شعر و دوبیتی سوزناک ایام فاطمیه دوم و شهادت حضرت زهرا 1405

3 جمادی‌الثانی

دوبیتی_سوزناک

1

وای من و وای من، میخ در و سینه زهرای من / شعله به پا گشته و، سوخت همه حاصل و دنیای من

دوبیتی_سوزناک
2

فاطمیه قصه گوی رنج هاست / بهترین تفسیر سوز و دردهاست / پهلوی نیلی و بازوی کبود / شاهد مظلومیت در کوچه هاست

دوبیتی_سوزناک
3

در میان شعله ها پروانه پرپر میزند / پیش چشم مرتضی، زهرا که پرپر میزند / میخ در داغی به دل ها می نهد تا روز حشر / زینب غمدیده بر سیمای مادر میزند

دوبیتی_سوزناک
4

مدینه مرکز غم شد برادر / دل مولا پر از غم شد برادر / گلی گم کرده ام در این هیاهو / که قامت از غمش خم شد برادر

دوبیتی_سوزناک
5

شب تاریک و تشییع شبانه / کبودی های جسم و تازیانه / خدا داند علی امشب چه حال است / که می شوید گلی را محرمانه

دوبیتی_سوزناک

شام_غریبان

1

امشب علی مانده و یک دنیا غم و درد / امشب زمین و آسمان هم گریه می کرد / زهرا سفر کرد و علی تنهاترین شد / عالم سیه پوش عزای بهترین شد

شام_غریبان
2

شمع و گل و پروانه همه سوخته امشب / چشمم به در خانه دوخته امشب / مادر چرا رفتی و ما را جا نهادی / داغی گران بر سینه بابا نهادی

شام_غریبان
3

خداحافظ ای یاور روزهای سختم / خداحافظ ای بانوی تیره بختم / حلالم کن ای فاطمه جان که رفتم / به دنبال تابوت تو با دل خون

شام_غریبان

وداع_آخر

1

خداحافظ ای هم نشین علی / خداحافظ ای بهترین علی / مرو فاطمه جان که من بی کسم / تو بودی فقط مونس و هم نفسم

وداع_آخر
2

ببین زینب و کلثوم غرق آهند / حسن با حسینت تو را می خواهند / مرو ای جوان مرگ حیدر مرو / امید دل و جان حیدر مرو

وداع_آخر
3

چه زود از میان ما پر کشیدی / چه رنجی در این زندگی ها کشیدی / شهادت مبارک تو را ای شهیده / که چون تو کسی رنج دوران ندیده

وداع_آخر

سنگین_واحد

1

ای وای مادرم، پهلو شکسته مادرم / ای وای مادرم، دست شکسته مادرم / برخیز و ببین حال خرابم مادر / رفتی و شده خانه عذابم مادر

سنگین_واحد
2

فاطمیه آمد و دل ها شکست / گرد غم بر چهره عالم نشست / روضه خوان گوید ز مسمار و در / خاک عالم بر سر ما شد دگر

سنگین_واحد
3

یا فاطمه من عقده دل وا نکردم / گشتم ولی قبر تو پیدا نکردم / چشم انتظارم مهدی زهرا بیاید / تا گره از کار بسته ام گشاید

سنگین_واحد

شور_مداحی

1

ذکر لب نوکرها، یا فاطمه الزهرا / امید دل ما، یا فاطمه الزهرا / ما سینه زنان غم عظمای تو هستیم / ما منتظر مهدی زهرای تو هستیم

شور_مداحی
2

آتش زده بر جانم، داغ غم تو مادر / قربان تو و قبرِ، گم گشته تو مادر / ای وای از آن کوچه و آن سیلی محکم / عالم شده از داغ تو لبریز ز ماتم

شور_مداحی
3

مادر مادر، فریاد دلم / حل کن تو خدا، این مشکلم / مهرت به دلم، افتاده عجیب / ای مادر من، یار غریب

شور_مداحی

تفاوت فاطمیه اول و دوم در شعر و ادب

ایام فاطمیه که به دو دهه تقسیم می شود، در ادبیات آیینی و شعری تفاوت هایی دارد. در فاطمیه دوم که بنا بر روایات معتبر، مصادف با شهادت حضرت زهرا (س) در 3 جمادی الثانی است، اشعار سوز و گداز بیشتری دارند و به لحظات وداع، تشییع شبانه و خاکسپاری مخفیانه اشاره مستقیم می کنند. دوبیتی های این ایام روایتگر اوج تنهایی امیرالمومنین (ع) و پایان 95 روز درد و رنج حضرت صدیقه طاهره است.

