روز جهانی وب (World Wide Web Day) هر ساله در اول اوت جشن گرفته میشود. این روز به احترام تیم برنرز لی، دانشمند علوم کامپیوتر بریتانیایی که در سال ۱۹۸۹ شبکه جهانی وب را در آزمایشگاه سرن (CERN) اختراع کرد، نامگذاری شده است. هدف او ایجاد سیستمی برای اشتراکگذاری اطلاعات بین دانشمندان بود، اما این اختراع به سرعت مرزها را درنوردید و زندگی بشر را دگرگون کرد.
بسیاری از مردم واژههای «وب» و «اینترنت» را به جای هم به کار میبرند، اما این دو متفاوت هستند. اینترنت شبکه عظیمی از شبکههای کامپیوتری و زیرساخت سختافزاری است که کامپیوترها را به هم متصل میکند، در حالی که وب (WWW) مجموعهای از صفحات و اطلاعات است که بر بستر اینترنت و از طریق پروتکلهایی مانند HTTP قابل دسترسی هستند. به عبارت دیگر، اینترنت بزرگراه است و وب ماشینهایی که در آن حرکت میکنند.
اختراع وب انقلابی در آموزش، تجارت، ارتباطات و سرگرمی ایجاد کرد. امروزه دسترسی به حجم عظیمی از اطلاعات تنها با چند کلیک امکانپذیر است. وب امکان دورکاری، آموزش آنلاین، خرید اینترنتی و ارتباط لحظهای با سراسر جهان را فراهم کرده و مفاهیمی مانند دهکده جهانی را محقق ساخته است.
در کنار تمام مزایا، وب چالشهایی نیز به همراه داشته است. مسائلی مانند حریم خصوصی، امنیت سایبری، و نفوذ فرهنگی بیگانگان از دغدغههای جدی کشورهاست. در ایران، تلاش بر این است که با توسعه شبکه ملی اطلاعات و تولید محتوای غنی بومی، ضمن بهرهمندی از مزایای وب، از آسیبهای فرهنگی و امنیتی آن پیشگیری شود.
وب همچنان در حال تکامل است. پس از وب ۱ (فقط خواندنی) و وب ۲ (تعاملی و شبکههای اجتماعی)، اکنون صحبت از وب ۳ است که بر پایه بلاکچین و تمرکززدایی بنا شده است. در این نسل جدید، کاربران مالکیت بیشتری بر دادههای خود دارند و هوش مصنوعی نقش پررنگتری در پردازش اطلاعات ایفا میکند.
