جملات ناب شیخ اشراق درباره نور و معرفت 1405

8 مرداد

درباره نور و خداوند

1

خداوند نورِ نورهاست (نورالانوار) و هیچ تاریکی در او راه ندارد؛ او آشکارترین آشکارهاست.

درباره نور و خداوند
2

ذات حق تعالی نوری است که از شدت ظهور پنهان مانده است، همچون خورشید که چشم‌ها تاب دیدنش را ندارند.

درباره نور و خداوند
3

همه هستی پرتوهایی از نورالانوار هستند؛ هر موجودی به اندازه ظرفیتش از این نور بهره‌مند است.

درباره نور و خداوند
4

عشق، نتیجه مشاهده کمال و زیبایی است و خداوند که کمال مطلق است، شایسته‌ترین معشوق است.

درباره نور و خداوند
5

نور، حقیقتِ هستی است؛ هر چه نورانی‌تر باشد، کامل‌تر و زنده‌تر است.

درباره نور و خداوند
6

جهان مادی سایه و تاریکی (غسق) است و تنها با نورِ وجودِ حق معنا پیدا می‌کند.

درباره نور و خداوند
7

رستگاری انسان در رهایی از تاریکی‌های ماده و پیوستن به عالم نور است.

درباره نور و خداوند
8

فرشتگان انوار پاکی هستند که واسطه فیض میان نورالانوار و جهان خاکی‌اند.

درباره نور و خداوند
9

جان انسان شعله‌ای از عالم قدس است که در قفس تن گرفتار شده و مشتاق بازگشت به منبع نور است.

درباره نور و خداوند
10

هر کس که نور خدا در دلش بتابد، حقایق اشیاء را آنگونه که هست می‌بیند.

درباره نور و خداوند

درباره معرفت و نفس

1

نفس ناطقه انسان، نوری مجرد (اسپهبد نور) است که بدن را تدبیر می‌کند.

درباره معرفت و نفس
2

شناخت، چیزی جز «حضور» نیست؛ علم حضوری برتر از علم حصولی (اکتسابی) است.

درباره معرفت و نفس
3

کسی که خود را نشناسد، خدای خود را نخواهد شناخت؛ معرفت نفس کلید معرفت رب است.

درباره معرفت و نفس
4

حکیم واقعی کسی است که بدنش برای او مانند پیراهنی باشد که هر وقت بخواهد آن را درآورد (خلسه).

درباره معرفت و نفس
5

تا زمانی که انسان اسیر هواهای نفسانی و لذت‌های مادی است، چشم بصیرتش کور خواهد بود.

درباره معرفت و نفس
6

خواب، برادر مرگ است و فرصتی برای روح تا دمی از زندان تن رها شود و به عالم خود سفر کند.

درباره معرفت و نفس
7

اندیشه بدون شهود، ناقص است و شهود بدون اندیشه، ممکن است به گمراهی کشیده شود.

درباره معرفت و نفس
8

تنها با پاهای چوبین استدلال نمی‌توان به قله حقیقت رسید؛ باید بال‌های عشق و اشراق داشت.

درباره معرفت و نفس
9

مرگ برای حکیم، آغاز زندگی حقیقی و پیوستن قطره به دریاست.

درباره معرفت و نفس
10

حقیقت را از کسی نپذیرید مگر آنکه دلیل و برهان داشته باشد، یا آنکه خودتان آن را شهود کنید.

درباره معرفت و نفس

جملات عرفانی و اخلاقی

1

غم و اندوه دنیا برای اهل معرفت، مانند ابری است که زود می‌گذرد و نباید دل را تیره کند.

جملات عرفانی و اخلاقی
2

بهترین عبادت، تفکر در آلاء الهی و پاک کردن آینه دل از زنگار گناه است.

جملات عرفانی و اخلاقی
3

سالک باید کم بخورد، کم بخوابد و کم سخن بگوید تا نور حکمت در دلش بتابد.

جملات عرفانی و اخلاقی
4

شادی واقعی در لذت‌های حسی نیست، در درک حقایق عقلی و روحانی است.

جملات عرفانی و اخلاقی
5

دنیا مانند پلی است؛ از آن عبور کنید اما بر روی آن خانه نسازید.

جملات عرفانی و اخلاقی
6

نیکی کردن به دیگران، بازتاب نور خدا در آینه وجود انسان است.

جملات عرفانی و اخلاقی
7

کسی که عاشق نور است، از تاریکی‌های جهل و ظلم می‌گریزد.

