کاروان رفت و من خواب ماندم. خدایا، آیا برای منِ جامانده هم راهی هست؟
نجواهای جاماندگان
2
ماه خدا تمام شد و من هنوز بندهی نفسم. وای بر من اگر بخشیده نشده باشم.
نجواهای جاماندگان
3
همه بار خود را بستند و رفتند، من ماندم و کولهباری از گناه. خدایا در این لحظات آخر به فریادم برس.
نجواهای جاماندگان
4
میگویند در این ماه همه بخشیده میشوند، نکند من آن «شقی» باشم که محروم ماند؟ خدایا پناهم بده.
نجواهای جاماندگان
5
سفره جمع شد، درها بسته شد... و من پشت در ماندهام با دستهای خالی. یا سریع الرضا، رحمی کن.
نجواهای جاماندگان
6
افسوس که سی روز گذشت و من قدر ندانستم. خدایا این حسرت را تبدیل به توبه نصوح کن.
نجواهای جاماندگان
7
خدایا، اگر در طول ماه مرا نبخشیدی، در این ساعت آخر به حرمت آبروداران درگاهت، قلم عفو بر گناهم بکش.
نجواهای جاماندگان
8
چه زود دیر شد. صدای طبل عید میآید و من هنوز در عزای گناهانم هستم.
نجواهای جاماندگان
9
یا رب، مبادا رمضان برود و گناه من بماند. که سنگینیاش کمرم را میشکند.
نجواهای جاماندگان
10
ای وای اگر امروز غروب کند و پروندهام سیاه بماند. خدایا تو را به مهربانیات قسم، پاکم کن.
نجواهای جاماندگان
آخرین فرصت
1
هنوز خورشید غروب نکرده، هنوز راه باز است. خدایا آمدم، دیر آمدم اما آمدم.
آخرین فرصت
2
میگویند پاداش کارگر را غروب میدهند. خدایا من کار نکردم، اما مهمانت بودم. به کرمت پاداشم ده.
آخرین فرصت
3
در این ثانیههای آخر، مثل حرّ برگشتم. خدایا توبهام را بپذیر پیش از آنکه ماهت برود.
آخرین فرصت
4
این لحظات، وقت طلایی است. خدایا به پهلوی شکسته زهرا (س)، جاماندگان را دریاب.
آخرین فرصت
5
خدایا تو کریمی، کریم ته مانده سفره را دور نمیریزد، به ما میبخشد. ما را هم ببین.
آخرین فرصت
6
هنوز اذان مغرب نشده، هنوز میشود پرواز کرد. الهی العفو...
آخرین فرصت
7
خدایا به حق این دمِ آخر، سرنوشت شوم ما را به سعادت تغییر ده.
آخرین فرصت
8
فرصت کم است و بار سنگین. خدایا جز تو کسی را ندارم که بارم را سبک کند.
آخرین فرصت
9
ای خدایی که در لحظه آخر دستگیر هستی، دستم را بگیر که غرق نشوم.
آخرین فرصت
10
خدایا پایان بد ما را به پایانی خوش ختم کن. یا مبدل السیئات بالحسنات.
آخرین فرصت
امید به رحمت واسعه
1
ناامید نیستم، چون خدای من «ارحم الراحمین» است. حتی در دقیقه نود هم میبخشد.
امید به رحمت واسعه
2
خدایا تو گفتی «لا تقنطوا»، من با کوه گناه، اما با دریای امید به درگاهت آمدم.
امید به رحمت واسعه
3
درست است که دیر کردم، اما به خانه کریم آمدهام. کریم، در را به روی دیرآمدگان نمیبندد.
امید به رحمت واسعه
4
ماه رمضان بهانه بود، اصل تویی. تو که هستی، جای نگرانی نیست. ببخش ای مهربان.
امید به رحمت واسعه
5
خدایا اگر ماهت رفت، رحمتت که نرفته است. ما را شامل رحمت بیپایانت کن.
امید به رحمت واسعه
6
چشم امیدم به فضل توست، نه عمل خودم. عملم هیچ است، اما فضل تو بینهایت.
امید به رحمت واسعه
7
خدایا، جاماندهها را بیشتر تحویل بگیر، چون جز تو پناهی ندارند.
امید به رحمت واسعه
8
میدانم خراب کردم، اما تو آبادی. ویرانه دل مرا با نگاهت آباد کن.
