پیامبر اکرم (ص) در حجةالوداع فرمودند: هیچ عربی بر عجم و هیچ سفیدی بر سیاه برتری ندارد مگر به تقوا.
اسلامی
3
بلال حبشی، موذن سیاهپوست پیامبر، سندی روشن بر نفی نژادپرستی در اسلام است.
اسلامی
4
اسلام دین صلح (سلم) است؛ صلحی که بر پایه عدالت و کرامت انسانی بنا شده باشد.
اسلامی
5
در نگاه امیرالمومنین (ع)، مردم یا برادر دینی تو هستند یا در آفرینش با تو برابرند.
اسلامی
6
نژادپرستی، جاهلیت مدرن است که اسلام ۱۴۰۰ سال پیش آن را زیر پا گذاشت.
اسلامی
7
بخشش از صفات خداوند است و بندگان صالح خدا اهل عفو و گذشتاند.
اسلامی
8
صلح پایدار در سایه ظهور منجی عالم بشریت (عج) محقق خواهد شد.
اسلامی
9
مومنان برادر یکدیگرند؛ پس میان برادرانتان صلح و آشتی برقرار کنید.
اسلامی
10
دستی که برای صلح دراز میشود، اگر صادق باشد، لایق فشردن است.
اسلامی
اخلاقی
1
نفرت بار سنگینی است؛ با بخشش، خود را سبکبار کنید.
اخلاقی
2
صلح تنها نبودنِ جنگ نیست؛ صلح یعنی حضور عدالت و آرامش در قلبها.
اخلاقی
3
رنگ پوست، زبان و قومیت، لباسهایی است که روح بر تن کرده؛ حقیقت انسان یکی است.
اخلاقی
4
بخشش هدیهای است که اول به خودت میدهی، سپس به دیگری.
اخلاقی
5
برای خاموش کردن آتش دشمنی، آبِ محبت لازم است، نه بادِ کینه.
اخلاقی
6
بزرگترین شجاعت، شکستن چرخه انتقام است.
اخلاقی
7
دنیای ما به پلهای بیشتری نیاز دارد، نه دیوارهای بلندتر.
اخلاقی
8
با یک لبخند، با یک سلام، صلح را از همسایه خود آغاز کنیم.
اخلاقی
9
چشم در برابر چشم، دنیا را کور میکند.
اخلاقی
10
زیبایی باغچه به تنوع گلهای آن است؛ تنوع نژادها زیبایی آفرینش است.
اخلاقی
اجتماعی
1
جامعه سالم، جامعهای است که در آن هیچکس به خاطر قومیتش تحقیر نشود.
اجتماعی
2
نژادپرستی پنهان، در شوخیها و قضاوتهای روزمره ماست؛ آن را متوقف کنیم.
اجتماعی
3
آموزش صلح و مدارا به کودکان، سرمایهگذاری برای آیندهای بدون خشونت است.
اجتماعی
4
بیایید تفاوتهایمان را جشن بگیریم، نه اینکه آنها را بهانه جنگ کنیم.
اجتماعی
5
شهروند جهانی بودن یعنی درد هر انسان در هر گوشه دنیا، درد ما باشد.
اجتماعی
6
بخشش در خانواده، سنگ بنای صلح در جامعه است.
اجتماعی
7
مبارزه با نژادپرستی وظیفه تک تک ماست، نه فقط دولتها.
اجتماعی
8
صلح، زبان مشترک تمام فرهنگهای متمدن است.
اجتماعی
9
قدرت کلمات در ساختن صلح یا افروختن جنگ را دست کم نگیریم.
اجتماعی
10
همزیستی مسالمتآمیز اقوام ایرانی، الگویی زیبا برای وحدت در کثرت است.
اجتماعی
ادبی
1
صلح، کبوتری است که در آسمان عدالت پرواز میکند.
ادبی
2
سیاه، سفید، زرد؛ اینها رنگهای جعبه مداد رنگی خداست، همه را دوست بداریم.
ادبی
3
قلبت را از خار کینه پاک کن تا گلهای دوستی بروید.
ادبی
4
بخشیدن، بریدن طناب اسارتی است که تو را به گذشته تلخ میبندد.
ادبی
5
بیایید واژههایمان را بشوییم، شاید صلح در جملهای منتظر باشد.
ادبی
6
نژادپرستی، لکهای سیاه بر دامن انسانیت است که با اشک محبت پاک میشود.
ادبی
7
در سمفونی هستی، هر نژاد سازی میزند که شنیدنش زیباست.
ادبی
8
آرامش، پاداش کسانی است که میبخشند.
ادبی
9
جنگ را در ذهنها پایان دهیم تا در مرزها پایان یابد.
ادبی
10
رنگینکمان پاداش کسانی است که زیر باران تفاوتها میایستند.
ادبی
جهانی
1
همه ما ساکنان یک کشتی هستیم؛ سوراخ کردن کشتی به بهانه تفاوت، غرق شدن همه است.
جهانی
2
مرزها خطوطی فرضی روی نقشهاند؛ انسانیت مرز نمیشناسد.
جهانی
3
صلح جهانی رویایی دور نیست، اگر عدالت جهانی برقرار شود.
جهانی
4
نه به جنگ، نه به تحریم، نه به تبعیض؛ آری به صلح، دوستی و برابری.
