خداوند در قرآن کریم به حضرت ابراهیم و اسماعیل (ع) دستور میدهد: «و عهدی را با ابراهیم و اسماعیل بستیم که خانه مرا برای طوافکنندگان و معتکفان و نمازگزاران پاکیزه کنید» (سوره بقره، آیه ۱۲۵). این آیه نشان میدهد که خادمی و نظافت مسجد، شأن پیامبران اولوالعزم است.
در روایات معتبر شیعه، ثوابهای عظیمی برای کوچکترین خدمت به مسجد ذکر شده است. از آمرزش گناهان و افزایش روزی گرفته تا نورانیت چهره در قیامت و همنشینی با انبیا. این پاداشها نشاندهنده اهمیت حفظ حرمت مکانهای مقدس است.
ماه رمضان ماه طهارت است. همانطور که روزهدار باید دهان و اعضا و جوارحش را پاک نگه دارد، محیط عبادت او نیز باید پاک باشد. نظافت مسجد در دهه آخر شعبان، آمادهسازی بستر فیزیکی برای این طهارت روحی است.
مستحب است انسان با لباس پاکیزه، با وضو و با استفاده از بوی خوش وارد مسجد شود. کسانی که مسئولیت نظافت را بر عهده دارند، باید بدانند که در حال انجام کاری مقدس هستند و با نیت قربت الی الله، حتی گردگیری ساده را به عبادتی بزرگ تبدیل کنند.
محیط تمیز، خوشبو و آراسته، ناخودآگاه جاذبه ایجاد میکند. مساجدی که نظافت بصری و بویایی دارند، در جذب کودکان و نوجوانان موفقترند. احادیثی که بر معطر کردن مسجد تاکید دارند، به این جنبه روانشناختی نیز اشاره میکنند.
