جملات قصار بزرگان فلسفه برای روز جهانی تفکر (دکارت و کانت) 1404

22 فوریه

سخنان رنه دکارت

1

من فکر می‌کنم، پس هستم. این بنیادی‌ترین حقیقت وجود آدمی است.

سخنان رنه دکارت
2

برای اینکه حقیقت را بیابید، باید در طول زندگی خود حداقل یک بار به همه چیز شک کنید.

سخنان رنه دکارت
3

خواندن کتاب‌های خوب، مانند گفتگو با بهترین ذهن‌های قرون گذشته است.

سخنان رنه دکارت
4

بزرگترین ذهن‌ها قادر به بزرگترین فضیلت‌ها و همچنین بزرگترین رذیلت‌ها هستند؛ همه چیز به تربیت تفکر بستگی دارد.

سخنان رنه دکارت
5

عقل سلیم عادلانه‌ترین چیزی است که در جهان تقسیم شده است، زیرا همه فکر می‌کنند به اندازه کافی از آن بهره‌مندند.

سخنان رنه دکارت
6

هیچ چیز در دنیا به اندازه قوه تشخیص و درست اندیشیدن میان مردم عادلانه تقسیم نشده است.

سخنان رنه دکارت
7

شادی واقعی تنها در رضایت درونی ذهن نهفته است.

سخنان رنه دکارت
8

اراده ما چنان آزاد است که هیچ‌کس نمی‌تواند آن را محدود کند، مگر اندیشه‌های غلط خودمان.

سخنان رنه دکارت
9

ریاضیات ابزاری قدرتمند برای باز کردن قفل‌های ذهن و درک جهان است.

سخنان رنه دکارت
10

شک، سرآغاز یقین است. کسی که هرگز شک نمی‌کند، هرگز هم نخواهد اندیشید.

سخنان رنه دکارت

سخنان امانوئل کانت

1

چنان رفتار کن که گویی ضابطه عمل تو قرار است به اراده تو به قانون جهانی طبیعت تبدیل شود.

سخنان امانوئل کانت
2

دو چیز ذهن مرا با شگفتی و احترامِ همواره نو و فزاینده پر می‌کند: آسمان پرستاره بر فراز من و قانون اخلاقی در درون من.

سخنان امانوئل کانت
3

جرئت دانستن داشته باش! شجاعت استفاده از فهم خود را داشته باش. این شعار روشنگری است.

سخنان امانوئل کانت
4

انسان باید همواره به عنوان یک هدف در نظر گرفته شود، نه هرگز صرفاً به عنوان یک وسیله.

سخنان امانوئل کانت
5

علم سازماندهی دانش است و حکمت سازماندهی زندگی.

سخنان امانوئل کانت
6

اخلاق دقیقاً آموزه‌ای نیست که چگونه خود را خوشبخت کنیم، بلکه آموزه‌ای است که چگونه شایستگی خوشبختی را پیدا کنیم.

سخنان امانوئل کانت
7

بدون تفکر، شهود کور است و بدون شهود، تفکر تهی است.

سخنان امانوئل کانت
8

صلح پایدار تنها در سایه قانون و عقلانیت ملت‌ها امکان‌پذیر است.

سخنان امانوئل کانت
9

تنها راه برای فرار از آشفتگی افکار، پناه بردن به نظم قوانین عقل است.

سخنان امانوئل کانت
10

آزادی یعنی استقلال از هر چیزی جز قانون اخلاقی.

سخنان امانوئل کانت

جملات کوتاه فلسفی

1

زندگی بدون تفکر، همچون تیراندازی در تاریکی است.

جملات کوتاه فلسفی
2

تفکر، گفتگوی روح با خویشتن است.

جملات کوتاه فلسفی
3

عمیق اندیشیدن، هنر انسان‌های بزرگ است.

جملات کوتاه فلسفی
4

ذهن، باغی است که افکار بذر آن هستند؛ می‌توان گل رویش داد یا علف هرز.

جملات کوتاه فلسفی
5

تفکر سرمایه‌ای است که هیچ دزدی نمی‌تواند آن را برباید.

