سفره هفتسین تنها یک چیدمان تزیینی نیست، بلکه نمادی از نظام آفرینش و چرخه حیات است. عدد هفت در فرهنگ اسلامی و ایرانی عددی مقدس است (هفت آسمان، هفت روز هفته). هر یک از اجزای سفره، نمایندهای از عناصر طبیعت و مفاهیم اخلاقی هستند. چیدن این سفره، نوعی نیایش بصری و دعوت خوبیها به زندگی در آغاز سال جدید است. این سنت دیرینه، انسان را به تفکر در باب نظم جهان و خالق هستی وا میدارد.
سبزه که از دانههای گندم یا عدس روییده میشود، نماد شادابی، خرمی و تولد دوباره است. رنگ سبز آن آرامشبخش و نشانه پیوند انسان با طبیعت است. سمنو نیز که از جوانه گندم تهیه میشود، نماد قدرت، خیر و برکت است. پختن سمنو فرایندی سخت دارد که استقامت و صبر را تداعی میکند و شیرینی طبیعی آن نشان از پاداش شیرین صبر و تلاش دارد.
سنجد نماد سنجیده عمل کردن و گرایش به عقلانیت است. حضور آن بر سر سفره هشداری است که هر کاری در سال جدید باید با تفکر و تدبیر انجام شود. سیر نیز که گیاهی گندزدا است، نماد سلامتی، میکروبزدایی و دوری از آلودگیهاست. همچنین در تعابیر عرفانی، سیر نماد مناعت طبع و قناعت (سیرچشمی) و دوری از تجاوز به حقوق دیگران است.
سیب سرخ نماد زیبایی، عشق و سلامت جسمانی است و یادآور لطف خداوند در خلق نعمتهای رنگارنگ است. سماق با طعم خاص خود نماد چاشنی زندگی و صبر و بردباری است. سرکه نیز نماد پذیرش ناملایمات و تسلیم و رضایت در برابر مشیت الهی است. این سه سین در کنار هم تعادلی از احساس، صبر و واقعبینی را به انسان میآموزند.
مهمترین اجزای سفره که معمولاً در صدر آن قرار میگیرند، قرآن کریم و آینه هستند. قرآن نشاندهنده توکل بر خدا و شروع سال با نام و یاد اوست تا برکت و هدایت در تمام سال جاری باشد. آینه نماد روشنایی، راستگویی و خودنگری است. نگریستن در آینه هنگام تحویل سال، دعوتی است به محاسبه نفس و پاک کردن دل از کینهها و کدورتها.
