کلمه «نحس» در قرآن نیز آمده است (فی ایام نحسات)، اما مفسران معتقدند نحوست زمان به خاطر اعمال بندگان یا وقایع تلخ آن زمان است، نه ویژگی ذاتی آن. ماه صفر به دلیل رحلت پیامبر (ص) و قطع وحی و مصائب اهل بیت، ماه سنگینی محسوب میشود، اما با صدقه و دعا، این سنگینی برطرف شده و میتواند به ماهی پربرکت تبدیل شود.
حدیثی مشهور است که پیامبر فرمود: «هر کس مرا به پایان ماه صفر مژده دهد، او را به بهشت مژده میدهم». برخی علما معتقدند این حدیث مربوط به پایان دوران سختی و بیماری پیامبر نبوده، بلکه اشاره به شخصیت ابوذر غفاری داشته است. در هر حال، این حدیث به معنای شومی ذاتی ماه صفر نیست.
محدث قمی در مفاتیح الجنان برای دفع بلایای این ماه، خواندن دعای «یا شدید القوی» را روزی ۱۰ مرتبه توصیه کرده است. همچنین صدقه دادن در آغاز و طول ماه، استغفار و پناه بردن به خدا، بهترین سلاح مومن در برابر هرگونه بلا و سختی است.
از نگاه عرفانی، ماه صفر ماهِ «فناء فی الله» و سوختن در غم فراق ولی خداست. سنگینی این ماه، فشاری است که بر روح وارد میشود تا خالص گردد. عارفان این ماه را فرصتی برای خلوت، تضرع و پالایش روح از تعلقات دنیوی میدانند.
متاسفانه خرافاتی مانند بدیمن بودن ازدواج، خرید خانه یا سفر در ماه صفر رواج یافته است. اسلام با این جمود فکری مخالف است. انجام امور خیر و حلال در هیچ زمانی ممنوع نیست، البته حفظ حرمت ایام عزاداری (روزهای خاص شهادت) ضروری است، اما به معنای توقف زندگی نیست.
