فرهنگ بازیافت و تفکیک زباله 1405

2 اردیبهشت

پیام‌های آموزشی و ترویجی

1

تفکیک زباله از مبدأ، اولین و مهم‌ترین گام در چرخه بازیافت است. بیایید از خانه خود شروع کنیم.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
2

کاغذ، پلاستیک و شیشه زباله نیستند؛ سرمایه‌های ملی هستند که باید به چرخه تولید بازگردند.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
3

روز زمین پاک، روز یادآوری این نکته است که شیرآبه زباله‌های تر، دشمن اصلی آب‌های زیرزمینی است. تفکیک کنیم.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
4

با جدا کردن زباله‌های خشک و تر، به پاکیزگی شهر و سلامت رفتگران زحمتکش کمک کنیم.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
5

بازیافت کاغذ یعنی نجات درختان جنگل‌های هیرکانی. کاغذها را دور نریزیم.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
6

هر بطری پلاستیکی که بازیافت می‌شود، صرفه‌جویی بزرگی در انرژی و منابع نفتی کشور است.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
7

فرهنگ بازیافت یعنی بدانیم که باتری‌ها و زباله‌های الکترونیکی نباید در سطل زباله معمولی انداخته شوند.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
8

تفکیک زباله یک انتخاب نیست، یک ضرورت برای بقای محیط زیست ایران است.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
9

به کودکانمان بیاموزیم که زمین سطل زباله نیست و هر چیزی دورریختنی نیست.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
10

استفاده مجدد از وسایل و کاهش تولید زباله، مقدم بر بازیافت است. اصلاح الگوی مصرف را جدی بگیریم.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
11

روز زمین پاک فرصتی است تا سطل‌های تفکیک زباله را در خانه‌ها و محل کارمان مستقر کنیم.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
12

شیشه هزاران سال در طبیعت می‌ماند. با بازیافت آن، چهره زمین را زخمی نکنیم.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
13

کمپوست کردن زباله‌های تر در خانه، بهترین روش برای کاهش پسماند و تقویت خاک گلدان‌هاست.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
14

تفکیک زباله نشانه شخصیت و فرهنگ بالای شهروندی است. شهروند مسئول باشیم.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
15

طلای کثیف را دور نریزیم. مدیریت پسماند، ثروت‌آفرینی برای کشور است.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
16

با فشردن بطری‌های پلاستیکی و قوطی‌ها، حجم زباله را کم کنیم تا حمل و نقل آن آسان‌تر شود.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
17

کیسه‌های پارچه‌ای را جایگزین کیسه‌های پلاستیکی کنیم تا نیازی به بازیافت پلاستیک نداشته باشیم.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
18

روغن سوخته آشپزی را در سینک نریزیم؛ آن را جداگانه جمع‌آوری و تحویل مراکز بازیافت دهیم.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
19

درب بطری‌های پلاستیکی را جدا کنیم؛ آن‌ها جنس متفاوتی دارند و در امور خیریه نیز کاربرد دارند.

پیام‌های آموزشی و ترویجی
20

هر ایرانی یک محیط‌بان؛ با تفکیک زباله، پاسدار خاک و آب سرزمینمان باشیم.

پیام‌های آموزشی و ترویجی

شعارها و جملات کوتاه

1

تفکیک زباله، احترام به زمین، احترام به زندگی.

شعارها و جملات کوتاه
2

بازیافت؛ بازگشت امید به طبیعت.

شعارها و جملات کوتاه
3

سهم من از زمین پاک: تفکیک از مبدأ.

شعارها و جملات کوتاه
4

زباله کمتر، زندگی بهتر، زمین پاک‌تر.

شعارها و جملات کوتاه
5

بازیافت، هنر تبدیل کهنه به نو.

شعارها و جملات کوتاه
6

کاغذ زباله نیست، درخت است.

شعارها و جملات کوتاه
7

پلاستیک کمتر، نجات زمین بیشتر.