نمادهای شعری در فاطمیه دوم

در اشعار ویژه فاطمیه دوم، استفاده از نمادهایی مانند «تابوت»، «قبر مخفی»، «نخلستان تاریک» و «سکوت مدینه» بسیار پررنگ است. شاعران با استفاده از این واژگان، فضایی حزن آلود و سنگین را ترسیم می کنند که نشان دهنده پایان دوران حضور جسمانی حضرت زهرا در کنار اهل بیت است. این نمادها به مخاطب کمک می کنند تا عمق فاجعه یتیمی حسنین و زینبین را درک کنند.

اهمیت دوبیتی در انتقال مفاهیم سوگواری

دوبیتی به دلیل کوتاهی و وزن آهنگین، یکی از بهترین قالب ها برای بیان احساسات لحظه ای و سوزناک است. در مجالس روضه و سینه زنی، دوبیتی ها نقش «گریز» را ایفا می کنند و مداح با خواندن آن ها، مستمع را به اوج روضه می برد. اشعار دوبیتی فاطمیه معمولاً زبان حال حضرت علی (ع) بر سر مزار یا در خانه خالی از فاطمه (س) است.

مرثیه سرایی برای پهلوی شکسته

یکی از مضامین اصلی و جانسوز در اشعار فاطمیه دوم، اشاره به عوارض ناشی از هجوم به خانه وحی است که پس از 95 روز منجر به شهادت حضرت شد. اشعار این دوره به بستری شدن طولانی مدت، ناتوانی در حرکت و وصیت های جانسوز حضرت زهرا به همسرشان می پردازند. این مرثیه ها سندی تاریخی بر مظلومیت شیعه هستند.

تاثیر شعر فاطمی بر فرهنگ عاشورایی

شعر فاطمیه مقدمه و زیربنای شعر عاشورایی است. بسیاری از اشعار فاطمیه دوم با گریزی به کربلا پایان می یابند؛ چرا که شهادت حضرت زهرا (س) و شکستن پهلوی ایشان، سرآغاز مصائب کربلا و شهادت امام حسین (ع) دانسته می شود. پیوند زدن مدینه به کربلا در اشعار، بصیرت افزایی و شناخت ریشه های تاریخی ظلم را به همراه دارد.

سوالات متداول

بهترین شعر برای شروع مجلس روضه فاطمیه دوم چیست؟
دوبیتی هایی که زبان حال امیرالمومنین (ع) هنگام غسل یا دفن حضرت زهرا باشد، مانند «شب تاریک و تشییع شبانه»، بسیار تاثیرگذار است.
چرا فاطمیه دوم سوزناک تر است؟
زیرا فاطمیه دوم مصادف با قطعی شدن شهادت و فراق ابدی حضرت زهرا است و دوره بیماری طولانی ایشان به پایان می رسد.
آیا دوبیتی های محلی هم برای فاطمیه وجود دارد؟
بله، دوبیتی های جانسوزی به زبان های ترکی، لری و عربی وجود دارد که غنای فرهنگی عزاداری را نشان می دهد.
مضمون اصلی اشعار شام غریبان حضرت زهرا چیست؟
تنهایی حضرت علی (ع)، بی مادری کودکان خردسال و مخفی بودن قبر مطهر.
چگونه شعر مناسب برای پیامک تسلیت انتخاب کنیم؟
از دوبیتی های کوتاه و پرمعنا که به غربت و مظلومیت اشاره دارند استفاده کنید.
WordAbyss - شعر و دوبیتی سوزناک فاطمیه دوم | روضه و نوحه شهادت 1405