سفره حضرت رقیه (س) یکی از سنتیترین و سادهترین سفرههای نذری در فرهنگ ایرانی است. سادگی این سفره (نان، پنیر، سبزی و گاهی خرما) نمادی از غربت و گرسنگی اهل بیت در خرابه شام است. مومنان با پهن کردن این سفره بیآلایش، تلاش میکنند تا با رنجهای آن حضرت همدردی کنند و از طریق این توسل ساده اما خالصانه، حاجات خود را طلب نمایند.
در روایات آمده است که در خرابه شام، غذای مناسبی به اهل بیت نمیدادند و آنها در نهایت سختی بودند. انتخاب نان و پنیر و سبزی که غذایی ساده و در دسترس همگان است، یادآور این نکته است که برای حاجت گرفتن نیاز به تشریفات نیست؛ بلکه دل شکسته و نیت پاک مهم است. رنگ سبز سبزی نیز نماد سیادت و معنویت اهل بیت است.
این سفره معمولاً روی پارچه سبز یا سیاه پهن میشود. روشن کردن شمع (نماد روشنایی در تاریکی خرابه)، گذاشتن خار مغیلان (نمادین)، و قرار دادن عروسک یا اسباببازی (به یاد کودکی حضرت) از دیگر آداب آن است. معمولاً در کنار سفره، روضه حضرت رقیه خوانده میشود و لقمهها بین عزاداران یا فقرا پخش میگردد.
بسیاری از افراد حاجات بزرگی مانند شفای بیماران، خانهدار شدن یا فرزنددار شدن را از این سفره گرفتهاند. کلید اصلی، توسل به «باب الحوائج» بودن این دختر سه ساله است. اعتقاد بر این است که چون ایشان سن کمی داشتند و با دلی پرغصه شهید شدند، نزد خداوند آبروی ویژهای برای برآوردن حاجات دارند.
بهترین زمان برای ادای این نذر، شب سوم ماه محرم (شب شهادت یا منسوب به ایشان) یا پنجم ماه صفر (روز شهادت ایشان) است. این سفره میتواند در منزل، مساجد، هیئتها یا حتی در پارکها و فضای باز به صورت بستهبندی شده پخش شود.
