حرا در سکوتی سنگین فرو رفته بود، گویی سنگهایش هم نفس در سینه حبس کرده بودند تا صدای پای جبرئیل را بشنوند.
سکوت حرا
2
شب بود و کوه نور، میزبان نوری بود که قرار بود ظلمت تاریخ را بشکافد. حرا، گهواره تمدن اسلامی شد.
سکوت حرا
3
سنگهای حرا شهادت میدهند که محمد (ص) چه شبهایی را در خلوت و عبادت گذراند تا ظرفیت دریافت کلام خدا را بیابد.
سکوت حرا
4
در دل آن کوه سنگی، قلبی میتپید که قرار بود بار سنگین امانت الهی را بر دوش کشد. سکوت حرا، مقدمه فریاد توحید بود.
سکوت حرا
5
باد در میان صخرههای حرا میپیچید، اما امشب صدایی متفاوت با خود داشت؛ صدای بال فرشتگان.
سکوت حرا
6
حرا، تنها شاهد خلوتهای عاشقانه امین مکه با خدای کعبه بود. چه رازها که این سنگها در دل دارند.
سکوت حرا
7
هیچ کس نمیدانست در آن ارتفاع، در آن غار کوچک، سرنوشت بشریت در حال تغییر است.
سکوت حرا
8
سکوت محض، تاریکی مطلق، و ناگهان... نوری که چشمها را خیره کرد. حرا بیدار شد.
سکوت حرا
9
کوه نور امشب واقعاً کوه نور است. نور خدا بر قلب پیامبر تابید.
سکوت حرا
10
امشب حرا دیگر یک غار نیست؛ دروازه آسمان به روی زمین است.
سکوت حرا
لحظه نزول وحی
1
و ناگهان جبرئیل آمد، با هیبتی آسمانی و پیامی که لرزه بر اندام کوه انداخت: اقرأ!
لحظه نزول وحی
2
بخوان! اما من خواندن نمیدانم... بخوان به نام پروردگارت... و کلمات بر قلبش جاری شد.
لحظه نزول وحی
3
لحظهای که آسمان به زمین رسید. لحظهای که خدا سکوتش را شکست و با انسان سخن گفت.
لحظه نزول وحی
4
عرق بر پیشانی مبارکش نشسته بود، ثقل وحی سنگین بود، اما شیرینی کلام خدا آرامش میکرد.
لحظه نزول وحی
5
جبرئیل او را در آغوش فشرد و روحش را با اقیانوس بیکران علم الهی پیوند زد.
لحظه نزول وحی
6
اقرأ باسم ربک الذی خلق... این اولین جملهای بود که تاریخ جدید بشر با آن آغاز شد.
لحظه نزول وحی
7
نزول وحی، انفجار نور در تاریکی جاهلیت بود. محمد (ص) میلرزید، اما نه از ترس، از عظمت مسئولیت.
لحظه نزول وحی
8
در آن لحظه ملکوتی، محمد (ص) دیگر محمد نبود، رسولالله بود.
لحظه نزول وحی
9
صدای بال جبرئیل، زیباترین موسیقی بود که گوشهای حرا تا آن شب شنیده بود.
لحظه نزول وحی
10
اولین آیات عشق نازل شد و قلب مصطفی (ص) لوح محفوظ قرآن گشت.
لحظه نزول وحی
نجوای اقرأ
1
اقرأ... بخوان به نام خدایی که قلم را آفرید و به انسان آموخت آنچه را نمیدانست.
نجوای اقرأ
2
این «بخوان»، دستوری ساده نبود؛ فراخوانی بود برای بیداری تمام قرنها.
نجوای اقرأ
3
بخوان، تا جهان از خواب غفلت بیدار شود. بخوان، تا بتها در هم بشکنند.
نجوای اقرأ
4
اقرأ، یعنی آغاز دانایی. یعنی خدا پرستش را با آگاهی میخواهد، نه با جهل.
نجوای اقرأ
5
طنین اقرأ هنوز در گوش زمان میپیچد. آیا ما نیز میخوانیم؟
نجوای اقرأ
6
خداوند بشر را با «خواندن» گرامی داشت. اقرأ و ربک الاکرم...
نجوای اقرأ
7
از حرا تا ابدیت، صدای اقرأ راهنمای گمشدگان است.
نجوای اقرأ
8
بخوان به نام رب... یعنی تمام خواندنها و دانستنها باید جهت خدایی داشته باشد.
نجوای اقرأ
9
آن شب، قلم تقدیر با جوهر نور بر صفحه تاریک هستی نوشت: اقرأ.
نجوای اقرأ
10
و محمد (ص) خواند... و با خواندنش، کتاب هستی معنا شد.
نجوای اقرأ
توصیف پیامبر در حرا
1
مردی تنها، دور از هیاهوی بتپرستان، در جستجوی حقیقت مطلق.
توصیف پیامبر در حرا
2
چهل سال امانتداری و صداقت، او را لایق دریافت بزرگترین امانت هستی کرد.
توصیف پیامبر در حرا
3
نگاهش به آسمان بود و دلش پیش خدا. او تشنه بود و وحی، آب گوارای حیات.
توصیف پیامبر در حرا
4
وقتی از غار پایین میآمد، دیگر آن مرد سابق نبود؛ او خورشیدی بود که برای تابیدن میرفت.
