متن نوحه و روضه سنگین برای شهادت حیدر کرار 1404

21 رمضان

زمینه و شور

1

حیدر حیدر، اول و آخر حیدر / ساقی کوثر حیدر، مظلوم حیدر.

زمینه و شور
2

خداحافظ ای کوفه و مردم آزارش / خداحافظ ای مسجد و در و دیوارش / علی می‌رود سوی زهرا به دیدارش.

زمینه و شور
3

ای تیغ زهرآلوده چه کردی با شیر خدا / فرق سرش وا شد، شد حاجتش روا.

زمینه و شور
4

بابا نرو، زینب می‌میره / بی تو دلم، بهونه می‌گیره / حسن داره، روضه می‌خونه / حسین سرت رو، به دامن می‌گیره.

زمینه و شور
5

یا علی و یا عظیم، ای ملجأ یتیم / امشب نگاه کن، به حال وخیم ما.

زمینه و شور
6

فرق علی دو تا شد، حاجت روا شد / مسجد کوفه غوغا، قیامت به پا شد.

زمینه و شور
7

میری و من می‌مونم، با درد و غم‌ها / سلام برسون بابا، به مادرم زهرا.

زمینه و شور
8

حیدر بابا، حیدر بابا / خداحافظ ای نان‌آورِ، یتیمای کوفه / حیدر بابا.

زمینه و شور
9

ای اهل کوفه، علی راحت شد / از شرّ مکر و، خیانت شد.

زمینه و شور
10

امشب حسینت، قرآن می‌خونه / بالای سرت، روضه می‌خونه.

زمینه و شور

روضه سنگین

1

آه، سرش را با دستمال زرد بسته‌اند... طبیب سرش را تکان داد... یعنی امید نیست.

روضه سنگین
2

زینب (س) آمد، نگاه کرد به فرق شکافته، یاد پهلوی شکسته افتاد. گفت: بابا، تاریخ دارد تکرار می‌شود؟

روضه سنگین
3

می‌گویند وقتی شیر خدا ضربت خورد، زمین لرزید. اما وقتی طبیب گفت «وصیت کن»، دل بچه‌ها لرزید.

روضه سنگین
4

کاسه‌های شیر را آوردند... یتیم‌ها صف کشیدند. گفتند: اگر شیر بخوری خوب می‌شوی؟ بابا ما شیر نمی‌خواهیم، تو را می‌خواهیم.

روضه سنگین
5

امام فرمود: حسن جان، حسین جان، گریه نکنید. شما گریه می‌کنید، عرش خدا می‌لرزد.

روضه سنگین
6

صدا زد: عباس جان، بیا جلو. دست عباس را گذاشت در دست حسین. فرمود: عباس، در کربلا حسینم را تنها نگذاری.

روضه سنگین
7

رنگ صورت مولا زرد شده، اثر زهر است... اما لب‌هایش می‌خندد. زهرا (س) منتظر است.

روضه سنگین
8

آه از آن لحظه‌ای که بدن علی (ع) را شبانه غسل دادند. باز هم شبانه، باز هم مخفیانه...

روضه سنگین
9

حسن (ع) آب می‌ریخت، حسین (ع) گریه می‌کرد. ناگهان حسن دست از غسل کشید... داداش، فرق سر بابا...

روضه سنگین
10

تابوت را که بلند کردند، دیدند جلوی تابوت خودش بلند شد. ملائکه زیر تابوت حیدر را گرفتند.

روضه سنگین

واحد

1

امشب شب احیاست یا شام غریبان؟ / دل‌های ما خون است و دیده‌ها گریان.

واحد
2

رفته از دست ما، پدر مهربان / تسلیت یا صاحب‌الزمان، یا صاحب‌الزمان.

واحد
3

ای نخل‌های کوفه، دیگر نمی‌بینید / آن مرد شب‌گرد و، آن اشک پنهان را.

واحد
4

چاه‌های کوفه را، با خود خبر کنید / هم‌رازتان رفته، سوی آسمان‌ها.

واحد
5

دیگر نمی‌آید، صدای آن تکبیر / که می‌لرزاند، پشت دشمنان را.

واحد
6

مسجد کوفه شد، قتلگاه حیدر / محراب خونینش، گواه حیدر.

واحد
7

ای ماه تابانم، بابا علی جان / ای راحت جانم، بابا علی جان.

واحد
8

بعد از تو این دنیا، تاریک و سرد است / سهم یتیمانت، اندوه و درد است.

