سلام بر شما ای خاندان نبوت؛ جامعه کبیره، شناسنامه شیعه است. وقتی میخوانم: السلام علیکم یا اهل بیت النبوه... دلم در سامرا پر میکشد. امام هادی (ع) چه کرد با این کلمات؟ هر فرازش یک کلاس درس عرفان است. آقای من، ممنون که راه سخن گفتن با خودتان را به ما آموختید.
نجوای عارفانه
2
جامعه کبیره، نردبان آسمان است. امام هادی (ع) کلمات را کنار هم چید تا ما لکنت زبانمان در برابر خدا و اولیایش برطرف شود. وقتی میگوییم: و معدن الرساله... یعنی شما اصل و ریشه همه خوبیهایید. شهادت نویسنده این زیارتنامه تسلیت باد.
نجوای عارفانه
3
مینشینم روبروی ضریح خیالیتان در سامرا و جامعه کبیره را باز میکنم. چه عظمتی! چه شکوهی! امام هادی (ع) در حصار بود، اما با این زیارت، روح ما را آزاد کرد. آزادسازی انسان از بند جهل، هنر هادی امت بود.
نجوای عارفانه
4
هر بار که جامعه کبیره میخوانم، حس میکنم امام هادی (ع) روبرویم نشسته و دارد یاد میدهد که چگونه باید در برابر امام معصوم ادب کرد. این زیارت، اوج ادب و اوج معرفت است. میراث سامرا، گنجینهای است که پایان ندارد.
نجوای عارفانه
5
زیارت جامعه، دریایی است که ساحل ندارد. غوص کردن در این دریا، کار هر کسی نیست. دل میخواهد و اشک. ممنونیم ای امام هادی که این اقیانوس را به ما هدیه دادی.
نجوای عارفانه
فرازهای ناب و تفسیر دلی
1
بأبی انتم و امی و نفسی... چه تعبیر عاشقانهای. پدر و مادر و جانم فدای شما. این یعنی اوج دلدادگی که امام هادی (ع) به ما یاد داد.
فرازهای ناب و تفسیر دلی
2
و ساسه العباد... شما سیاستمداران بندگانید. یعنی راه و رسم زندگی و مدیریت جامعه را باید از شما آموخت، نه از مکتبهای غربی و شرقی.
فرازهای ناب و تفسیر دلی
3
و ارکان البلاد... شما ستونهای شهرید. شهری که امام ندارد، ویرانه است. سامرا با وجود شما آباد بود، حتی اگر در محاصره بودید.
فرازهای ناب و تفسیر دلی
4
من اتاکم نجی و من لم یاتکم هلک... هر کس به سوی شما آمد نجات یافت و هر کس نیامد هلاک شد. این خط قرمز شیعه است که امام هادی (ع) ترسیم کرد.
فرازهای ناب و تفسیر دلی
5
عادتکم الاحسان و سجیتکم الکرم... عادت شما احسان است. پس ما هم امید داریم به احسانتان ای خاندان کرم. ما را دست خالی برنگردانید.
فرازهای ناب و تفسیر دلی
دلنوشته کوتاه
1
جامعه کبیره، منشور امام شناسی است. شهادت معلم این منشور، امام هادی (ع) تسلیت.
دلنوشته کوتاه
2
کاش میشد در سامرا، زیر گنبد طلایی، جامعه کبیره بخوانیم و برای غربت امام هادی (ع) اشک بریزیم.
دلنوشته کوتاه
3
هدیه امام هادی (ع) به ما، یک دوره کامل خداشناسی و امام شناسی در قالب زیارت بود.
دلنوشته کوتاه
4
زیارت جامعه، ریسمان محکمی است که ما را به ولایت گره میزند. کور باد چشمی که این نور را نمیبیند.
دلنوشته کوتاه
5
امشب جامعه کبیره میخوانم به نیت فرج. که امام هادی (ع) فرمودند شما پناهگاه و ملجأ مایید.
دلنوشته کوتاه
مناجات با نویسنده زیارت
1
یا ابالحسن؛ قلمت چه اعجازی داشت. کلماتت هنوز زنده اند و نفس میکشند. شهادتت داغی است بر دل واژهها.
مناجات با نویسنده زیارت
2
ای هادی دلها؛ تو در تبعید بودی اما کلامت مرزها را درنوردید. جامعه کبیره ات امروز در تمام حرم ها طنین انداز است.
مناجات با نویسنده زیارت
3
آقای من؛ ما خدا را با زیارت جامعه شناختیم. تو آینه تمام نمای اوصاف الهی هستی.
مناجات با نویسنده زیارت
4
امشب به کوری چشم دشمنانی که میخواستند نامت را محو کنند، نوای جامعه کبیره در عالم میپیچد.
