یک بیمار درمان نشده میتواند سالانه ۱۰ تا ۱۵ نفر را آلوده کند.
عمومی
7
رعایت آداب سرفه و عطسه، نشانه شخصیت و مسئولیتپذیری اجتماعی است.
عمومی
8
تست رایگان سل در نزدیکترین مرکز بهداشت؛ از این امکان استفاده کنیم.
عمومی
9
دانایی، بهترین واکسن در برابر ترس و شایعات است.
عمومی
10
سلامتی گنجی است که تا از دست ندهیم قدرش را نمیدانیم.
عمومی
روز جهانی سل و اهمیت تاریخی آن
روز جهانی سل (۲۴ مارس) به یادبود کشف باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس توسط دکتر رابرت کخ در سال ۱۸۸۲ نامگذاری شده است. این کشف انقلابی، راه را برای تشخیص و درمان بیماری که هزاران سال بشر را قتلعام کرده بود، هموار ساخت. هدف از این روز، افزایش آگاهی عمومی درباره عواقب مخرب سلامتی، اجتماعی و اقتصادی سل و تشدید تلاشها برای پایان دادن به همهگیری جهانی این بیماری است.
وضعیت بیماری سل در ایران
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و همسایگی با کشورهایی که شیوع بالای سل دارند، در معرض خطر است. با این حال، سیستم بهداشتی کشور با ادغام برنامه مبارزه با سل در شبکه بهداشت و درمان، موفقیتهای چشمگیری داشته است. تمامی خدمات تشخیص (آزمایش خلط) و درمان (داروهای ۶ ماهه) در مراکز دولتی به صورت کاملاً رایگان ارائه میشود. شناسایی فعال بیماران در مناطق حاشیهنشین و زندانها از اولویتهای وزارت بهداشت است.
علائم، انتقال و گروههای پرخطر
سل یک بیماری هوابرد است که از طریق قطرات تنفسی هنگام سرفه یا عطسه منتقل میشود. علائم اصلی شامل سرفه مداوم (بیش از ۲ هفته)، تب، تعریق شبانه، کاهش وزن و خلط خونی است. افراد با سیستم ایمنی ضعیف (مانند مبتلایان به HIV، دیابت، سوءتغذیه یا مصرفکنندگان داروهای سرکوبکننده ایمنی) و سیگاریها بیشتر در معرض خطر ابتلا به فرم فعال بیماری هستند.
درمانپذیری و خطر مقاومت دارویی
خوشبختانه سل یک بیماری کاملاً درمانپذیر است، مشروط بر اینکه بیمار دوره درمان ۶ ماهه خود را دقیق و بدون وقفه طی کند. قطع خودسرانه دارو باعث ایجاد «سل مقاوم به دارو» (MDR-TB) میشود که درمان آن بسیار دشوار، طولانی (تا ۲ سال) و پرهزینه است. نظارت مستقیم بر درمان (DOTS) استراتژی اصلی سازمان جهانی بهداشت برای تضمین بهبودی بیماران است.
نقش جامعه در مبارزه با سل
ریشهکنی سل تنها وظیفه پزشکان نیست. فقر، مسکن نامناسب و سوءتغذیه بستر رشد این بیماری هستند. بنابراین، هر تلاشی برای بهبود عدالت اجتماعی و حمایت از اقشار آسیبپذیر، گامی در جهت حذف سل است. همچنین مبارزه با انگ اجتماعی (Stigma) که باعث میشود بیماران بیماری خود را پنهان کنند، وظیفه فرهنگی همه شهروندان است.
سوالات متداول
روز جهانی سل چه تاریخی است؟
۲۴ مارس (معادل ۴ یا ۵ فروردین) سالروز کشف عامل بیماری سل است.
عامل بیماری سل چیست؟
یک باکتری به نام باسیل کخ (مایکوباکتریوم توبرکلوزیس).
آیا سل درمان میشود؟
بله، با مصرف منظم آنتیبیوتیکهای مخصوص به مدت ۶ ماه، بیماری کاملاً درمان میشود.
هزینه درمان سل چقدر است؟
در ایران تمام خدمات تشخیص و درمان سل در مراکز بهداشتی دولتی رایگان است.
علائم اصلی سل ریوی چیست؟
سرفه بیش از ۲ هفته، تب، تعریق شبانه، کاهش وزن و خلط (گاهی خونی).
سل چگونه سرایت میکند؟
از طریق تنفس هوای آلوده به میکروب که با سرفه یا عطسه فرد بیمار پخش شده است.
واکسن سل چیست؟
واکسن بثژ (BCG) که در بدو تولد تزریق میشود و از فرمهای کشنده سل در کودکی جلوگیری میکند.
سل نهفته چیست؟
وقتی میکروب در بدن وجود دارد اما توسط سیستم ایمنی مهار شده و فرد بیمار نیست و ناقل هم نیست.
چه کسانی باید تست سل بدهند؟
کسانی که سرفه طولانی دارند، در تماس با بیمار مسلول بودهاند، یا سیستم ایمنی ضعیفی دارند.
شعار جهانی مبارزه با سل چیست؟
بله! ما میتوانیم سل را پایان دهیم (Yes! We can end TB).