واحد
9

خون سرت بابا، آبروی دین است / قاتل تو بابا، پست و لعین است.

واحد
10

ما با تو پیمان، بستیم تا آخر / سرباز توییم، ای ساقی کوثر.

واحد

شور پایانی

1

علی مولا علی مولا، علی اعظم / علی سرور علی رهبر، علی اعلم.

شور پایانی
2

ذکر لبم یا علیه، خواب شبم یا علیه / اونی که جونش رو میدم، براش منم یا علیه.

شور پایانی
3

نجف تو رویای منه، خونه بابای منه / ایوان طلای مولا، بهشت زیبای منه.

شور پایانی
4

حیدر بنگر چه بارگاهی دارد / ایوان طلا چه جایگاهی دارد.

شور پایانی
5

بر دشمن مرتضی علی لعنت / بر آنکه تو را کشت علی لعنت.

شور پایانی
6

ما بچه‌های حیدریم، فدای راه رهبریم / منتظر حکم جهاد، از سوی مقتداییم.

شور پایانی
7

یا حیدر کرار، زنده‌ام با نامت / مرغ دلم پر می‌زنه، رو بامِت.

شور پایانی
8

ساقی بده پیمانه، به یاد شاه مردان / دیوانه‌ام دیوانه، ز عشق شاه مردان.

شور پایانی
9

شیر سرخ عربستان و وزیر شه خوبان / پسر مظهر یزدان، که بدو‌ ننگ‌ متازد.

شور پایانی
10

کل یوم عاشورا، کل ارض کربلا / راه ما راه علی، مقصد ما کربلا.

شور پایانی

دو دمه

1

فرق شیر خدا، دو تا شد امشب / حاجتِ مولا، روا شد امشب. (عزا عزاست امشب، روز عزاست فردا / علیِ مرتضی، پیش خداست فردا)

دو دمه
2

مسجد کوفه در، ماتم نشسته / پشتِ، امت اسلام، شکسته. (عزا عزاست امشب...)

دو دمه
3

زینبِ غمدیده، نوحه می‌خواند / امشب پدر، دیگر پیشش نماند. (مظلوم علی جان، مظلوم علی جان)

دو دمه
4

کشته شد عدالت، در محراب خون / لیلۀ قدر ما، گشته لاله‌گون. (وای علی کشته شد، شیر خدا کشته شد)

دو دمه
5

طبیب کوفه گفت، چاره نمانده / زهرِ کین، جانِ، مولا ستانده. (آه و واویلا، آه و واویلا)

دو دمه
6

می‌رود امشب، حیدر کرار / به دیدارِ، احمد مختار. (خداحافظ ای کوفه، خداحافظ ای کوفه)

دو دمه
7

یتیمان کوفه، شیر آوردند / ولی برای، درمان دیر آوردند. (بابا علی جان، بابا علی جان)

دو دمه
8

ای صبح طلوع نکن، ای صبح طلوع نکن / جانِ علی را، از تن نبر. (امشبی را شه دین در حرمش مهمان است)

دو دمه
9

منبر و محراب، گریه کنید / برایِ، ابوتراب گریه کنید.

دو دمه
10

شهیدِ راهِ، حق و حقیقت / فداییِ، دین و شریعت. (مولا علی جان، مولا علی جان)

دو دمه

سنت نوحه‌خوانی و روضه‌خوانی برای اهل بیت

عزاداری و نوحه‌خوانی برای اهل بیت (ع) ریشه‌ای کهن در تاریخ تشیع دارد و یکی از راه‌های زنده نگه داشتن شعائر الهی است. امام صادق (ع) فرمودند: «هر کس بیتی شعر درباره ما بگوید و بگرید و بگریاند، بهشت بر او واجب می‌شود». روضه‌های سنگین و سوزناک شهادت امیرالمؤمنین (ع)، با یادآوری مظلومیت و غربت ایشان، دل‌های زنگار گرفته را صیقل می‌دهد و عواطف پاک انسانی را با معنویت گره می‌زند.

محورهای اصلی روضه شب ۲۱ رمضان

در روضه‌های شب شهادت مولا، چند محور اصلی وجود دارد: ۱. وداع جانسوز امام با فرزندان (به ویژه حضرت زینب س و ام‌کلثوم). ۲. وصیت‌های اخلاقی و الهی امام در بستر شهادت. ۳. صحنه حضور یتیمان با کاسه‌های شیر که نماد محبت و پشیمانی کوفیان است. ۴. لحظه غسل و کفن شبانه که یادآور غربت حضرت زهرا (س) است. ۵. پیشگویی امام درباره واقعه کربلا و سپردن زینب (س) به عباس (ع).

