روز جهانی فضانوردی 1405

12 آوریل

علمی

1

زمین گهواره بشریت است، اما کودک نمی‌تواند تا ابد در گهواره بماند. (کنستانتین تسیولکوفسکی).

علمی
2

روز جهانی فضانوردی، سالروز پرواز یوری گاگارین و آغاز عصر فضا مبارک.

علمی
3

فضا، مرز نهایی نیست؛ آغاز بی‌نهایت است.

علمی
4

دیدن زمین از فضا، مرزهای جغرافیایی را در ذهن انسان پاک می‌کند.

علمی
5

علم نجوم و هوافضا، دریچه‌ای به سوی شناخت عظمت کائنات است.

علمی
6

امروز به یاد تمام کسانی هستیم که جانشان را برای لمس ستارگان فدا کردند.

علمی
7

ایستگاه فضایی بین‌المللی، نماد صلح و همکاری جهانی در مدار زمین است.

علمی
8

تکنولوژی فضایی، زندگی روی زمین را هم تغییر داده است (از GPS تا لباس‌های ضدآتش).

علمی
9

سفر به مریخ، رویای دیروز و هدف امروز مهندسان هوافضا.

علمی
10

روز ۱۲ آوریل، جشن پیروزی هوش و شجاعت انسان بر جاذبه زمین.

علمی

ملی و ایرانی

1

ایران در جمع باشگاه فضایی جهان؛ افتخاری که با همت دانشمندان جوان به دست آمد.

ملی و ایرانی
2

روز فضانوردی، فرصتی برای تقدیر از تلاشگران صنعت هوافضای جمهوری اسلامی ایران.

ملی و ایرانی
3

ماهواره‌های امید، خیام و نور، ستارگان درخشان آسمان علمی ایران.

ملی و ایرانی
4

ما می‌توانیم؛ از ساخت ماهواره‌بر تا ارسال موجود زنده به فضا.

ملی و ایرانی
5

خواجه نصیرالدین طوسی و ابوریحان بیرونی، پدران نجوم ایران و الهام‌بخش امروز ما.

ملی و ایرانی
6

آینده فضایی ایران روشن است؛ با تکیه بر دانش بومی و ایمان.

ملی و ایرانی
7

تحریم‌ها نتوانست جلوی پرواز اندیشه ایرانی به فضا را بگیرد.

ملی و ایرانی
8

جایگاه ایران در مدار ژئو، حق مسلم نسل‌های آینده است.

ملی و ایرانی
9

شهید تهرانی مقدم، سردار دانشمندی که آرزویش فتح فضا بود.

ملی و ایرانی
10

نجوم و فضا در خون ایرانیان است؛ از رصدخانه مراغه تا پایگاه فضایی امام خمینی.

ملی و ایرانی

انگیزشی

1

رویاهای بزرگ داشته باش، حتی اگر به اندازه کهکشان دور باشند.

انگیزشی
2

گاگارین ثابت کرد که غیرممکن، فقط یک کلمه است.

انگیزشی
3

ستاره‌ها منتظرند؛ کافیست سرت را بالا بگیری.

انگیزشی
4

آسمان سقف پرواز نیست، سکوی پرتاب است.

انگیزشی
5

شجاعت یعنی بستن کمربند در کپسولی که روی هزاران تن سوخت نشسته است!

انگیزشی
6

مثل خورشید باش؛ گرم، نورانی و مرکز ثقل دنیای خودت.

انگیزشی
7

هیچ جاذبه‌ای نمی‌تواند جلوی پرواز ذهن خلاق را بگیرد.

انگیزشی
8

از زمین بلند شو و افق‌های جدید را کشف کن.

انگیزشی
9

مسیر موفقیت مثل پرتاب موشک است؛ پر از فشار، اما نتیجه‌اش اوج گرفتن است.

انگیزشی
10

امروز به وسعت کیهان فکر کن و مشکلاتت را کوچک ببین.

انگیزشی

کودکان

1

بچه‌ها جون، لباس فضانوردی‌تون رو بپوشید، می‌خوایم بریم ماه!

کودکان
2

یوری گاگارین اولین کسی بود که زمین رو از اون بالا مثل یه توپ آبی دید.

کودکان
3

دوست داری وقتی بزرگ شدی فضانورد بشی و روی ستاره‌ها راه بری؟

کودکان
4

امروز روز موشک‌ها و سفینه‌های فضاییه. یه نقاشی فضایی بکش.

کودکان
5

می‌دونستید توی فضا همه چی معلقه و پرواز می‌کنه؟ (بی‌وزنی).

کودکان
6

خورشید خانم و آقا ماهه، همسایه‌های ما توی فضا هستن.

کودکان
7

بیایید امشب ستاره‌ها رو بشماریم و براشون اسم بذاریم.

کودکان
8

فضانوردها شجاع‌ترین آدمای دنیا هستن.

کودکان
9

کتاب‌های نجوم برای بچه‌ها، بهترین هدیه امروز.

کودکان
10

یه کاردستی موشک با بطری نوشابه درست کنیم؟

کودکان

مذهبی

1

و السماء بنیناها بأید و انا لموسعون؛ و آسمان را به قدرت بنا کردیم و آن را گسترش می‌دهیم.

مذهبی
2

افلم ینظروا الی السماء فوقهم کیف بنیناها؛ آیا به آسمان بالای سرشان نمی‌نگرند؟

مذهبی
3

گردش افلاک و نظم کهکشان‌ها، نشانه توحید و قدرت خالق یکتاست.

مذهبی
4

انسان خلیفه خداست و تسخیر فضا، جلوه‌ای از کرامت انسان است.

مذهبی
5

در عظمت آسمان‌ها بیندیشید تا به عظمت خدا پی ببرید.

