پیام‌های ادبی درباره خاک کربلا و بوی جدایی 1405

2 محرم

دلنوشته

1

خاک کربلا، جنسش از خاک نیست، از دلتنگی است. مشتی از آن را که برداری، صدای تپش قلب زمین را می‌شنوی.

دلنوشته
2

اینجا زمینش داغ است، اما نه از آفتاب؛ از شرم. شرم از اینکه قرار است بهترین بندگان خدا را در آغوش نگیرد، بلکه ببلعد.

دلنوشته
3

بوی جدایی می‌آید. بویی شبیه سوختن چوب، شبیه دود، شبیه گیسوان پریشان. بادها اینجا نوحه می‌خوانند.

دلنوشته
4

کربلا، قطعه‌ای از بهشت نیست؛ بهشت قطعه‌ای از کربلاست که حسرت بوسیدن پای حسین (ع) را داشت.

دلنوشته
5

هر دانه شن در این بیابان، یک روضه ناخوانده است. گوش کن، صدای العطش خاک بلند است.

دلنوشته
6

جدایی، واژه‌ای است که در لغت‌نامه کربلا معنا می‌شود. جدایی سر از تن، جدایی دست از پیکر، جدایی خواهر از برادر.

دلنوشته
7

خاک اینجا بوی سیب می‌دهد، بوی خون تازه، بوی یاس کبود. اینجا معجون عجیبی از عطر و درد است.

دلنوشته
8

وقتی پا بر این خاک می‌گذاری، آهسته قدم بردار. اینجا بال ملائک فرش شده است، مبادا پری بشکند.

دلنوشته
9

دلشوره زینب (س) بی دلیل نیست. این خاک و این افق، بوی غروب سرخ عاشورا را می‌دهد.

دلنوشته
10

کربلا، یعنی جایی که خدا هم برای حسینش روضه خواند قبل از خلقت آدم.

دلنوشته

ادبی_سنگین

1

خاک نینوا، منشورِ تجزیه‌ی نور است؛ آنجا که نور حسین (ع) تکثیر می‌شود و جهان را روشن می‌کند، اما خود در تاریکیِ غبار و خون فرو می‌رود.

ادبی_سنگین
2

بوی جدایی، رایحه‌ی غالبِ این اتمسفر است. گویی مولکول‌های هوا با ذرات فراق ترکیب شده‌اند تا نفس کشیدن را برای زینب (س) دشوار کنند.

ادبی_سنگین
3

این بیابان، بومِ نقاشیِ خداوند است که قرار است با رنگ سرخِ خون ثارالله، شاهکارِ «عشق و بلا» را بر آن ترسیم کند.

ادبی_سنگین
4

کربلا، جغرافیایِ درد نیست، تاریخِ عشق است. خاکی که کیمیا شد و مسِ وجودِ زائران را طلا کرد.

ادبی_سنگین
5

از شیارِ هر شخمِ این زمین، صدایِ «هل من ناصر» می‌روید. کربلا، زمینی است که زمان در آن متوقف شده تا ابدیت را معنا کند.

ادبی_سنگین
6

جدایی در کربلا، تفسیرِ تازه‌ای از وصل است. جسم‌ها جدا می‌شوند تا روح‌ها در ضیافتِ «عند ربهم یرزقون» به هم برسند.

ادبی_سنگین
7

زمینِ گرمِ کربلا، تفتیده از آتشِ عشق است، نه حرارتِ خورشید. خاکی که گِلِ آدم را با غمِ آن سرشته‌اند.

ادبی_سنگین
8

اینجا قربانگاهِ اسماعیل‌هاست. خاک، دهان باز کرده تا خونِ خدا را بنوشد و تا قیامِ قیامت، سرخ‌رو بماند.

ادبی_سنگین
9

نسیمِ کربلا، پیام‌آورِ غربت است. هر وزشِ آن، برگی از دیوانِ مصیبت را ورق می‌زند.

ادبی_سنگین
10

بویِ فراق، سنگین‌تر از کوه‌ها بر شانه‌یِ صبرِ زینب سنگینی می‌کند. این خاک، پایانِ خوشی‌هایِ مدینه است.

ادبی_سنگین

شعر_سپید

1

خاک کربلا / گهواره‌ای است / که تابوت می‌شود / برای شش ماهه‌ای که هنوز تشنه است.

شعر_سپید
2

بوی جدایی / مثل مه غلیظ / خیمه‌ها را گرفته است / زینب (س) / بغضش را / گره می‌زند به روسری‌اش.

شعر_سپید
3

اینجا زمین / دهان دارد / و آسمان / چشم / هر دو منتظرند / تا خون خدا ببارد.

شعر_سپید
4

مشتی خاک برمی‌دارم / بوی بهشت می‌دهد؟ / نه / بوی پیراهنی را می‌دهد / که قرار است غارت شود.

شعر_سپید
5

فاصله / بین خیمه و گودال / کم است / اما / برای زینب (س) / هزار سال نوری / طول می‌کشد.

شعر_سپید

کوتاه_تاثیرگذار

1

کربلا، خاک نیست؛ داروخانه دردهاست.