نقش شعر و مداحی در انتقال پیام عدالت

نوحه‌ها و اشعار آیینی تنها بیان احساسات نیستند، بلکه حامل پیام‌های عمیق اعتقادی و سیاسی‌اند. وقتی مداح از «کشته شدن عدالت» و «شهید محراب» می‌خواند، در واقع بر لزوم عدالت‌خواهی و مبارزه با ظلم تأکید می‌کند. شعرهای سنگین و حماسی (رجز)، صلابت حیدر کرار را به تصویر می‌کشند و به مستمع درس شجاعت و ایستادگی در برابر باطل می‌دهند.

ارتباط روضه علی (ع) با روضه کربلا

گریز زدن به کربلا، جزء جدایی‌ناپذیر روضه‌های شیعی است. در شب شهادت علی (ع)، روضه‌خوان‌ها معمولاً به غربت زینب (س) اشاره می‌کنند که در کودکی داغ مادر دید، در جوانی داغ پدر، و در آینده داغ برادرانش را خواهد دید. سفارش امام علی (ع) به حضرت عباس برای مراقبت از حسین (ع) در کربلا، یکی از سوزناک‌ترین بخش‌های این روضه است که پیوند عمیق بین نجف و کربلا را نشان می‌دهد.

تأثیر روحی اشک بر مصائب اهل بیت

اشک ریختن بر مصائب امام علی (ع) در شب‌های قدر، باعث رقت قلب و آمادگی برای توبه می‌شود. این اشک، نشانه پیوند قلبی با ولی خداست. در روایات آمده است که چشم گریان بر عزای اهل بیت، در قیامت گریان نخواهد بود. فضای سنگین روضه در شب ۲۱ رمضان، زمینه را برای شکستن دل و استجابت دعا فراهم می‌کند.

سوالات متداول

معروف‌ترین نوحه برای شهادت امام علی (ع) چیست؟
نوحه‌هایی با ترجیع‌بند «حیدر بابا»، «می‌رود سوی بهشت امشب علی» و «امشبی را شه دین در حرمش مهمان است» از معروف‌ترین‌ها هستند.
منظور از روضه سنگین چیست؟
روضه‌ای که به جزئیات دقیق و سوزناک واقعه می‌پردازد و مستمع را به شدت متأثر می‌کند (معمولاً مکشوف خوانده می‌شود).
چرا در روضه امام علی (ع) از شیر صحبت می‌شود؟
اشاره به یتیمان کوفه دارد که وقتی شنیدند شیر برای دفع سم خوب است، با کاسه‌های شیر جلوی خانه امام صف کشیدند.
طبیب امام علی (ع) که بود و چه گفت؟
اثیر بن عمرو که جراح ماهری بود، با دیدن زخم گفت زهر به مغز رسیده و وصیت کن.
دو دمه چیست؟
نوعی نوحه‌خوانی سنتی که عزاداران به دو گروه تقسیم می‌شوند و ابیاتی را در پاسخ به هم تکرار می‌کنند.
سبک زمینه و شور چه تفاوتی دارند؟
زمینه ریتم آرام‌تری دارد و مقدمه سینه‌زنی است، اما شور ریتم تندی دارد و اوج هیجان عزاداری است.
در روضه‌ها به کدام فرزندان امام بیشتر اشاره می‌شود؟
به امام حسن و حسین (ع) به عنوان غسل‌دهندگان، حضرت زینب (س) به عنوان پرستار و حضرت عباس (ع).
چرا به امام علی (ع) حیدر کرار می‌گویند؟
حیدر یعنی شیر، و کرار یعنی بسیار حمله‌کننده (کسی که در جنگ پشت به دشمن نمی‌کند).
سربند زرد در روضه‌ها نشانه چیست؟
نشانه بستن زخم سر امام با دستمال زرد رنگ برای جلوگیری از خونریزی یا تشخیص اثر زهر.
گریز روضه چیست؟
اتصال دادن ماجرای شهادت امام علی (ع) به واقعه عاشورا و مصائب امام حسین (ع).
WordAbyss - متن نوحه و روضه شهادت امام علی (ع) - متن مداحی ۲۱ رمضان 1404