برگزاری مراسم سخنرانی با حضور خطبای برجسته کشوری هر شب بعد از نماز مغرب و عشاء.
رواق_امام_خمینی
2
مراسم مرثیهسرایی و عزاداری با نوای مداحان اهل بیت (ع) در سوگ رحلت پیامبر (ص) و شهادت امام رضا (ع).
رواق_امام_خمینی
3
قرائت زیارت جامعه کبیره و زیارت پیامبر از راه دور در روز ۲۸ صفر.
رواق_امام_خمینی
4
ویژهبرنامه شب شهادت امام رضا (ع) با حضور هیئتهای مذهبی سراسر کشور.
رواق_امام_خمینی
5
برپایی کرسیهای تلاوت قرآن کریم و محافل انس با قرآن پیش از اذان مغرب.
رواق_امام_خمینی
صحن_پیامبر_اعظم
1
تجع عظیم عزاداران نبوی در روز ۲۸ صفر با حضور دستجات عزاداری و هیئتهای مذهبی.
صحن_پیامبر_اعظم
2
برگزاری مراسم سینهزنی واحد و شور با حضور جمعیت میلیونی زائران و مجاوران.
صحن_پیامبر_اعظم
3
پخش زنده مراسمات از نمایشگرهای پهنپیکر صحن برای استفاده عموم زائران.
صحن_پیامبر_اعظم
4
اقامه نماز جماعت ظهر و عصر و مغرب و عشاء به امامت مراجع تقلید و علمای اعلام.
صحن_پیامبر_اعظم
5
برپایی ایستگاههای پاسخگویی به مسائل شرعی و اعتقادی در حاشیه مراسمات.
صحن_پیامبر_اعظم
آیینهای_سنتی
1
مراسم خطبهخوانی شب شهادت امام رضا (ع) (آیین سنتی) با حضور خدام بارگاه منور رضوی و حمل شمع.
آیینهای_سنتی
2
آیین شام غریبان حضرت رضا (ع) با حرکت کاروان خدام از چهارراه شهدا به سمت حرم مطهر.
آیینهای_سنتی
3
مراسم لاله گردانی خدام در صحن انقلاب اسلامی که فضایی بسیار معنوی و حزنانگیز ایجاد میکند.
آیینهای_سنتی
4
نواختن نقارهخانه با آهنگ عزا در ایام شهادت (یا تعطیلی نقارهخانه به احترام ایام سوگواری).
آیینهای_سنتی
5
دسته عزاداری زنان نوغان (آیین تاریخی) که در روز شهادت امام رضا (ع) به سمت حرم حرکت میکنند.
آیینهای_سنتی
بانوان
1
ویژهبرنامه «در سوگ خورشید» مخصوص بانوان در رواق حضرت زهرا (س) و رواق دارالحجه.
بانوان
2
سخنرانی بانوان مبلغه و مداحی ویژه خواهران در نوبتهای صبح و عصر.
بانوان
3
حلقههای معرفت و نشستهای پرسش و پاسخ ویژه دختران نوجوان و جوان.
بانوان
4
مهدکودکهای حرم مطهر آماده نگهداری کودکان برای آسایش مادران عزادار در حین مراسم.
بانوان
5
برپایی سفرههای نذری و روضههای خانگی در رواقهای زیرسطحی.
بانوان
خدمات_زائر
1
افزایش ساعات کاری چایخانههای حضرت در صحنها برای پذیرایی از خیل عظیم عزاداران.
خدمات_زائر
2
توزیع غذای متبرک مهمانسرا در بین هیئتهای عزاداری ورودی به مشهد.
خدمات_زائر
3
استقرار ویلچر و خودروهای زائربر برای جابجایی سالمندان در صحنهای حرم.
خدمات_زائر
4
فعالیت شبانهروزی بخش امانات و کفشداریها در دهه آخر صفر.
خدمات_زائر
5
تیمهای پزشکی و اورژانس مستقر در صحنها برای رسیدگی به موارد اضطراری.
خدمات_زائر
حال و هوای مشهد در دهه آخر صفر
دهه آخر ماه صفر، مشهد الرضا (ع) حال و هوای دیگری دارد. این ایام که مصادف با رحلت جانسوز پیامبر اکرم (ص)، شهادت امام حسن مجتبی (ع) و شهادت ولینعمت ایرانیان، امام رضا (ع) است، میلیونها زائر را به سمت مشهد میکشاند. حرم مطهر رضوی کانون اصلی این عزاداریهاست و صحنها و رواقها مملو از سیاهپوشانی است که برای عرض تسلیت آمدهاند.