شعارها و جملات کوتاه
8

شهری پاک با مشارکت در تفکیک زباله.

شعارها و جملات کوتاه
9

امروز بازیافت کن، فردا زندگی کن.

شعارها و جملات کوتاه
10

تفکیک زباله، وظیفه ملی و دینی.

شعارها و جملات کوتاه
11

طلای کثیف را به چرخه اقتصاد برگردانیم.

شعارها و جملات کوتاه
12

زمین میراث ما نیست، امانت آیندگان است.

شعارها و جملات کوتاه
13

نه به کیسه پلاستیکی، آری به بازیافت.

شعارها و جملات کوتاه
14

طبیعت بدون زباله زیباست.

شعارها و جملات کوتاه
15

بازیافت؛ نبض دوباره زمین.

شعارها و جملات کوتاه
16

من مسئول زباله‌های تولیدی خودم هستم.

شعارها و جملات کوتاه
17

تفکیک زباله، نشانه بلوغ فرهنگی.

شعارها و جملات کوتاه
18

با بازیافت، درختان را زنده نگه داریم.

شعارها و جملات کوتاه
19

زمین پاک، حق همه ماست.

شعارها و جملات کوتاه
20

بیایید ردپای سبز از خود بر جا بگذاریم.

شعارها و جملات کوتاه

رسمی و اداری

1

دوم اردیبهشت، روز زمین پاک، فرصتی برای تأکید بر اهمیت مدیریت پسماند و نهادینه کردن فرهنگ تفکیک از مبدأ است.

رسمی و اداری
2

توسعه پایدار و حفظ سرمایه‌های ملی، در گرو اجرای صحیح چرخه بازیافت و مشارکت همگانی است.

رسمی و اداری
3

گرامی باد روز زمین پاک؛ روزی برای اندیشیدن به عواقب انباشت زباله و ضرورت بازیافت مواد.

رسمی و اداری
4

سازمان‌های مسئول و شهروندان دلسوز، دو بال پرواز به سوی جامعه‌ای عاری از آلودگی‌های پسماند هستند.

رسمی و اداری
5

مدیریت پسماند، یکی از ارکان اصلی اقتصاد مقاومتی و جلوگیری از هدررفت منابع کشور است.

رسمی و اداری
6

روز زمین پاک را با شعار «تفکیک از مبدأ» گرامی داشته و بر اجرای قوانین محیط زیستی تأکید می‌ورزیم.

رسمی و اداری
7

بازیافت، راهکاری هوشمندانه برای مقابله با بحران کمبود منابع و آلودگی‌های زیست‌محیطی است.

رسمی و اداری
8

تحقق زمین پاک، نیازمند عزم ملی در کاهش تولید زباله و تفکیک صحیح آن است.

رسمی و اداری
9

از تمام ادارات و سازمان‌ها دعوت می‌شود تا با استقرار سطل‌های تفکیک، الگوی عملی برای جامعه باشند.

رسمی و اداری
10

حفاظت از خاک و آب در برابر شیرآبه‌های سمی، تنها با مدیریت علمی پسماند و بازیافت ممکن است.

رسمی و اداری
11

بیایید با رعایت اصول بازیافت، هزینه‌های سنگین جمع‌آوری و دفع زباله را کاهش دهیم.

رسمی و اداری
12

روز زمین پاک، یادآور مسئولیت اجتماعی بنگاه‌های اقتصادی در قبال بسته‌بندی محصولات و بازیافت آن‌هاست.

رسمی و اداری
13

ترویج فرهنگ بازیافت، سرمایه‌گذاری برای سلامت و رفاه نسل‌های آینده این مرز و بوم است.

رسمی و اداری
14

امید است با همت همگانی، شاهد حذف زباله‌گردی غیربهداشتی و جایگزینی آن با سیستم‌های مکانیزه بازیافت باشیم.

