امروز روزِ توئه، بزن بریم برای یه غزلِ تازه؛ روزت مبارک.
دوستانه و صمیمی
فلسفه و تاریخچه روز قلم
در تقویم رسمی ایران، چهاردهم تیرماه به عنوان «روز قلم» نامگذاری شده است. این روز ریشه در تاریخ کهن ایرانزمین دارد و برخی آن را با جشن «تیرگان» و آیینهای باستانی مربوط به کاتبان و نویسندگان مرتبط میدانند. ابوریحان بیرونی در آثار خود اشاره کرده است که سیزدهم یا چهاردهم تیرماه، روزی بوده که ایرانیان باستان مقام قلم و نویسندگی را گرامی میداشتند. در دوران معاصر نیز پس از انقلاب اسلامی، این روز برای ارج نهادن به جایگاه والای نویسندگان، شاعران و اهالی قلم تثبیت شد.
جایگاه قلم در فرهنگ اسلامی و ایرانی
قلم در فرهنگ اسلامی و ایرانی جایگاهی بسیار رفیع و مقدس دارد. خداوند متعال در قرآن کریم به قلم و آنچه مینویسد سوگند یاد کرده است («ن و القلم و ما یسطرون»). این سوگند نشاندهنده عظمت و مسئولیت سنگین نوشتن است. در تاریخ ایران نیز، شاعران و نویسندگان همواره پاسداران هویت، زبان و فرهنگ ملی بودهاند و با آثار خود، روح پایداری، حکمت و اخلاق را در کالبد جامعه دمیدهاند.
مسئولیت شاعر و نویسنده متعهد
شاعر و نویسنده در جامعه اسلامی تنها یک هنرمند صرف نیست، بلکه یک مصلح اجتماعی و یک معلم اخلاق است. ادبیات متعهد، ادبیاتی است که در خدمت حقیقت، عدالت و ارزشهای الهی باشد. قلمی که در راه بیداری ملتها، مبارزه با ظلم و ترویج فضایل انسانی به کار گرفته شود، مصداق جهاد است. شاعران متعهد با اشعار خود در دوران دفاع مقدس و پس از آن، نقش بیبدیلی در روحیهبخشی و هدایت افکار عمومی داشتهاند.
شعر؛ هنر ملی ایرانیان
شعر برای ایرانیان فراتر از یک قالب ادبی است؛ شعر آمیخته با گوشت و خون مردم این سرزمین است. از لالاییهای مادرانه تا کتیبههای بناهای تاریخی، از مجالس بزم تا مراسم سوگواری، شعر حضور دارد. روز قلم فرصتی است تا از کسانی که این مشعل فروزان را روشن نگه داشتهاند و با خلق آثار فاخر، زبان فارسی را غنیتر کردهاند، قدردانی شود.
نقش قلم در جنگ نرم
در دنیای امروز که رسانهها و ابزارهای ارتباطی نقشی تعیینکننده دارند، قلم نویسندگان و شاعران سلاحی کارآمد در جنگ نرم و مقابله با تهاجم فرهنگی است. تبیین حقایق، افشای دروغهای دشمن و تقویت امید و خودباوری ملی، از رسالتهای مهم اهالی قلم در عصر حاضر است. گرامیداشت روز قلم، یادآوری این سنگر مهم فرهنگی است.
سوالات متداول
روز قلم در تقویم ایران چه روزی است؟
روز چهاردهم تیرماه در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به عنوان روز قلم نامگذاری شده است.
چرا ۱۴ تیر به عنوان روز قلم انتخاب شده است؟
این انتخاب ریشه در جشنهای باستانی ایران (تیرگان) دارد که در آن روز کاتبان و نویسندگان مورد تکریم قرار میگرفتند و در دوران معاصر نیز این سنت احیا شده است.
آیه قرآن درباره قلم چیست؟
خداوند در سوره قلم آیه ۱ میفرماید: «ن وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ» (سوگند به قلم و آنچه مینویسند).
رسالت یک شاعر متعهد چیست؟
رسالت شاعر متعهد، بیان حقیقت، دفاع از ارزشهای انسانی و الهی، بیداری جامعه و حفظ میراث فرهنگی و زبانی است.
چه ارتباطی بین روز قلم و تیرگان وجود دارد؟
برخی منابع تاریخی مانند آثار ابوریحان بیرونی، روز تیرگان را روز بزرگداشت کاتبان و نویسندگان در ایران باستان دانستهاند که با ۱۴ تیر مطابقت دارد.
چگونه میتوان روز قلم را به شاعران تبریک گفت؟
با ارسال پیامهای ادبی، اهدای کتاب، برگزاری شب شعر و تجلیل از آثارشان میتوان این روز را به شاعران و نویسندگان تبریک گفت.
بزرگترین شاعران پارسیگوی چه کسانی هستند؟
فردوسی، حافظ، سعدی، مولانا و خیام از جمله بزرگترین شاعرانی هستند که قلمشان شهرت جهانی دارد.
نقش قلم در جهاد تبیین چیست؟
قلم ابزار اصلی جهاد تبیین است؛ نویسندگان با قلم خود حقایق را روشن کرده و با شبهات و تحریفهای دشمن مقابله میکنند.
آیا روز قلم فقط مختص نویسندگان کتاب است؟
خیر، این روز متعلق به تمام کسانی است که با قلم سر و کار دارند، از جمله شاعران، روزنامهنگاران، نمایشنامهنویسان و پژوهشگران.
بهترین هدیه برای روز قلم چیست؟
کتاب، قلم نفیس، دفترچه یادداشت با کیفیت و یا اشتراک مجلات ادبی میتواند هدیهای مناسب برای اهالی قلم باشد.