جملات کوتاه فلسفی
6

جامعه‌ای پیشرفت می‌کند که مردمانش از اندیشیدن نترسند.

جملات کوتاه فلسفی
7

تفکرِ امروز، واقعیتِ فردا را می‌سازد.

جملات کوتاه فلسفی
8

سکوت، بهترین بستر برای زایش اندیشه‌های ناب است.

جملات کوتاه فلسفی
9

قدرت قلم از شمشیر بیشتر است، زیرا قلم نماینده تفکر است.

جملات کوتاه فلسفی
10

اندیشیدن، سخت‌ترین کار دنیاست؛ شاید به همین خاطر است که عده کمی به آن مشغولند.

جملات کوتاه فلسفی

حکیمانه و آموزنده

1

خداوند به انسان عقل داد تا راه را از بیراهه تشخیص دهد؛ روز تفکر روز شکرگزاری این نعمت است.

حکیمانه و آموزنده
2

انسانیت انسان در قدرت اندیشه او نهفته است، نه در ظاهر و دارایی‌اش.

حکیمانه و آموزنده
3

قبل از سخن گفتن، سه دروازه عبور را در نظر بگیر: آیا حقیقت دارد؟ آیا مهربانانه است؟ آیا ضروری است؟

حکیمانه و آموزنده
4

کسی که سوال می‌پرسد پنج دقیقه نادان است، اما کسی که نمی‌پرسد تا ابد نادان می‌ماند.

حکیمانه و آموزنده
5

بزرگترین فقر، فقر اندیشه است و بزرگترین ثروت، عقل.

حکیمانه و آموزنده
6

هر مشکلی که با آن روبرو می‌شویم راه حلی دارد که با تفکر عمیق آشکار می‌شود.

حکیمانه و آموزنده
7

ذهن باز مانند چتر نجات است؛ فقط زمانی کار می‌کند که باز باشد.

حکیمانه و آموزنده
8

مطالعه غذا برای ذهن و تفکر ورزش برای آن است.

حکیمانه و آموزنده
9

از قضاوت‌های عجولانه بپرهیزید، زیرا اغلب محصول عدم تفکر هستند.

حکیمانه و آموزنده
10

انسان متفکر، برده تعصبات نمی‌شود.

حکیمانه و آموزنده

عمیق و مفهومی

1

ما آن چیزی می‌شویم که به آن می‌اندیشیم.

عمیق و مفهومی
2

دنیای بیرون بازتابی از دنیای درون ماست؛ برای تغییر جهان، افکارت را تغییر بده.

عمیق و مفهومی
3

زمان تفکر، زمان تلف شده نیست، بلکه زمان ذخیره شده برای آینده است.

عمیق و مفهومی
4

یک ساعت تفکر، از هفتاد سال عبادت (بدون معرفت) برتر است.

عمیق و مفهومی
5

ریشه تمام رنج‌ها در افکار غلط و وابستگی‌های ذهنی است.

عمیق و مفهومی
6

آزادی واقعی، آزادی ذهن از زنجیرهای جهل است.

عمیق و مفهومی
7

نور خرد، تاریک‌ترین سایه‌های ترس را از بین می‌برد.

عمیق و مفهومی
8

حقیقت در ژرفای اندیشه نهفته است، نه در سطح ظواهر.

عمیق و مفهومی
9

تفکر پلی است بین آنچه هستیم و آنچه می‌توانیم باشیم.

عمیق و مفهومی
10

جهان کتابی است که کسانی که نمی‌اندیشند، تنها یک صفحه از آن را می‌خوانند.

عمیق و مفهومی

رنه دکارت و انقلاب فکری

رنه دکارت، فیلسوف و ریاضیدان فرانسوی قرن هفدهم، با جمله معروف «می‌اندیشم، پس هستم» نقطه عطفی در تاریخ فلسفه ایجاد کرد. او شک دستوری را به عنوان روشی برای رسیدن به یقین معرفی کرد و معتقد بود که تنها چیزی که نمی‌توان در آن شک کرد، وجود خود شک‌کننده (اندیشنده) است. دکارت را پدر فلسفه مدرن می‌دانند زیرا عقل بشر را معیار سنجش حقیقت قرار داد.

