تغییر اقلیم به تغییرات قابل توجه و طولانی مدت در توزیع آماری الگوهای آب و هوایی گفته میشود. این پدیده میتواند به تغییر در میانگین شرایط آب و هوایی (مانند گرمایش جهانی) یا تغییر در توزیع رویدادهای آب و هوایی (مانند طوفان های شدیدتر) منجر شود. عامل اصلی تغییر اقلیم فعلی، فعالیت های انسانی و انتشار بی رویه گازهای گلخانه ای است.
اثر گلخانه ای فرآیندی است که در آن تابش خورشید توسط گازهای گلخانه ای (مانند CO2 و متان) در جو زمین به دام می افتد. این اثر به خودی خود برای حیات ضروری است و زمین را گرم نگه میدارد، اما فعالیت های صنعتی باعث افزایش غلظت این گازها و گرم شدن بیش از حد زمین شده است که تعادل اقلیمی را برهم زده است.
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در منطقه خشک و نیمه خشک، به شدت تحت تاثیر تغییر اقلیم قرار دارد. کاهش بارش، افزایش دما، خشک شدن تالاب ها و دریاچه ها (مانند ارومیه)، افزایش ریزگردها و فرونشست زمین از جمله پیامدهای ملموس این پدیده در کشور ما هستند. مدیریت منابع آب در این شرایط حیاتی است.
بسیاری از افراد هوا (Weather) و اقلیم (Climate) را اشتباه میگیرند. هوا شرایط جوی کوتاه مدت (روزانه یا هفتگی) است، اما اقلیم میانگین شرایط آب و هوایی در یک بازه زمانی طولانی (معمولاً 30 سال) است. گرمایش جهانی به معنای گرم شدن اقلیم است، حتی اگر در یک روز خاص هوا بسیار سرد باشد.
برای مقابله با تغییر اقلیم، کاهش وابستگی به سوخت های فسیلی (نفت، گاز، زغال سنگ) ضروری است. استفاده از انرژی های پاک و تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی، بادی و زمین گرمایی میتواند انتشار کربن را کاهش دهد. ایران با داشتن پتانسیل بالای تابش خورشید، میتواند پیشرو در تولید انرژی پاک در منطقه باشد.