جهانی
5
صدای مادران داغدیده در همه زبانها یکی است؛ به جنگ پایان دهید.
جهانی
6
زمین میراث مشترک ماست، آن را با خون و نفرت آلوده نکنیم.
جهانی
7
حقوق بشر یعنی حق نفس کشیدن بدون ترس از تبعیض برای همه.
جهانی
8
ما خواهان صلحی هستیم که در آن کودکی گرسنه نخوابد.
جهانی
9
تنوع فرهنگی، ثروت بشریت است.
جهانی
10
بیایید جهانی بسازیم که در آن تنها نژاد، نژادِ انسان باشد.
جهانی
دیدگاه اسلام درباره نژادپرستی
اسلام به شدت با هرگونه تبعیض نژادی مخالف است. داستان بلال حبشی و سلمان فارسی نشان میدهد که در صدر اسلام، ملاک برتری تنها ایمان و تقوا بوده است. پیامبر (ص) در خطبه حجةالوداع صراحتاً فرمودند که خداوند شما یکی است و پدرتان یکی (آدم)؛ پس هیچ نژادی بر نژاد دیگر برتری ندارد. این آموزه ۱۴۰۰ سال پیش، منشور برابری انسانها را امضا کرد.
روانشناسی بخشش
بخشش (Forgiveness) فرآیندی آگاهانه برای رها کردن احساس رنجش و انتقام است. روانشناسان معتقدند که بخشش بیش از آنکه به نفع فرد خطاکار باشد، به نفع سلامت روانِ فرد بخشنده است. کینه و نفرت باعث استرس مزمن و بیماریهای جسمی میشود، در حالی که بخشش آرامش ذهنی را به ارمغان میآورد.
تفاوت صلح عادلانه و صلح سازشکارانه
در فرهنگ سیاسی و دینی ما، صلحی ارزشمند است که مبتنی بر عدالت باشد. صلحی که نتیجه تسلیم در برابر ظالم و پذیرش ذلت باشد، صلح نیست، بلکه پذیرش بردگی است. صلح واقعی (Peace through Justice) زمانی محقق میشود که حقوق مظلوم احقاق شود و ظالم دست از ستم بردارد.
اقوام ایرانی؛ رنگینکمان اتحاد
ایران کشوری با تنوع قومی کمنظیر (فارس، ترک، کرد، لر، بلوچ، عرب، ترکمن و...) است. قرنها همزیستی مسالمتآمیز این اقوام زیر پرچم ایران و اسلام، الگویی موفق از وحدت در عین کثرت است. دشمنان همواره سعی در تحریک گسلهای قومیتی دارند، اما هوشیاری ملت ایران مانع موفقیت آنان شده است.
نقش آموزش در مبارزه با نژادپرستی
نژادپرستی و تعصب امری ذاتی نیست، بلکه آموختنی است. کودکان بدون پیشداوری متولد میشوند. بنابراین، سیستم آموزشی و تربیت خانوادگی نقش کلیدی در شکلگیری ذهنیت صلحطلب و پذیرش تفاوتها دارد. آشنایی با فرهنگهای مختلف و تاکید بر اشتراکات انسانی، پادزهر نژادپرستی است.
سوالات متداول
آیه معروف قرآن درباره برابری نژادها کدام است؟
آیه ۱۳ سوره حجرات: «یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَ أُنْثی...» که ملاک برتری را فقط تقوا میداند.
چرا بخشش سخت است؟
چون انسان احساس میکند با بخشیدن، حقش پایمال شده یا غرورش شکسته است، در حالی که بخشش نشانه قدرت روح است.
آیا باید همیشه همه را بخشید؟
در روابط شخصی بخشش توصیه شده است، اما در مسائل اجتماعی و حقوقی، گاهی مجازات ظالم برای حفظ امنیت جامعه و جلوگیری از تکرار جرم ضروری است (قصاص برای حیات است).
آپارتاید یعنی چه؟
نظام جداسازی نژادی که در آن حقوق سیاسی و اجتماعی بر اساس نژاد تعیین میشود.
نماد مبارزه با نژادپرستی در قرن ۲۰ کیست؟
نلسون ماندلا از آفریقای جنوبی و مارتین لوتر کینگ از آمریکا.
صلح حدیبیه چه بود؟
پیمان صلحی که پیامبر (ص) با مشرکان مکه بستند که اگرچه ظاهراً عقبنشینی بود، اما زمینهساز پیروزی بزرگ فتح مکه شد.
چگونه کودکان را ضد نژادپرست تربیت کنیم؟
با صحبت درباره تنوع انسانها، خرید اسباببازیها و کتابهای متنوع، و مراقبت از شوخیها و کلام خودمان.
بیگانههراسی (Xenophobia) چیست؟
ترس یا نفرت غیرمنطقی از بیگانگان یا افرادی که از کشورهای دیگر آمدهاند.
روز جهانی صلح چه روزی است؟
۲۱ سپتامبر (۳۰ شهریور) روز جهانی صلح است، اما روز ماندلا نیز بر این مفاهیم تاکید دارد.
پیام «بنی آدم اعضای یک پیکرند» از کیست؟
از سعدی شیرازی، شاعر بزرگ ایرانی که بر یگانگی گوهر آفرینش انسانها تاکید دارد.