مذهبی
6

قرآن کریم بارها انسان را به مطالعه ستارگان و آسمان دعوت کرده است.

مذهبی
7

سبحان الذی سخر لنا هذا؛ پاک است خدایی که این مرکب‌ها را مسخر ما کرد.

مذهبی
8

سفر در آسمان‌ها، سفری معنوی برای درک حقارت انسان در برابر هستی است.

مذهبی
9

نجوم اسلامی، میراثی که راه را برای علم مدرن باز کرد.

مذهبی
10

هر ستاره‌ای که می‌درخشد، تسبیح‌گوی خداوند است.

مذهبی

یوری گاگارین و آغاز عصر فضا

روز جهانی فضانوردی (۱۲ آوریل) سالروز پرواز تاریخی یوری گاگارین، کیهان‌نورد روسی است. او در سال ۱۹۶۱ با فضاپیمای وستوک-۱ به عنوان اولین انسان به مدار زمین رفت و سفر ۱۰۸ دقیقه‌ای او، مسیر تاریخ بشریت را تغییر داد. این روز توسط سازمان ملل متحد نامگذاری شده تا یادآور شود که فضا متعلق به تمام بشریت است و اکتشافات فضایی باید در خدمت صلح و توسعه پایدار باشد.

دستاوردها و اهداف صنعت فضایی

فناوری فضایی تنها به معنای سفر به ماه یا مریخ نیست. ماهواره‌هایی که در مدار زمین قرار دارند، نقشی حیاتی در زندگی روزمره ما ایفا می‌کنند. پیش‌بینی دقیق آب‌وهوا، مدیریت بلایای طبیعی، سیستم‌های ناوبری (GPS)، مخابرات و تلویزیون، و پایش کشاورزی و محیط زیست، همگی مدیون صنعت فضایی هستند. آینده این صنعت به سمت معدن‌کاوی فضایی، گردشگری فضایی و سکونت در سیارات دیگر پیش می‌رود.

ایران و باشگاه فضایی جهان

جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر دانش بومی، به جمع معدود کشورهای دارای چرخه کامل فناوری فضایی (طراحی، ساخت، پرتاب و کنترل ماهواره) پیوسته است. پایگاه‌های پرتاب، ماهواره‌برهای سیمرغ و ذوالجناح و ماهواره‌های بومی، نماد اقتدار علمی کشور هستند. برنامه فضایی ایران با اهداف صلح‌آمیز و توسعه‌ای دنبال می‌شود و علیرغم تحریم‌ها، پیشرفت‌های چشمگیری داشته است.

فضا در قرآن و تمدن اسلامی

اسلام همواره دین تفکر و علم بوده است. دوران طلایی تمدن اسلامی، دوران شکوفایی علم نجوم بود. دانشمندانی چون خواجه نصیرالدین طوسی (رصدخانه مراغه) و ابوریحان بیرونی، محاسباتی انجام دادند که قرن‌ها بعد پایه‌ی نجوم مدرن شد. قرآن کریم نیز با آیاتی شگفت‌انگیز درباره مدار اجرام آسمانی، گسترش کائنات و حرکت خورشید و ماه، مسلمانان را به کشف اسرار آسمان تشویق کرده است.

شب یوری (Yuri’s Night)

شب یوری یک جشن جهانی است که هر ساله در ۱۲ آوریل در سراسر دنیا برگزار می‌شود. در این شب، علاقه‌مندان به فضا، منجمان آماتور و دانشمندان گرد هم می‌آیند تا با برگزاری برنامه‌های رصدی، نمایش فیلم و کارگاه‌های آموزشی، هیجان اکتشاف فضا را جشن بگیرند و نسل جدید را به علم و مهندسی ترغیب کنند.

سوالات متداول

روز جهانی فضانوردی چه تاریخی است؟
۱۲ آوریل (معادل ۲۳ یا ۲۴ فروردین) سالروز پرواز یوری گاگارین است.
یوری گاگارین کیست؟
اولین انسانی که در سال ۱۹۶۱ به فضا رفت و مدار زمین را دور زد.
اولین زن فضانورد کیست؟
والنتینا ترشکوا از شوروی، اولین زنی بود که به فضا سفر کرد.
ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) چیست؟
یک آزمایشگاه بزرگ علمی در مدار زمین که فضانوردان از کشورهای مختلف در آن زندگی و تحقیق می‌کنند.
آیا ایران ماهواره به فضا فرستاده است؟
بله، ایران با ماهواره‌های امید، رصد، نوید و خیام و... توانمندی فضایی خود را تثبیت کرده است.
تفاوت ماهواره و فضاپیما چیست؟
ماهواره جسمی است که به دور زمین می‌چرخد (معمولاً بدون سرنشین)، اما فضاپیما وسیله‌ای برای حمل انسان یا تجهیزات به عمق فضا است.
بی‌وزنی چه حسی دارد؟
در مدار زمین، نیروی جاذبه با نیروی گریز از مرکز خنثی می‌شود و اجسام و افراد معلق می‌مانند.
نیل آرمسترانگ کیست؟
اولین انسانی که در سال ۱۹۶۹ (ماموریت آپولو ۱۱) قدم بر سطح ماه گذاشت.
سال نوری چیست؟
مسافتی که نور در مدت یک سال طی می‌کند (حدود ۹.۵ تریلیون کیلومتر)؛ واحدی برای سنجش فواصل نجومی.
انوشه انصاری کیست؟
اولین زن گردشگر فضایی و اولین ایرانی‌تباری که به ایستگاه فضایی بین‌المللی سفر کرد.
WordAbyss - متن و پیام روز جهانی فضانوردی - ۱۲ آوریل 1405