امید به رحمت واسعه
9
خدایا تو ستار العیوبی، بدیهای ماه گذشته مرا بپوشان و عیدیام را بده.
امید به رحمت واسعه
10
گرچه گنهکارم، اما عزادار رفتن ماهم. به حرمت این اندوه، مرا ببخش.
امید به رحمت واسعه
ترس از خسران
1
پیامبر (ص) فرمود: بدبخت کسی است که ماه رمضان بگذرد و آمرزیده نشود. خدایا مرا از بدبختها قرار مده.
ترس از خسران
2
ترس تمام وجودم را گرفته. نکند ملائکه بگویند این بنده لایق بخشش نبود؟
ترس از خسران
3
خدایا از زیانکاران بودن به تو پناه میبرم. خسران یعنی رمضان باشد و من پاک نشوم.
ترس از خسران
4
چه معامله بدی کردم؛ عمر دادم و گناه خریدم. خدایا در این بازار کساد، تو خریدارم باش.
ترس از خسران
5
وای اگر ماه بعد، اجلم فرا رسد و من بارِ رمضان را نبسته باشم.
ترس از خسران
6
خدایا، نکند اسم من از لیست آزادشدگان از آتش جا افتاده باشد؟
ترس از خسران
7
خسران واقعی یعنی محرومیت از نگاه تو. خدایا نگاهت را از من نگیر.
ترس از خسران
8
از خودم میترسم، از اینکه دوباره شیطان دستم را بگیرد. خدایا رهایم نکن.
ترس از خسران
9
این ترس مقدس است اگر مرا به دامن تو بیندازد. الهی ارحم عبدک الضعیف.
ترس از خسران
10
خدایا، ما را جزو «خاسرین» قرار نده که حسرت قیامت، پایان ندارد.
ترس از خسران
توبه در آخرین لحظات
1
خدایا این توبه دقیقه نودی را از من بپذیر. قول میدهم آدم شوم.
توبه در آخرین لحظات
2
شکستم توبهها را، اما دوباره آمدم. این بار آمدم که بمانم. قبولم کن.
توبه در آخرین لحظات
3
خدایا اشکم را ببین، دلم را ببین. پشیمانم از روزهایی که بی تو گذشت.
توبه در آخرین لحظات
4
در این غروب آخر، غسل توبه میکنم با اشک چشمانم. پاکم کن یا طهور.
توبه در آخرین لحظات
5
خدایا، توبه نصوح روزیام کن تا بعد از رمضان، دوباره آلوده نشوم.
توبه در آخرین لحظات
6
آمدم تا پرونده سیاهم را در آب زلال رحمتت بشویم.
توبه در آخرین لحظات
7
خدایا به حق علی (ع)، توبهی این بنده فراری را امضا کن.
توبه در آخرین لحظات
8
سر به زیر و شرمنده، در آخرین لحظات ضیافتت، طلب عفو دارم.
توبه در آخرین لحظات
9
خدایا، گذشتهام را ببخش و آیندهام را تضمین کن.
توبه در آخرین لحظات
10
این آخرین «الهی العفو» ماه رمضان است... تو را به جان مهدی (عج) بگذر و ببخش.
توبه در آخرین لحظات
مفهوم «شقی» و جامانده در ماه رمضان
در خطبه شعبانیه، پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «بدبخت (شقی) کسی است که در این ماه بزرگ از آمرزش خدا محروم بماند.» این حدیث هشداری تکاندهنده است. جامانده کسی است که با وجود بارش باران رحمت، کوزهاش را وارونه گرفته است. اما در تفکر اسلامی، شقاوت ذاتی نیست. تا آخرین لحظه حیات (و به طریق اولی تا آخرین لحظه ماه رمضان) راه بازگشت باز است. حسرت خوردن در پایان ماه، خود نشانه بیداری وجدان و اولین گام برای خروج از دایره شقاوت است.
چرا حسرت میخوریم؟
حسرت پایان ماه رمضان، ناشی از مقایسه «آنچه بودیم» با «آنچه باید میشدیم» است. وقتی عظمت ماه خدا، شبهای قدر و نزول ملائکه را در نظر میگیریم و سستی خود را میبینیم، دچار غم میشویم. این حسرت اگر باعث یأس شود، دام شیطان است؛ اما اگر باعث یک حرکت جهادی در لحظات آخر و جبران مافات شود، «حسرت مقدس» است. بسیاری از عرفا معتقدند ارزشِ همین آهِ حسرت، گاهی از عبادتهای طولانی بدون حضور قلب بیشتر است.
