روز ۱۳ اوت (August 13) از سال ۱۹۷۶ به عنوان روز جهانی چپدستها (International Lefthanders Day) نامگذاری شد. هدف از این روز، افزایش آگاهی درباره چالشهای روزمره چپدستها در دنیایی است که عمدتاً برای راستدستها طراحی شده است. همچنین این روز فرصتی است برای جشن گرفتن تفاوتها و مقابله با خرافات قدیمی که چپدستی را بدشگون میدانستند.
چپدستها در ایران، مانند بسیاری از نقاط جهان، با مشکلاتی روبرو هستند. از صندلیهای تکدسته مدارس و دانشگاهها که همگی برای راستدستهاست گرفته تا کار با ابزارهایی مثل قیچی، در بازکن، دنده ماشین و حتی موس کامپیوتر. خوشبختانه در سالهای اخیر توجه به ارگونومی ابزارها و برگزاری آزمونهای کنکور با صندلی مخصوص چپدستها افزایش یافته است.
علت دقیق چپدستی ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است. تحقیقات نشان میدهد که ژنهای خاصی در این موضوع دخیل هستند، اما محیط رحم مادر و سطح هورمون تستوسترون نیز تأثیرگذار است. چپدستی معمولاً با تسلط نیمکره راست مغز مرتبط است که مرکز خلاقیت، هنر، احساسات و درک فضایی است.
در گذشته در بسیاری از فرهنگها، چپدستی را نشانهای از شیطان، بدیمنی یا ناشیگری میدانستند (واژه Sinister در لاتین به معنی چپ و شوم است). معلمان و والدین گاهی کودکان را مجبور میکردند با دست راست بنویسند که آسیبهای روانی جدی به همراه داشت. امروزه علم ثابت کرده است که چپدستی یک ویژگی طبیعی و نشانه تنوع عصبی انسان است.
لیست چپدستهای مشهور بسیار طولانی و شگفتانگیز است. از ارسطو و افلاطون در باستان گرفته تا لئوناردو داوینچی، میکلآنژ، پیکاسو، آلبرت اینشتین، ماری کوری، چارلی چاپلین، بیل گیتس و بسیاری از روسای جمهور آمریکا. این لیست نشان میدهد که چپدستها با وجود اقلیت بودن، تأثیر عظیمی بر علم، هنر و سیاست جهان داشتهاند.
