روز ۱۴ بهمن در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به عنوان «روز ملی فناوری فضایی» نامگذاری شده است. این نامگذاری به مناسبت پرتاب موفقیتآمیز ماهواره «امید» در ۱۴ بهمن سال ۱۳۸۷ صورت گرفت. با پرتاب این ماهواره که تماماً توسط متخصصان داخلی طراحی و ساخته شده بود، ایران رسماً به جمع معدود کشورهای دارای چرخه کامل فناوری فضایی (شامل طراحی، ساخت، پرتابگر و ایستگاه کنترل) در جهان پیوست. این روز فرصتی برای مرور دستاوردها و ترسیم چشمانداز آینده صنعت هوافضای کشور است.
دستیابی به فناوری فضایی برای ایران تنها یک دستاورد علمی نیست، بلکه ابزاری حیاتی برای تامین امنیت ملی، توسعه ارتباطات، پایش منابع طبیعی و مدیریت بحرانهاست. در دنیای امروز، دادههای ماهوارهای نقش کلیدی در کشاورزی مدرن، هواشناسی، نقشهبرداری و حتی دفاعی ایفا میکنند. بومیسازی این صنعت در شرایط تحریمهای شدید، نشاندهنده عمق دانش فنی و اراده دانشمندان ایرانی برای قطع وابستگی به بیگانگان و حفظ استقلال کشور است.
پس از ماهواره امید، ایران گامهای بلندی در این عرصه برداشت. پرتاب ماهوارههای رصد، نوید، فجر و پیام، و همچنین توسعه ماهوارهبرهای قدرتمندی همچون سفیر، سیمرغ و قاصد، از جمله این افتخارات است. ارسال کپسولهای زیستی و موجودات زنده به فضا و بازگشت موفق آنها نیز نشاندهنده توانمندی ایران در حوزه زیستفضا است. این پیشرفتها ایران را به عنوان قدرت نوظهور فضایی در منطقه غرب آسیا و جهان اسلام تثبیت کرده است.
صنعت فضایی ایران محصول پیوند عمیق میان دانشگاهها، پژوهشگاهها و صنایع دفاعی کشور است. هزاران دانشجوی نخبه و استاد برجسته در رشتههای هوافضا، مکانیک، الکترونیک و کامپیوتر در این پروژههای عظیم ملی مشارکت دارند. روز ملی فناوری فضایی، در واقع روز تکریم از این سرمایههای انسانی ارزشمند است که با وجود محدودیتها و پیشنهادهای جذاب خارجی، ماندن و ساختن ایران را انتخاب کردهاند.
برنامه فضایی ایران اهداف بلندپروازانهای را دنبال میکند، از جمله دستیابی به مدار ژئو (مدار زمینآهنگ در ۳۶۰۰۰ کیلومتری)، ارسال انسان به فضا در بلندمدت، و منظومهسازی ماهوارهها برای ارائه خدمات اینترنت و مخابرات. با تاکیدات رهبر معظم انقلاب بر اهمیت این صنعت و حمایتهای دولتی، انتظار میرود در سالهای پیش رو شاهد جهشهای بزرگتری در این عرصه باشیم که رفاه و اقتدار بیشتری را برای ملت ایران به ارمغان خواهد آورد.