امید در دقیقه نود (قانون جبران)
خداوند متعال «سریع الرضا» است. در دستگاه الهی، کیفیت مهمتر از کمیت است و زمان خطی نیست. ممکن است کسی در تمام ماه غافل بوده باشد، اما در غروب روز سیام، با یک توبه واقعی و دل شکسته، تمام عقبماندگیها را جبران کند. داستانهایی مانند توبه حرّ یا ساحران فرعون نشان میدهد که یک لحظه بیداری میتواند سرنوشت ابدی را تغییر دهد. هیچکس نباید تا لحظه آخر ناامید شود.
اعمال جبرانی برای لحظات آخر
برای کسانی که حسرت جاماندن دارند، اولیای دین اعمالی را توصیه کردهاند: 1. استغفار مداوم در ساعات پایانی. 2. توسل به اهل بیت (ع) به ویژه امام حسین (ع) و امام زمان (عج). 3. تلاوت دعای وداع با سوز و گداز. 4. صدقه دادن برای دفع بلا و جلب رضایت خدا. 5. عهد بستن با خدا برای شروعی دوباره از روز عید فطر. این اعمال میتواند کمکاریهای گذشته را ترمیم کند.
حفظ دستاوردها؛ راهی برای آرامش
اگرچه ممکن است حس کنیم بهره کامل را نبردهایم، اما نباید دستاوردهای کوچک را نادیده بگیریم. همین که روزه گرفتیم، نماز خواندیم و در مجالس شرکت کردیم، نورانیتی ایجاد کرده است. شیطان میخواهد با القای حس «جاماندن مطلق»، ما را ناامید کند تا همان اندک سرمایه را هم رها کنیم. باید به داشتههایمان (هرچند اندک) چنگ بزنیم و سعی کنیم در ماه شوال و ماههای بعد، با انجام واجبات و ترک محرمات، آن را رشد دهیم.
سوالات متداول
آیا اگر در ماه رمضان بخشیده نشدیم، دیگر راهی نیست؟
امام صادق (ع) فرمودند اگر کسی در رمضان بخشیده نشد، امیدی برای او نیست مگر اینکه عرفه را درک کند. البته این به معنای بسته بودن در توبه نیست، بلکه کار سخت میشود. توبه واقعی همیشه پذیرفته است.
نشانه بخشیده نشدن چیست؟
هیچکس نمیتواند قطعی بگوید، اما اگر بعد از ماه رمضان تمایل به گناه همچنان قوی بود و تغییری در رفتار حاصل نشد، نشانه خوبی نیست و باید فوراً اصلاح کرد.
برای جبران کوتاهیها در لحظات آخر چه کنیم؟
بهترین کار، سجده طولانی، استغفار با تمام وجود، و توسل به امام زمان (عج) برای شفاعت است.
آیا حسرت خوردن ثواب دارد؟
بله، «آه» پشیمانی از گناه و کوتاهی، خود عبادت است و باعث رقت قلب و جلب رحمت خدا میشود.
دعای خاصی برای لحظات آخر و جاماندگان هست؟
دعای 45 صحیفه سجادیه و دعاهای وداع در مفاتیح الجنان که مضامین توبه و درخواست رحمت دارند.
چرا خدا به برخی توفیق استفاده از ماه را نداد؟
توفیق، نتیجه اعمال خود ماست. شاید حق الناسی بر گردن بوده یا گناهی که مانع توفیق شده، اما خدا راه بازگشت را نبسته است.
آیا صدقه دادن در لحظه آخر تاثیر دارد؟
بله، صدقه (بهویژه فطریه و کمک به فقرا) آتش غضب الهی را خاموش میکند و جبرانکننده کاستیهاست.
چگونه بفهمیم جزو شقیها نیستیم؟
همین که نگرانید و حسرت میخورید و میخواهید جبران کنید، نشان میدهد که دلتان زنده است و شقی نیستید.
آیا نماز قضای روزهای ماه رمضان را میتوان بعداً خواند؟
بله، واجب است که قضا شود و کفاره تأخیر یا عمد (در صورت افطار عمدی) پرداخت شود تا ذمه بری شود.
پیام اصلی حسرت پایان ماه چیست؟
اینکه فرصتها زودگذرند (مثل ابرها) و باید قدر عمر را دانست و بقیه سال را مثل رمضان مراقبت کرد.