امانوئل کانت و اخلاق وظیفه‌گرا

امانوئل کانت، فیلسوف بزرگ آلمانی قرن هجدهم، با نقد عقل محض و عملی، جایگاه ویژه‌ای در فلسفه دارد. او بر «اخلاق وظیفه‌گرا» تاکید داشت و معتقد بود انسان‌ها باید بر اساس اصولی رفتار کنند که قابلیت تبدیل شدن به قانون جهانی را داشته باشد. کانت انسان را موجودی دارای کرامت ذاتی می‌دانست که به واسطه قدرت تفکر و اختیارش متمایز می‌شود.

اهمیت مطالعه آثار بزرگان در روز تفکر

روز جهانی تفکر فرصت مناسبی است تا با بازخوانی آثار فیلسوفانی چون دکارت و کانت، ذهن خود را به چالش بکشیم. مطالعه جملات قصار این بزرگان تنها یک سرگرمی ادبی نیست، بلکه تمرینی برای عمیق‌تر دیدن جهان و بازنگری در باورهای شخصی است. این جملات عصاره سال‌ها تامل و تحقیق نوابغ بشری هستند.

تفکر انتقادی در عصر مدرن

در دنیای امروز که اطلاعات درست و نادرست با سرعتی سرسام‌آور منتشر می‌شوند، آموزه‌های دکارت درباره شک و بررسی دقیق اطلاعات، بیش از هر زمان دیگری کاربرد دارد. تفکر انتقادی به ما کمک می‌کند تا فریب ظاهر اخبار را نخوریم و با تحلیلی منطقی، سره را از ناسره تشخیص دهیم.

جایگاه تفکر در فرهنگ ایرانی و اسلامی

علاوه بر فلاسفه غرب، فرهنگ ایرانی و اسلامی نیز مشحون از دعوت به تفکر است. از اشعار مولانا و سعدی گرفته تا احادیث پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع)، همگی بر ارزش تعقل تاکید دارند. تلفیق خردورزی مدرن با حکمت‌های باستانی و دینی، می‌تواند راهگشای بسیاری از معضلات انسان معاصر باشد.

سوالات متداول

جمله معروف دکارت چیست؟
معروف‌ترین جمله دکارت «می‌اندیشم، پس هستم» (Cogito, ergo sum) است که اثبات وجود از طریق تفکر است.
کانت اهل کدام کشور بود؟
امانوئل کانت فیلسوف برجسته اهل آلمان بود.
شعار روشنگری از نظر کانت چیست؟
کانت شعار روشنگری را «جرئت دانستن داشته باش» یا «شجاعت استفاده از فهم خود را داشته باش» معرفی کرد.
فلسفه دکارت بر چه اساسی است؟
فلسفه او بر اساس شک دستوری (شکاکیت روش‌مند) برای رسیدن به یقین مطلق بنا شده است.
چرا روز تفکر را جشن می‌گیریم؟
برای یادآوری اهمیت اندیشه در حل مشکلات، رشد فردی و پیشرفت جوامع بشری.
تفاوت تفکر دکارت و کانت چیست؟
دکارت بیشتر بر عقل‌گرایی و اثبات وجود تاکید داشت، در حالی که کانت بر حدود عقل و اخلاق وظیفه‌گرا تمرکز کرد.
آیا کانت درباره خدا هم صحبت کرده است؟
بله، کانت معتقد بود که وجود خدا، اختیار و جاودانگی نفس، اصول موضوعه عقل عملی هستند که برای اخلاق لازم‌اند.
کتاب معروف دکارت چیست؟
کتاب «تأملات در فلسفه اولی» و «گفتار در روش» از مهم‌ترین آثار او هستند.
کتاب معروف کانت چیست؟
کتاب «نقد عقل محض» مشهورترین اثر کانت است.
چگونه مانند یک فیلسوف فکر کنیم؟
با پرسیدن سوالات بنیادی، قبول نکردن پیش‌فرض‌ها بدون دلیل، و استفاده از منطق و استدلال.
WordAbyss - سخنان دکارت و کانت برای روز جهانی تفکر | جملات ناب فلسفی 1404