در شامگاه چهارم اردیبهشت، ۶ فروند هواپیما و ۸ فروند بالگرد آمریکایی وارد حریم هوایی ایران شدند و در فرودگاهی متروکه در صحرای طبس فرود آمدند. هدف، آزادسازی گروگانها بود. اما ناگهان طوفان شن برخاست و دید خلبانان را کور کرد.
روایت_تاریخی
2
یکی از بالگردها دچار نقص فنی شد و دیگری هنگام سوختگیری با هواپیمای C-130 برخورد کرد. انفجاری مهیب رخ داد و جهنمی از آتش در دل کویر برپا شد. ۸ کماندوی آمریکایی در آتش خشم الهی سوختند.
روایت_تاریخی
3
فرمانده عملیات که اوضاع را بحرانی دید، دستور لغو عملیات و عقبنشینی را صادر کرد. نیروهای آمریکایی با خفت و جا گذاشتن پیکرها و تجهیزات خود فرار کردند. صبح روز بعد، ایران با خبر معجزه طبس بیدار شد.
روایت_تاریخی
4
امام خمینی (ره) پس از شنیدن خبر فرمودند: «آنها به طبس آمدند و گمان کردند که ما خوابیم؛ اما خدا بیدار بود.» این واقعه نشان داد که دست غیبی حافظ این انقلاب است.
روایت_تاریخی
5
شهید محمد منتظر قائم که برای بررسی ماجرا به منطقه رفته بود، در بمباران هوایی خیانتبار که به دستور بنیصدر انجام شد، به شهادت رسید و خونش مهر تاییدی بر مظلومیت و حقانیت این واقعه شد.
روایت_تاریخی
تحلیل_سیاسی
1
شکست طبس، هیمنه ابرقدرتی آمریکا را در جهان شکست. کشوری که ادعای برتری تکنولوژیک داشت، در برابر شنهای بیابان ایران تسلیم شد.
تحلیل_سیاسی
2
جیمی کارتر که روی موفقیت این عملیات برای پیروزی در انتخابات حساب کرده بود، با شکستی تحقیرآمیز روبرو شد و کاخ سفید در بهت و حیرت فرو رفت.
تحلیل_سیاسی
3
این واقعه نشان داد که محاسبات مادی دشمن، عامل مهمی به نام «ایمان» و «نصرت الهی» را نادیده میگیرد. طبس، کلاس درس توحید برای سیاسیون بود.
تحلیل_سیاسی
4
اسناد به دست آمده از بالگردهای باقیمانده، پرده از توطئههای پیچیده و نفوذ داخلی برداشت. طبس فقط یک شکست نظامی نبود، افشای یک شبکه خیانت بود.
تحلیل_سیاسی
5
پیام طبس به تاریخ این است: تا زمانی که ملتی در راه خدا استقامت کند، امدادهای غیبی از جایی که گمان نمیبرند به یاریشان میآید.
تحلیل_سیاسی
توصیفی_ادبی
1
سکوت کویر شکست، اما نه با صدای پیروزی دشمن، بلکه با زوزه طوفانی که مامور خدا بود. شنها به رقص درآمدند و چشمهای نامحرم را کور کردند.
توصیفی_ادبی
2
آتش در دل شب زبانه کشید و لاشههای آهنین پرندههای دشمن، در خاک ایران زمینگیر شدند. اینجا طبس است، قتلگاه غرور شیطان.
توصیفی_ادبی
3
خداوند باد را فرستاد. همان بادی که بر قوم عاد وزید، این بار در طبس وزید تا فرعون زمان را ادب کند.
توصیفی_ادبی
4
بالهای آهنین عقابها شکست و در آتش سوخت. و ایران، آرام و مطمئن، زیر سایه لطف خدا آرمیده بود.
توصیفی_ادبی
5
بیابان طبس، سجدهگاه شکر شد. جایی که ذرات خاک شهادت دادند که: یدالله فوق ایدیهم.
توصیفی_ادبی
کوتاه_مستند
1
تاریخ: ۵ اردیبهشت. مکان: صحرای طبس. رویداد: معجزه طوفان شن و شکست عملیات پنجه عقاب آمریکا.
کوتاه_مستند
2
نتیجه عملیات: انهدام تجهیزات آمریکا، مرگ ۸ نظامی، رسوایی سیاسی کارتر، و اثبات حقانیت ایران.
کوتاه_مستند
3
تجهیزات جامانده: ۵ بالگرد سالم که بعدها در نیروی هوایی و دریایی ایران استفاده شد.
کوتاه_مستند
4
عامل شکست از نگاه فرماندهان آمریکایی: «بدشانسی محض و طوفان غیرمنتظره». عامل شکست از نگاه امام: «خدا».
کوتاه_مستند
5
شهدای ایرانی: سردار محمد منتظر قائم (فرمانده سپاه یزد).