کوتاه_تاثیرگذار
2

بوی خاک کربلا، بوی خداست در رگ‌های زمین.

کوتاه_تاثیرگذار
3

جدایی، قانون نانوشته این صحراست.

کوتاه_تاثیرگذار
4

این خاک، امانت‌دار خون خداست.

کوتاه_تاثیرگذار
5

کربلا؛ جایی که دلتنگی معنا شد.

کوتاه_تاثیرگذار

قداست خاک کربلا در روایات

خاک کربلا (تربت) در فرهنگ شیعه جایگاه بسیار رفیعی دارد. امام صادق (ع) می‌فرمایند: «خداوند تربت جدم حسین (ع) را شفا برای هر درد و امان از هر ترسی قرار داده است.» این خاک، تنها خاکی است که خوردن مقدار کمی از آن (به اندازه نخود) به نیت شفا جایز است. سجده بر تربت کربلا حجاب‌های هفتگانه را پاره می‌کند و نماز را بالا می‌برد.

بوی سیب و رایحه کربلا

در روایات و ادبیات عرفانی، از بوی خوش حرم امام حسین (ع) به «بوی سیب» تعبیر شده است. گفته می‌شود در سحرگاهان، بویی بهشتی از حرم استشمام می‌شود که ناشی از حضور فرشتگان و ارواح اولیاست. این رایحه معنوی، تسکین‌دهنده قلب‌های سوخته زائران و عاشقان است.

خاک کربلا و ام‌سلمه

پیامبر اکرم (ص) مقداری از خاک کربلا را به همسرشان ام‌سلمه دادند و فرمودند: «هرگاه دیدی این خاک تبدیل به خون شد، بدان که فرزندم حسین کشته شده است.» در روز عاشورا، ام‌سلمه با دیدن خونین شدن آن شیشه خاک، فهمید که واقعه رخ داده است. این روایت نشان‌دهنده ارتباط تکوینی عالم هستی با خاک کربلا و خون سیدالشهداست.

راز جدایی و فراق در نینوا

کربلا سرزمین جدایی‌هاست؛ جدایی سر از بدن، جدایی یاران از هم، و جدایی اهل بیت از امام. اما در پسِ این جدایی‌های ظاهری، وصلی عمیق نهفته است. بوی جدایی که در روز دوم محرم حس می‌شود، مقدمه‌ای برای دل کندن از تعلقات دنیوی و پیوستن به ابدیت است. ادب و هنر عاشورایی همواره کوشیده است تا این حس فراق را با زبان احساس بیان کند.

تاثیر تربت بر زندگی مومن

داشتن تسبیح یا مهر تربت کربلا در خانه و همراه داشتن آن، مایه برکت و دوری بلاست. کام برداشتن نوزاد با تربت امام حسین (ع) از سنت‌های موکد است تا خمیرمایه وجودی کودک با عشق حسینی آمیخته شود. این خاک، یادآور عهد انسان با خداست.

سوالات متداول

چرا خاک کربلا مقدس است؟
زیرا خون پاک‌ترین انسان‌ها و حجت خدا بر روی آن ریخته شده و محل هبوط فرشتگان است.
منظور از بوی سیب در کربلا چیست؟
کنایه از رایحه بهشتی و معنوی خاصی است که زائران با جان و دل در حرم احساس می‌کنند.
روایت شیشه خاک ام‌سلمه چیست؟
پیامبر (ص) خاکی از کربلا به ام‌سلمه داد که در روز عاشورا تبدیل به خون شد و خبر شهادت امام را داد.
آیا خوردن خاک کربلا جایز است؟
خوردن هر خاکی حرام است، مگر تربت امام حسین (ع) آن هم به مقدار کم و فقط به نیت شفا.
چه ذکری بر خاک کربلا ثواب بسیار دارد؟
تسبیحات حضرت زهرا (س) با تسبیح ساخته شده از تربت کربلا ثوابی هفتاد برابر دارد.
چرا زینب (س) در روز دوم احساس دلتنگی کرد؟
چون با بصیرت خود، وقایع آینده و بوی جدایی و خون را از خاک این سرزمین استشمام می‌کرد.
آیا سجده بر تربت واجب است؟
واجب نیست (سجده بر هر چیزی که از زمین است صحیح است)، اما سجده بر تربت کربلا مستحب مؤکد و دارای فضیلت بسیار است.
معنای عرفانی کربلا چیست؟
کربلا به معنای رنج و بلاست، اما در عرفان محل تجلی عشق کامل و فنای عاشق در معشوق است.
اولین کسی که بر خاک کربلا سجده کرد که بود؟
امام سجاد (ع) اولین کسی بودند که از خاک مقتل پدرشان مهری ساختند و بر آن سجده کردند.
بوی جدایی در ادبیات عاشورایی نماد چیست؟
نماد آغاز مصائب زینب (س) و آمادگی برای وداعی تلخ اما باشکوه.
WordAbyss - متن ادبی درباره خاک کربلا و بوی جدایی | روز دوم محرم 1405