رسمی و اداری
15

قدردانی می‌کنیم از تمام تلاشگران عرصه بازیافت و مدیریت پسماند که حافظان خاموش محیط زیست هستند.

رسمی و اداری

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)

1

در آموزه‌های دینی، اسراف به شدت نکوهش شده است. دور ریختن موادی که قابل استفاده مجدد هستند، مصداق اسراف است.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
2

زمین امانت خداوند در دستان ماست. آلوده کردن آن با زباله، خیانت در این امانت الهی است.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
3

خداوند پاکیزگان را دوست دارد. تفکیک زباله و حفظ نظافت محیط زیست، گامی به سوی رضایت پروردگار است.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
4

پیامبر اکرم (ص) فرمودند: از زمین محافظت کنید که مادر شماست. بازیافت، احترام به این مادر مهربان است.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
5

شکر نعمت، نعمتت افزون کند. استفاده بهینه از منابع و بازیافت آن‌ها، شکر عملی نعمت‌های خداست.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
6

حق‌الناس تنها رعایت اموال مردم نیست؛ آلوده کردن محیط زیست با زباله، تضییع حق تمام انسان‌هاست.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
7

هر کس درختی را حفظ کند (با بازیافت کاغذ)، گویی مؤمنی را نجات داده است.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
8

طبیعت نشانه‌ای از قدرت خداست. با رها کردن زباله‌های تجزیه‌ناپذیر، آیات الهی را زشت نکنیم.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
9

فرهنگ قناعت و پرهیز از مصرف‌گرایی، ریشه در اخلاق اسلامی دارد و راهکار اصلی کاهش پسماند است.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
10

امام علی (ع) بر آبادانی زمین تأکید داشتند. مدیریت صحیح زباله، شرط اول آبادانی است.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
11

دور ریختن نان و برکت خدا همراه با زباله‌های دیگر، ناسپاسی است. نان خشک را جدا کنیم.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
12

بیایید با تفکیک زباله، مانع از آلودگی آبی شویم که مهریه حضرت زهرا (س) است.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
13

مسلمان کسی است که دیگران از دست و زبان او در امان باشند؛ حتی طبیعت از زباله‌های او.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
14

حفظ محیط زیست، عبادتی است که پاداش آن هم در دنیا (سلامتی) و هم در آخرت است.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)
15

در روز زمین پاک، با نیت الهی برای پاکیزگی زمین قدم برداریم.

مذهبی و اخلاقی (اسراف و امانت‌داری)

دوستانه و صمیمی

1

رفیق! امروز روز زمینه. بیا یه قول مردونه بدیم که دیگه پلاستیک رو قاطی زباله‌های دیگه نکنیم.

دوستانه و صمیمی
2

یه حرکت ساده: دو تا سطل بذار، یکی خشک، یکی تر. همین! زمین دعات می‌کنه.

دوستانه و صمیمی
3

دوست من، باور کن تفکیک زباله کلاس داره! نشون میده چقدر بافرهنگی.

دوستانه و صمیمی
4

حیف نیست این طبیعتی که توش کیف می‌کنیم رو با بطری و پلاستیک خفه کنیم؟ هوای زمین رو داشته باشیم.

دوستانه و صمیمی
5

بیا امروز یه کار خیر کنیم؛ درب بطری‌ها رو جمع کنیم برای خیریه، خود بطری‌ها رو هم بدیم بازیافت.

دوستانه و صمیمی
6

طلای کثیف یعنی همین زباله‌هایی که من و تو تولید می‌کنیم. حیفه دور ریخته بشه، نه؟

دوستانه و صمیمی
7

زمین خونه‌مونه، هیچکس وسط پذیرایی خونه‌اش آشغال نمی‌ریزه. شهر ما، خانه ما.

دوستانه و صمیمی
8

دمت گرم که آشغالات رو تفکیک می‌کنی. تو یه قهرمان واقعی برای زمینی.

