روز ۱۲ ژوئن به عنوان روز جهانی فلافل جشن گرفته میشود تا ادای احترامی باشد به این غذای محبوب خاورمیانهای که اکنون شهرت جهانی دارد. اگرچه ریشه دقیق فلافل مورد بحث است (برخی آن را به مصر باستان و قبطیها نسبت میدهند و برخی به شام و فلسطین)، اما امروزه فلافل به عنوان یک غذای خیابانی ارزان، خوشمزه و گیاهی در سراسر دنیا شناخته میشود.
در ایران، فلافل با نام شهرهای جنوبی به ویژه آبادان و اهواز گره خورده است. «فلافل آبادانی» با طعم تند و ادویههای خاصش، برندی شناخته شده در سراسر کشور است. بازارهای فلافل در خیابان لشکرآباد اهواز یکی از جاذبههای گردشگری غذایی ایران محسوب میشود. این غذا به دلیل قیمت مناسب و طعم لذیذ، جایگاه ویژهای در میان جوانان، دانشجویان و خانوادهها دارد.
ماده اصلی فلافل نخود است که منبعی غنی از پروتئین گیاهی، فیبر و کربوهیدراتهای پیچیده است. نخود سرشار از آهن، فولات، منیزیم و ویتامینهای گروه B است. اگر فلافل با روغن کم و سالم سرخ شود یا در فر پخته شود، یک وعده غذایی بسیار مقوی و سالم محسوب میشود که احساس سیری طولانیمدت ایجاد میکند و برای سلامت دستگاه گوارش مفید است.
آنچه به فلافل هویت میدهد، ادویههای آن است. زیره سبز یا سیاه، تخم گشنیز، پودر سیر، پودر پیاز، فلفل قرمز و زردچوبه از ترکیبات اصلی هستند. در نسخه ایرانی و جنوبی، استفاده از پودر انبه و سس انبه (که طعمی ترش، شیرین و تند دارد) بسیار مرسوم است و طعم منحصر به فردی به آن میبخشد. ترشی لیته و بادمجان نیز از یاران همیشگی ساندویچ فلافل هستند.
با گسترش گرایش به رژیمهای گیاهخواری و وگانیسم در جهان، فلافل به عنوان جایگزینی عالی برای گوشت مطرح شده است. این توپکهای طلایی تمام اسیدهای آمینه ضروری را ندارند اما اگر با نان (غلات) مصرف شوند، پروتئین کاملی را تشکیل میدهند. عدم استفاده از تخممرغ و محصولات لبنی در دستور اصلی فلافل، آن را به گزینهای امن برای افراد دارای حساسیت غذایی تبدیل کرده است.
