمام مومنین و مومنات، باعث وسعت رزق معنوی میشود.
دعاها و اذکار همراه
9
ذکر یونسیه (لا اله الا انت سبحانک...) در این حال بسیار مجرب است.
دعاها و اذکار همراه
10
خدایا به حق این قرآن، ما را با قرآن زنده بدار و با قرآن بمیران.
دعاها و اذکار همراه
اعمال پس از مراسم
1
قرآن را با احترام ببندید و ببوسید و بر دیدگان بگذارید.
اعمال پس از مراسم
2
خدا را شکر کنید که توفیق درک این مراسم را به شما داد.
اعمال پس از مراسم
3
سبکبالی پس از مراسم را حفظ کنید و مراقب باشید با گناه از بین نرود.
اعمال پس از مراسم
4
عهدهایی که با خدا و قرآن بستید را در دفتری یادداشت کنید.
اعمال پس از مراسم
5
صدقهای جهت سلامتی امام زمان (عج) کنار بگذارید.
اعمال پس از مراسم
6
برای کسانی که التماس دعا گفتهاند، نماز یا دعای کوتاهی بخوانید.
اعمال پس از مراسم
7
حس خوب این شب را تا صبح و روزهای آینده همراه خود داشته باشید.
اعمال پس از مراسم
8
سعی کنید تلاوت قرآن را در برنامه روزانه خود قرار دهید.
اعمال پس از مراسم
9
با اهل بیت (ع) خداحافظی نکنید، بلکه از آنها بخواهید همراه همیشگی شما باشند.
اعمال پس از مراسم
10
ثواب این احیا را به ارواح طیبه شهدا و اموات هدیه کنید.
اعمال پس از مراسم
فلسفه قرار دادن قرآن بر سر
عمل قرآن به سر گرفتن در شبهای قدر، به ویژه شب بیست و سوم که محتملترین شب قدر است، نمادی از پناه بردن به کلام الهی است. وقتی قرآن را باز میکنیم و مقابل صورت میگیریم، یعنی به حقانیت آن شهادت میدهیم و وقتی آن را بر سر میگذاریم، یعنی عقل و اندیشه خود را تحت سایه هدایت وحی قرار میدهیم. این کار نشاندهنده تسلیم محض در برابر پروردگار و واسطه قرار دادن کتاب او برای طلب مغفرت است.
طهارت جسم و جان، شرط اول ادب
یکی از مهمترین آداب این مراسم، داشتن طهارت است. وضو داشتن هنگام لمس خطوط قرآن واجب و هنگام در دست گرفتن آن بسیار مستحب است. اما مهمتر از طهارت جسم، طهارت جان است. استغفار پیش از مراسم، دل را از زنگار گناه پاک میکند و آینهی وجود را برای دریافت انوار الهی آماده میسازد. ادب حکم میکند که با لباسی تمیز و بویی خوش به محضر کلام خدا برویم.
توسل به ثقلین (قرآن و عترت)
مراسم قرآن به سر، تجلی حدیث ثقلین است. در این مراسم ما هم قرآن را شفیع قرار میدهیم و هم به چهارده معصوم (ع) متوسل میشویم. قسم دادن خداوند به حق پیامبر (ص) و اهل بیت ایشان (ع)، کلید قفلهای بسته است. در شب بیست و سوم، تاکید بر نام مبارک امام زمان (عج) حال و هوای خاصی دارد، زیرا ایشان صاحب شب قدر و امضاکننده مقدرات هستند.
حضور قلب و دوری از غفلت
صرف نگه داشتن قرآن بر سر کافی نیست؛ ادب واقعی در حضور قلب است. باید متوجه باشیم که در چه موقعیت عظیمی قرار داریم. نگاه کردن به اطراف، صحبت کردن با دیگران یا فکر کردن به امور دنیوی، خلاف ادب این مجلس است. باید تمام حواس متوجه خالق باشد و زبان و دل هماهنگ با هم، نامهای مقدس را صدا بزنند.
اهمیت شب بیست و سوم رمضان
در روایات اهل بیت (ع)، شب بیست و سوم ماه رمضان به عنوان «لیلة الجهنی» و محتملترین شب قدر معرفی شده است. به همین دلیل، آداب قرآن به سر گرفتن در این شب اهمیت دوچندانی دارد. در این شب است که تقدیر نهایی امضا میشود، لذا رعایت ادب و خشوع در این مراسم میتواند سرنوشت یک سال آینده انسان را به بهترین شکل رقم بزند.
سوالات متداول
چرا قرآن را بر سر میگذاریم؟
این کار نمادین به معنای قرار دادن وحی الهی به عنوان سقف و محافظ زندگی و تسلیم کردن عقل و اندیشه در برابر دستورات خداوند است.
آیا بدون وضو میتوان قرآن به سر گرفت؟
اگر دست به خطوط قرآن نزنید حرام نیست، اما ادب حکم میکند که در چنین شب عزیزی حتماً با وضو باشیم.
در شب بیست و سوم چه دعایی مقدم بر همه است؟
دعای برای سلامتی و ظهور امام زمان (عج) (اللهم کن لولیک...)، زیرا ایشان صاحب این شب هستند.
آیا میتوانیم مراسم قرآن به سر را نشسته انجام دهیم؟
بله، در واقع مستحب است که انسان در حالت تضرع و نشستن باشد، مگر اینکه عذر شرعی یا جسمی داشته باشد.
ترتیب نامهای معصومین در مراسم چگونه است؟
از نام خدا شروع میشود، سپس پیامبر (ص)، حضرت علی (ع)، حضرت زهرا (س) و سپس سایر امامان تا امام زمان (عج).
اگر معنای عربی دعا را ندانیم اشکال دارد؟
خیر، اما بهتر است به ترجمه توجه کنیم تا بدانیم چه میگوییم و ارتباط قلبی قویتری برقرار کنیم.
آیا کودکان هم میتوانند قرآن به سر بگیرند؟
بله، و بسیار پسندیده است. دعای کودکان به دلیل پاکی دلشان زودتر اجابت میشود و آنها را با قرآن مانوس میکند.
تفاوت شب بیست و سوم با دو شب دیگر قدر چیست؟
روایات بر شب بیست و سوم به عنوان شب قدر اصلی تاکید بیشتری دارند و اعمال و آداب در این شب فضیلت بیشتری دارد.
آیا باز کردن قرآن جلوی صورت واجب است؟
واجب فقهی نیست، اما بخشی از دستور العمل این مراسم است که در کتب ادعیه مانند مفاتیح الجنان آمده است.
بعد از مراسم قرآن به سر چه باید کرد؟
باید مراقب باشیم حال معنوی به دست آمده را حفظ کنیم و با گناه نکردن، تقدیر نیکوی خود را خراب نکنیم.