دوستانه و صمیمی
9

امروز تو گروه فامیلی بنویس: تفکیک زباله فراموش نشه! شاید تأثیر گذاشتی.

دوستانه و صمیمی
10

بیایید با هم قرار بذاریم، هر جا رفتیم پیک‌نیک، زباله‌هامون رو برگردونیم و تفکیک کنیم.

دوستانه و صمیمی
11

کاغذ باطله‌هات رو دور نریز، بده به غرفه‌های بازیافت، جاش گل و گیاه بگیر. حال میده!

دوستانه و صمیمی
12

به احترام رفتگر محله‌مون که کمرش خم میشه، شیشه و تیغ رو قاطی زباله نذاریم.

دوستانه و صمیمی
13

فرهنگ یعنی من و تو، که می‌دونیم پلاستیک قاتل زمینه و کمتر مصرف می‌کنیم.

دوستانه و صمیمی
14

یه روز میاد که حسرت یه وجب خاک تمیز رو می‌خوریم اگه الان بازیافت نکنیم.

دوستانه و صمیمی
15

روز زمین پاک مبارک رفیق باکلاس و دوستدار محیط زیست من.

دوستانه و صمیمی

اهمیت تفکیک زباله از مبدأ در ایران

تفکیک زباله از مبدأ (خانه و محل کار) کلیدی‌ترین حلقه در زنجیره مدیریت پسماند است. در ایران روزانه هزاران تن زباله تولید می‌شود که بخش قابل توجهی از آن «طلای کثیف» یا مواد قابل بازیافت مانند کاغذ، پلاستیک، فلز و شیشه است. اگر این مواد با زباله‌های تر (پسماند غذا) مخلوط شوند، کیفیت خود را از دست داده و فرآیند بازیافت را بسیار پرهزینه یا غیرممکن می‌کنند. روز زمین پاک بهترین زمان برای یادآوری این نکته است که تفکیک در خانه، هزینه‌های ملی را کاهش داده و به حفظ منابع طبیعی کشور کمک می‌کند.

شیرآبه؛ تهدیدی خاموش برای آب و خاک

یکی از خطرناک‌ترین پیامدهای عدم تفکیک زباله، تولید شیرآبه است. وقتی زباله‌های تر و خشک در هم آمیخته و در مراکز دفن انباشته می‌شوند، مایعی سمی و بدبو به نام شیرآبه تولید می‌شود که حاوی فلزات سنگین و باکتری‌های خطرناک است. این سم وارد خاک و سفره‌های آب زیرزمینی شده و در نهایت به چرخه غذایی انسان بازمی‌گردد. با جدا کردن زباله‌های خشک و گرفتن رطوبت زباله‌های تر (مثل خشک کردن تفاله چای)، می‌توانیم از وقوع این فاجعه زیست‌محیطی جلوگیری کنیم.

بازیافت و اقتصاد مقاومتی

بازیافت تنها یک مسئله زیست‌محیطی نیست، بلکه یک مقوله اقتصادی مهم است. بازگرداندن موادی مثل آلومینیوم، کاغذ و پلاستیک به چرخه تولید، نیاز کشور به واردات مواد اولیه را کاهش می‌دهد و باعث صرفه‌جویی ارزی می‌شود. همچنین صنعت بازیافت اشتغال‌زایی بالایی دارد. ترویج فرهنگ بازیافت در روز زمین پاک، در واقع حمایت از تولید ملی، صرفه‌جویی در مصرف انرژی (برای تولید مواد نو) و تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی است.

نگاه اسلام به اسراف و حفظ محیط زیست

در فرهنگ اسلامی و ایرانی، «اسراف» گناهی بزرگ شمرده می‌شود. دور ریختن موادی که قابلیت استفاده مجدد دارند یا می‌توانند به ماده‌ای دیگر تبدیل شوند، مصداق بارز اسراف و کفران نعمت است. همچنین آلوده کردن زمین و آب که از مطهرات هستند، امری ناپسند است. فرهنگ‌سازی بازیافت در جامعه ما باید با تکیه بر این آموزه‌های دینی انجام شود تا مردم بدانند که تفکیک زباله، نوعی ادای دین اخلاقی و شرعی به طبیعت و نعمت‌های خداوند است.

