نوحه و دمِ معروف «امشبی را شه دین در حرمش مهمان است / مکن ای صبح طلوع» یکی از ماندگارترین اشعار عاشورایی است که گفته میشود سروده «کربلایی محمود بهجت» (پدر آیتالله بهجت) یا طبق برخی نقلها از شاعران قدیمی دزفول یا کاشان است. این شعر بیانگر اضطراب و دلهرهی کائنات از فرارسیدن صبح عاشوراست.
شب عاشورا، شبِ تضادهاست؛ آرامشِ مناجات یاران امام در برابر هیاهوی لشکر دشمن. امام حسین (ع) این شب را مهلت گرفت تا به نماز و دعا بپردازد. یارانش تا صبح بیدار بودند و «لهم دوی کدوی النحل» (زمزمهای مانند صدای زنبور) از خیمههایشان شنیده میشد. این آخرین شبی بود که اهل بیت در امنیت بودند.
خطاب به صبح که «طلوع نکن»، یک آرایه ادبی (تشخیص و استعاره) است که نشاندهنده عمق فاجعهای است که با طلوع خورشید رخ میدهد. شاعر از زبان تمام عاشقان، از طبیعت میخواهد که متوقف شود تا واقعه عاشورا رخ ندهد. این فریاد، فریادِ اعتراض به ظلمی است که فردا بر زمین جاری میشود.
شب دهم محرم، شبی بسیار مهم برای احیا و عبادت است. خواندن زیارت عاشورا، صد رکعت نماز و بیتوته در مساجد و حرمها از اعمال سفارش شده این شب است. احیای این شب، اجر عبادت تمام ملائکه را دارد.
در این شب، حضرت زینب (س) بارها به خیمه امام حسین (ع) رفت و اظهار نگرانی کرد. امام او را دلداری داد و آیاتی از قرآن تلاوت کرد. «مکن ای صبح طلوع» زبان حال زینب کبری است که میداند فردا، آغاز بی برادری است.