کوتاه_مستند
پیام_برای_نسل_نو
1
جوان ایرانی، بدان که کشور تو بیمه شده خداست. طبس را بخوان و به قدرت کشورت ایمان بیاور.
پیام_برای_نسل_نو
2
دشمن شاید سلاح مدرن داشته باشد، اما ما خدایی داریم که شنها را تبدیل به موشک میکند.
پیام_برای_نسل_نو
3
تاریخ انقلاب پر از معجزاتی مثل طبس است. این تاریخ را با افتخار بخوان و برای آیندگان روایت کن.
پیام_برای_نسل_نو
4
آمریکا شکستناپذیر نیست؛ این درسی است که شنهای طبس به جهانیان آموختند.
پیام_برای_نسل_نو
5
هویت ما در ایستادگی و توکل است. طبس آینه تمامنمای هویت انقلابی ماست.
پیام_برای_نسل_نو
جزئیات عملیات پنجه عقاب
عملیات Eagle Claw یکی از پیچیدهترین عملیاتهای نظامی تاریخ آمریکا بود. آنها ماهها در صحرای آریزونا تمرین کرده بودند و از حمایت کشورهای منطقه و عوامل نفوذی برخوردار بودند. قرار بود پس از فرود در طبس، با کامیون به تهران رفته، سفارت را تصرف کرده و گروگانها را به استادیوم شیرودی منتقل کنند و از آنجا فرار کنند. اما خدا نخواست.
نقش عوامل طبیعی
بر اساس گزارشهای هواشناسی، آن شب در آن منطقه نباید طوفانی رخ میداد. وقوع طوفان شن در لحظه حساس فرود و سوختگیری، چنان دقیق و حسابشده بود که هیچ تفسیری جز امداد غیبی برای آن نمیتوان یافت. حتی فرماندهان آمریکایی بعدها اعتراف کردند که گویی نیرویی ماورایی علیه آنها میجنگید.
خیانت بنیصدر
ابوالحسن بنیصدر، رئیسجمهور وقت و فرمانده کل قوا، پس از اطلاع از حادثه، به جای حفظ صحنه جرم و استخراج اطلاعات، دستور بمباران هوایی بالگردهای بهجامانده را داد. این اقدام مشکوک منجر به شهادت منتظر قائم و نابودی بسیاری از اسناد محرمانه شد که میتوانست شبکه جاسوسی آمریکا در ایران را لو دهد.
بازتاب جهانی
خبر شکست آمریکا در طبس، مثل بمب در جهان صدا کرد. رسانههای غربی تصویر لاشههای سوخته بالگردها را منتشر کردند که نماد ناتوانی ابرقدرت غرب در برابر انقلابی نوپا بود. این واقعه اعتماد به نفس انقلابیون را در سراسر جهان بالا برد.
میراث طبس
امروزه لاشههای بالگردهای آمریکایی و مسجد شکر که در محل حادثه بنا شده، به موزهای برای بازدید تبدیل شده است. واقعه طبس در کتب درسی و تاریخ انقلاب، به عنوان سند افتخار و یادآور آیه «ان تنصروا الله ینصرکم» ثبت شده است.
سوالات متداول
چرا عملیات در شب انجام شد؟
برای مخفی ماندن از دید مردم و نیروهای نظامی ایران.
دلتا فورس چه کسانی بودند؟
زبدهترین نیروهای ویژه ارتش آمریکا که برای عملیاتهای ضدتروریستی و نجات گروگان آموزش دیده بودند.
آیا کسی از گروگانها آزاد شد؟
خیر، عملیات در مرحله اول (طبس) شکست خورد و اصلا به تهران نرسید.
چند وسیله پرنده در عملیات بود؟
۸ بالگرد سی استالیون و ۶ هواپیمای سی-۱۳۰ هرکولس.
سرنوشت جیمی کارتر چه شد؟
این شکست باعث شد او محبوبیتش را از دست بدهد و در انتخابات ریاست جمهوری به رونالد ریگان ببازد.
آیا شوروی در این ماجرا نقش داشت؟
خیر، این عملیات کاملاً آمریکایی بود و شوروی حتی رادارهایش متوجه نشده بودند.
مسجد شکر کجاست؟
در محل واقعه طبس (بین یزد و طبس) ساخته شده تا یادآور شکرگزاری بابت این نصرت الهی باشد.
کتاب درباره واقعه طبس؟
کتابهای زیادی نوشته شده، از جمله «نیروی دلتا» نوشته چارلز بکویث (فرمانده عملیات) که به فارسی ترجمه شده است.
فیلم طوفان شن چیست؟
فیلمی سینمایی به کارگردانی جواد شمقدری که بازسازی واقعه طبس است.
چرا شنها سرباز خدا نامیده شدند؟
چون بدون دخالت انسان و تنها با اراده الهی، مأموریت شکست دشمن را انجام دادند.