آیین سنتی خطبهخوانی شب شهادت
یکی از باشکوهترین مراسمات حرم رضوی، آیین خطبهخوانی شب شهادت است. در این مراسم، خدام حرم با در دست داشتن شمع و آرایشی خاص دور تا دور صحن انقلاب (یا صحن پیامبر اعظم) میایستند و خطبهای حزنانگیز شامل شهادتین و مدح ائمه اطهار و ذکر مصیبت قرائت میشود. این مراسم قدمتی طولانی دارد و تنها دو بار در سال (عاشورا و شهادت امام رضا) برگزار میشود.
اجتماع عظیم عزاداران در صحن پیامبر اعظم (ص)
در روز ۲۸ صفر و همچنین روز شهادت امام رضا (ع)، بزرگترین صحن حرم مطهر شاهد حضور یکپارچه هیئتهای مذهبی و دستجات عزاداری است که از سراسر ایران و جهان آمدهاند. نوای «رضا جانم» و «یا رسول الله» در فضای حرم طنینانداز میشود و صحنهای بیبدیل از عشق و ارادت را خلق میکند.
شام غریبان خادمان
مراسم شام غریبان امام رضا (ع) نیز با آیینی خاص برگزار میشود. خادمان حرم در حالی که شمع در دست دارند، از یکی از خیابانهای منتهی به حرم حرکت کرده و در صحن جمهوری یا انقلاب تجمع میکنند. این مراسم نمادی از غربت امام رئوف و همدردی خادمان با اهل بیت (ع) است.
خدمترسانی شبانهروزی به زوار
در این ایام، تمامی بخشهای حرم مطهر به حالت آمادهباش درمیآیند. مهمانسراها با ظرفیت کامل پخت میکنند، چایخانهها بیوقفه چای متبرک میدهند و خادمان افتخاری از سراسر کشور برای کمک به نظمدهی و راهنمایی زائران بسیج میشوند تا میزبانی شایستهای از عزاداران رضوی به عمل آید.
سوالات متداول
آیین خطبهخوانی چه زمانی برگزار میشود؟
این مراسم در شب شهادت امام رضا (ع) (شب ۳۰ صفر) بعد از نماز مغرب و عشاء برگزار میشود.
آیا ورود دستجات عزاداری به داخل حرم آزاد است؟
بله، طبق برنامه زمانبندی شده و با هماهنگی قبلی، دستجات میتوانند وارد صحنها شوند و عزاداری کنند.
برنامه شام غریبان چیست؟
مراسم شام غریبان با حرکت کاروان خدام شمع به دست از چهارراه شهدا به سمت حرم در شام شهادت برگزار میشود.
آیا غذا در مهمانسرا توزیع میشود؟
بله، اما به دلیل کثرت جمعیت، توزیع فیش غذا محدود است و بیشتر بین هیئتها و کاروانها توزیع میشود.
بهترین مکان برای دیدن مراسمات کجاست؟
صحن پیامبر اعظم (ص) برای تجمعات بزرگ و رواق امام خمینی (ره) برای سخنرانیها و مداحیهای متمرکز.
آیا مراسم ۲۸ صفر در حرم برگزار میشود؟
بله، قرائت زیارت حضرت رسول (ص) از بعید و عزاداری رحلت پیامبر و شهادت امام حسن (ع) با شکوه خاصی برگزار میشود.
زنان نوغان چه کسانی هستند؟
زنان محله نوغان مشهد که طبق یک سنت تاریخی، مهریه خود را بخشیدند تا اجازه یابند در تشییع پیکر امام رضا (ع) شرکت کنند و هر سال نمادین عزاداری میکنند.
آیا صحنها در این ایام پوشیده میشوند؟
برخی صحنها ممکن است چادرهای سقفدار داشته باشند، اما اکثر مراسمات در فضای باز یا رواقهای مسقف برگزار میشود.
ساعات کاری حرم در این ایام چگونه است؟
حرم مطهر رضوی به صورت ۲۴ ساعته باز است و خدماترسانی در تمام ساعات شبانهروز ادامه دارد.
برنامههای ویژه کودکان چیست؟
رواق کودک و کبوترانه برنامههای خاص عزاداری کودکانه، قصهگویی و نمایش را اجرا میکنند.