توصیف پیامبر در حرا
5
لرزش شانههایش از ترس نبود، از سنگینی باری بود که کوهها تحملش را نداشتند.
توصیف پیامبر در حرا
6
پیامبر رحمت، با کولهباری از نور از حرا سرازیر شد تا شهر خفته را بیدار کند.
توصیف پیامبر در حرا
7
او میرفت تا «قولوا لا اله الا الله تفلحوا» را فریاد بزند.
توصیف پیامبر در حرا
8
خدیجه (س) منتظر بود تا اولین پرتوهای این خورشید را در آغوش بگیرد.
توصیف پیامبر در حرا
9
از حرا پایین آمد، اما روحش در اوج آسمانها جا ماند.
توصیف پیامبر در حرا
10
سلام بر آن گامهای استواری که از کوه نور پایین آمد تا ما را به قله نور ببرد.
توصیف پیامبر در حرا
حرا؛ زادگاه اسلام
غار حرا، شکافی کوچک در دل کوه نور واقع در شمال مکه است. این مکان، شاهد خلوتهای طولانی حضرت محمد (ص) و عبادتهای خالصانه ایشان (تحنث) پیش از بعثت بوده است. اهمیت حرا در این است که اولین جرقه اسلام در آنجا زده شد و جبرئیل امین برای نخستین بار در این مکان بر پیامبر ظاهر گشت. حرا نماد جدایی از جهل و اتصال به منبع لایزال الهی است.
تفسیر عرفانی «اقرأ»
دستور «اقرأ» (بخوان)، دستوری معمولی نیست. این فرمان نشان میدهد که دین اسلام بر پایه علم، معرفت و قرائت کتاب تکوین (جهان آفرینش) و کتاب تدوین (قرآن) بنا شده است. خداوند در اولین آیات، از «قلم» و «آموزش» سخن میگوید، که بیانگر ارزش والای تفکر در مکتب اسلام است. اقرأ یعنی جهان را با عینک توحید بازخوانی کن.
حالات پیامبر در هنگام وحی
دریافت وحی، تجربهای بسیار سنگین و عظیم بود. قرآن میفرماید: «ما گفتاری سنگین بر تو نازل خواهیم کرد» (مزمل: ۵). در لحظه نزول اولین وحی، پیامبر (ص) فشار روحی و جسمی زیادی را متحمل شدند، به گونهای که عرق از پیشانی ایشان جاری شد و لرزه بر اندامشان افتاد. این حالات نشاندهنده عظمت ارتباط مستقیم خالق و مخلوق است.
سکوت قبل از طوفان
سکوت شبهای حرا، مقدمهای لازم برای فریاد بلند توحید بود. انسان برای شنیدن صدای خدا، نیاز به خلوت و دوری از هیاهوی مادیات دارد. سیره پیامبر در غار حرا به ما میآموزد که برای خودسازی و دریافت حقایق، باید زمانی را به تفکر و خلوت با خدا اختصاص دهیم.
بازگشت از کوه
پایین آمدن پیامبر از کوه حرا پس از بعثت، نماد «سفر از حق به سوی خلق» است. عارف کسی نیست که در کوه بماند، بلکه کسی است که نور را از خدا بگیرد و برای هدایت مردم به میان آنها بازگردد. پیامبر با این نور به خانه خدیجه (س) رفت و سپس تمام جهان را روشن کرد.
سوالات متداول
غار حرا دقیقاً کجاست؟
در قله کوه نور (جبل النور)، در شمال شرقی شهر مکه مکرمه.
اقرأ باسم ربک یعنی چه؟
یعنی بخوان به نام پروردگارت؛ شروع هر کار و هر خواندنی باید با نام و یاد خدا باشد.
اولین کسی که پیامبر را پس از نزول وحی دید که بود؟
حضرت خدیجه (س) همسر وفادار ایشان که با مهربانی او را آرام کرد و به او ایمان آورد.
چرا پیامبر به غار حرا میرفتند؟
برای عبادت، تفکر در آفرینش و دوری از محیط شرکآلود و بتپرستی مکه.
مدت زمان عبادتهای پیامبر در حرا چقدر بود؟
ایشان هر سال یک ماه (معمولاً ماه رمضان) را در غار حرا معتکف میشدند.
آیا جبرئیل با چهره اصلی خود بر پیامبر نازل شد؟
در اولین مرتبه معمولاً گفته میشود جبرئیل به صورت انسانی زیبا ظاهر شد، اما پیامبر دو بار او را به صورت اصلی دیدند.
معنای سوره علق چیست؟
علق به معنای خونبسته است و اشاره به مراحل خلقت انسان دارد که در آیات اول این سوره آمده است.
حالات روحی پیامبر پس از اولین وحی چگونه بود؟
ایشان دچار بهت و سنگینی ناشی از عظمت وحی شدند و فرمودند «زملونی» (مرا بپوشانید).
پیام ادبی داستان حرا چیست؟
اینکه نور دانایی در دل تاریکی و سکوت متولد میشود و انسان با اتصال به خدا میتواند جهانی را تغییر دهد.
آیا هنوز هم میتوان به غار حرا رفت؟
بله، زائران خانه خدا هنوز هم با صعود از کوه نور، از این مکان مقدس بازدید میکنند و در آن نماز میخوانند.