مناجات با نویسنده زیارت
5
یا امام هادی؛ دست ما را بگیر و به حق این زیارت شریفه، ما را در زمره عارفین به حقتان قرار ده.
مناجات با نویسنده زیارت
زیارت جامعه کبیره؛ میراث ماندگار امام هادی (ع)
زیارت جامعه کبیره، یکی از معتبرترین و پرمحتواترین زیارتنامههای شیعه است که توسط امام علی النقی الهادی (ع) در پاسخ به درخواست یکی از شیعیان برای داشتن متنی کامل و بلیغ جهت زیارت هر یک از ائمه، بیان شد. این زیارتنامه، یک دوره کامل «امامشناسی» است که با زبانی فصیح، جایگاه والای اهل بیت (ع) در هستی، رابطه آنها با خداوند و وظایف شیعیان نسبت به آنان را تبیین میکند.
پاسخ به غالیان و منحرفین
در زمان امام هادی (ع)، گروههایی به نام «غالیان» وجود داشتند که در حق ائمه غلو کرده و آنان را تا حد خدایی بالا میبردند. امام با آموزش زیارت جامعه کبیره که سراسر بندگی و عبودیت ائمه در برابر خداست (مانند عبارت: عبادک المکرمین)، خط بطلانی بر تفکرات انحرافی کشیدند و مرز دقیق بین خالق و مخلوق را مشخص کردند.
چرا این زیارت را «جامعه» مینامند؟
لفظ «جامعه» به معنای جامع و کامل است. این زیارت را میتوان برای هر یک از ائمه اطهار (ع) و در هر زمان و مکانی خواند. برخلاف برخی زیارتنامهها که مخصوص یک امام خاص است، این متن تمام ویژگیهای مشترک معصومین را پوشش میدهد.
آداب خواندن زیارت جامعه
علامه مجلسی و بسیاری از علما توصیه کردهاند که این زیارت با غسل و طهارت، و ترجیحاً در حرمهای مطهر خوانده شود. این زیارت طولانی است و مضامین عمیقی دارد، لذا خواندن آن با توجه و حضور قلب، تاثیری شگرف در معرفتافزایی زائر دارد.
سندیت و اعتبار زیارت
بزرگان شیعه مانند شیخ صدوق و شیخ طوسی این زیارت را با سندهای معتبر نقل کردهاند و علمای بزرگی همچون امام خمینی (ره) و علامه طباطبایی بر مداومت خواندن آن تاکید داشتند. این زیارتنامه، منشور اعتقادی شیعه محسوب میشود.
سوالات متداول
بهترین زمان برای خواندن زیارت جامعه کبیره کی است؟
روزهای جمعه، روزهای شهادت یا ولادت ائمه و به ویژه روز شهادت امام هادی (ع) زمانهای مناسبی هستند.
آیا زیارت جامعه کبیره سند معتبر دارد؟
بله، این زیارت از نظر سندی بسیار قوی است و مورد تایید تمام علمای بزرگ شیعه میباشد.
نویسنده زیارت جامعه کبیره کیست؟
این زیارت کلام معصوم است و مستقیماً از لسان مبارک امام علی النقی (ع) صادر شده است.
آیا میتوان زیارت جامعه را از راه دور خواند؟
بله، خواندن آن از منزل یا هر مکانی به نیت زیارت ائمه، ثواب زیارت را دارد.
محتوای اصلی زیارت جامعه چیست؟
توصیف مقامات معنوی ائمه، رابطه آنها با خدا، قرآن و پیامبر، و اعلام برائت از دشمنان آنها.
چرا متن زیارت جامعه کبیره طولانی است؟
چون دایرهالمعارف کاملی از فضایل اهل بیت است و تمام ابعاد وجودی ایشان را تشریح میکند.
آیا خواندن این زیارت برای حاجت گرفتن موثر است؟
بله، توسل به اهل بیت با این الفاظ عالی و پرمغز، قطعاً در جلب عنایت آنان و برآورده شدن حاجات موثر است.
آیا امام زمان (عج) درباره این زیارت سفارشی دارند؟
بله، در تشرفات معتبر نقل شده که ایشان سه بار فرمودند: «جامعه، جامعه، جامعه» که نشان از اهمیت آن دارد.
تفاوت جامعه کبیره با جامعه صغیره چیست؟
جامعه کبیره متنی طولانیتر و مفصلتر دارد، اما جامعه صغیره کوتاهتر است؛ هرچند هر دو معتبرند.
آیا در زیارت جامعه غلو وجود دارد؟
خیر، تمام تعابیر آن مستند به آیات قرآن و روایات است و بر بندگی محض ائمه در برابر خدا تاکید دارد.