ایدز یا سندرم نقص ایمنی اکتسابی، مرحله نهایی عفونت با ویروس HIV است. این ویروس به سیستم ایمنی بدن حمله کرده و توانایی بدن را در مقابله با عفونتها و بیماریها کاهش میدهد. البته داشتن ویروس HIV لزوماً به معنای داشتن ایدز نیست و با درمان میتوان از پیشرفت آن جلوگیری کرد.
این ویروس عمدتاً از طریق خون و فرآوردههای خونی آلوده (مانند سرنگ مشترک در اعتیاد تزریقی)، روابط جنسی محافظت نشده و خارج از چارچوب خانواده، و از مادر آلوده به نوزاد (در بارداری، زایمان یا شیردهی) منتقل میشود. رعایت بهداشت و اصول اخلاقی مهمترین راه پیشگیری است.
ویروس HIV از طریق معاشرتهای روزمره مثل دست دادن، روبوسی، بغل کردن، استفاده از ظروف مشترک، استخر، نیش پشه و سرویس بهداشتی منتقل نمیشود. ترسهای بیهوده باعث انزوی بیماران میشود.
اگرچه هنوز درمان قطعی که ویروس را کاملاً از بدن پاک کند وجود ندارد، اما داروهای ضدویروسی (ART) بسیار موثری وجود دارند که تکثیر ویروس را مهار میکنند. فردی که تحت درمان صحیح باشد، میتواند عمری طبیعی داشته باشد و حتی ویروس را به دیگران منتقل نکند.
در ایران مراکز ویژهای تحت نظارت وزارت بهداشت وجود دارند که خدمات مشاوره، آموزش، و آزمایش HIV را به صورت کاملاً رایگان و محرمانه ارائه میدهند. هیچ نام و نشانی از مراجعهکنندگان افشا نمیشود.