راهکارهای عملی برای خانواده‌ها

شروع بازیافت پیچیده نیست. هر خانواده می‌تواند با قرار دادن دو سطل جداگانه (یکی برای زباله‌های تر و دیگری برای خشک) این کار را آغاز کند. شستن ظروف پلاستیکی و شیشه‌ای (مانند ظرف ماست یا سس) قبل از انداختن در سطل بازیافت بسیار مهم است تا بوی بد نگیرد و حشرات را جذب نکند. همچنین جداسازی زباله‌های خطرناک مانند باتری، لامپ و داروهای تاریخ‌گذشته از سایر زباله‌ها و تحویل آن‌ها به غرفه‌های بازیافت شهرداری، گامی حیاتی برای سلامت رفتگران و زمین است.

سوالات متداول

تفکیک از مبدأ یعنی چه؟
یعنی جدا کردن زباله‌های خشک (کاغذ، مقوا، پلاستیک، شیشه، فلز) از زباله‌های تر (پسماند غذا، میوه، سبزیجات) در همان جایی که زباله تولید می‌شود (خانه یا اداره).
چرا به زباله طلای کثیف می‌گویند؟
زیرا بسیاری از مواد موجود در زباله ارزش اقتصادی دارند و می‌توانند بازیافت شده و دوباره به کالا یا انرژی تبدیل شوند، که درآمدزا است.
کدام زباله‌ها قابل بازیافت هستند؟
انواع کاغذ و مقوا (تمیز)، بطری‌های پلاستیکی، ظروف شیشه‌ای، قوطی‌های فلزی (آلومینیوم و آهن)، و برخی پارچه‌ها.
آیا دستمال کاغذی کثیف بازیافت می‌شود؟
خیر، دستمال کاغذی استفاده شده، جعبه پیتزای چرب و پوشک بچه جزو زباله‌های غیرقابل بازیافت هستند و باید در زباله تر یا بهداشتی دفع شوند.
با زباله‌های الکترونیکی (مثل باتری و موبایل خراب) چه کنیم؟
این‌ها حاوی مواد سمی هستند و هرگز نباید در سطل معمولی انداخته شوند. باید آن‌ها را جداگانه به غرفه‌های بازیافت یا مراکز مخصوص تحویل داد.
مزیت اقتصادی بازیافت چیست؟
صرفه‌جویی در مصرف انرژی، کاهش نیاز به مواد اولیه خام، اشتغال‌زایی در صنایع بازیافت و کاهش هزینه‌های دفن زباله برای شهرداری‌ها.
شیرآبه چیست و چه خطری دارد؟
مایع سمی و بدبویی است که از فاسد شدن زباله‌های تر حاصل می‌شود و اگر وارد خاک شود، آب‌های زیرزمینی را به شدت آلوده می‌کند.
کمپوست خانگی چیست؟
تبدیل پسماندهای گیاهی (پوست میوه، تفاله چای، سبزیجات) به کود طبیعی در خانه یا باغچه که بهترین روش برای مدیریت زباله تر است.
چرا باید درب بطری را جدا کنیم؟
چون جنس پلاستیک درب بطری با بدنه آن متفاوت است و در فرآیند بازیافت باید جدا شوند. همچنین جمع‌آوری آن‌ها اغلب صرف امور خیریه می‌شود.
شعار اصلی بازیافت چیست؟
سه اصل طلایی: کاهش تولید زباله (Reduce)، استفاده مجدد (Reuse)، و بازیافت (Recycle).
WordAbyss - فرهنگ بازیافت و تفکیک زباله - پیام‌های روز زمین پاک 1405