جملات عرفانی و اخلاقی
8

آزادی واقعی، رهایی از قید و بند تعلقات دنیوی است.

جملات عرفانی و اخلاقی
9

هرگز ناامید مشو، چرا که خورشید حقیقت همیشه پشت ابرها باقی نمی‌ماند.

جملات عرفانی و اخلاقی
10

سکوت، زبان اهل معرفت است؛ در سکوت است که صدای خدا شنیده می‌شود.

جملات عرفانی و اخلاقی

مفهوم نور در فلسفه سهروردی

کلیدواژه اصلی فلسفه سهروردی «نور» است. او هستی را مساوی با نور می‌داند و مراتب موجودات را بر اساس شدت و ضعف نوری که دارند طبقه‌بندی می‌کند. خداوند «نورالانوار» است و سایر موجودات پرتوهایی از او هستند. این دیدگاه، نگاهی سلسله‌مراتبی و معنوی به جهان هستی ارائه می‌دهد که در آن هیچ چیز کاملاً مادی و مرده نیست.

معرفت نفس و علم حضوری

سهروردی بر این باور است که انسان به «من» یا «نفس» خود آگاهی مستقیم و بی‌واسطه دارد. این نوع آگاهی را «علم حضوری» می‌نامند که خطานاپذیر است. او معتقد است که پایه تمام شناخت‌های بشری باید همین علم حضوری و شهودی باشد. جمله معروف «من هستم، پس می‌دانم» بیانگر این حقیقت است.

فرشتگان و عالم مثال

شیخ اشراق عالم هستی را به سه جهان تقسیم می‌کند: عالم عقل (جبروت)، عالم مثال (ملکوت) و عالم ماده (ناسو). او عالم مثال را «عالم خیالی منفصل» می‌نامد که در آن صور و اشکال وجود دارند اما ماده ندارند. این عالم جایگاه رویاهای صادقه، مکاشفات عرفانی و زندگی پس از مرگ است.

تأثیر حکمت ایران باستان

سهروردی با شجاعت تمام از اصطلاحات حکمت ایران باستان (مانند امشاسپندان، بهمن، اردیبهشت) در فلسفه خود استفاده کرد. او معتقد بود حکمای پهلوی (خسروانی) حاملان نور توحید بوده‌اند و او وارث و احیاگر این سنت در دوره اسلامی است.

میراث سهروردی برای انسان امروز

در دنیای مدرن که غرق در مادی‌گرایی است، جملات و اندیشه‌های سهروردی یادآور بعد معنوی و نورانی انسان است. دعوت او به تزکیه نفس و جستجوی حقیقت از طریق درون‌نگری، پیامی جاودانه برای تمام اعصار است.

سوالات متداول

نورالانوار به چه معناست؟
نورِ نورها، یا سرچشمه اصلی تمام انوار که همان خداوند متعال است.
مهمترین جمله سهروردی درباره شناخت چیست؟
شناخت خود (معرفت نفس) مقدمه و کلید شناخت تمام حقایق جهان است.
علم حضوری چیست؟
علمی که در آن معلوم نزد عالم حاضر است (مثل آگاهی ما از غم یا شادی خودمان) و واسطه‌ای ندارد.
نظر سهروردی درباره مرگ چیست؟
مرگ را رهایی پرنده روح از قفس تن و بازگشت به عالم نور می‌داند و از آن هراسی ندارد.
عالم مثال یا اقلیم هشتم کجاست؟
جهانی میان عالم ماده و عالم عقل است که در آن اجسام لطیف و نورانی وجود دارند (مانند تصاویر در خواب).
آیا سهروردی به تناسخ اعتقاد داشت؟
خیر، او نظریه تناسخ را با دلایل عقلی رد کرده است.
چرا سهروردی از کلمات ایرانی باستان استفاده می‌کرد؟
برای نشان دادن پیوند میان حکمت نبوی و حکمت ایرانی و احیای میراث توحیدی نیاکان.
اسپهبد نور چیست؟
اصطلاحی است که سهروردی برای «نفس ناطقه انسانی» یا همان روح که فرمانده بدن است به کار می‌برد.
چگونه می‌توان به اشراق رسید؟
با ریاضت شرعی، کم خوری، شب‌زنده‌داری، تفکر و انجام واجبات دینی.
آیا فلسفه سهروردی سخت است؟
زبان او بسیار نمادین و رمزی است، اما مفاهیم بنیادین آن (مانند نور و ظلمت) برای فطرت انسان آشناست.
WordAbyss - جملات ناب شیخ اشراق (سهروردی) درباره نور و معرفت 1405