واحد فُت (Phot) چیست؟
واحد فُت (Phot) با نماد ph، یکی از واحدهای قدیمی سنجش شدت روشنایی (Illuminance) در سیستم سانتیمتر-گرم-ثانیه (CGS) است. تعریف دقیق فیزیکی این واحد برابر است با "یک لومن شار نوری تابیده شده بر سطحی به مساحت یک سانتیمتر مربع". به همین دلیل، عبارت Lumen/cm² دقیقاً مترادف و همارز با واحد Phot میباشد. این واحد امروزه به ندرت استفاده میشود و واحد متریک "لوکس" (Lumen/m²) جایگزین آن شده است.
فرمول محاسبه
رابطه بین لومن بر سانتیمتر مربع و فُت یک رابطه یکبهیک (Identity) است. با این حال، رابطه آن با واحد رایج لوکس بسیار مهم است زیرا مقیاس بزرگی دارد.
1 lm/cm² = 1 ph1 ph = 10,000 Luxمثالها و کاربردهای واقعی
نور مستقیم خورشید
شدت نور خورشید در ظهر یک روز صاف تابستانی میتواند به حدود 100,000 لوکس برسد. این مقدار معادل 10 فُت (ph) است.
سنسورهای اپتیکال
در طراحی برخی دیودهای نوری و سنسورهای حساس قدیمی، دیتاشیتها ممکن است محدوده اشباع را با واحد Phot مشخص کرده باشند (مثلا 0.1 ph).
آزمایشگاه لیزر
هنگام کار با پرتوهای متمرکز لیزر که روی سطح بسیار کوچکی (چند میلیمتر مربع) میتابند، چگالی نور بسیار بالاست و استفاده از واحد فُت راحتتر از مگالوکس است.
خطاهای رایج محاسباتی
- اشتباه با واحد فوت (Length)
واژه "فت" (Phot) هیچ ارتباطی با "فوت" (Foot) که واحد طول است ندارد. املای فارسی آنها ممکن است شبیه باشد اما مفهوم کاملاً متفاوت است.
- نادیده گرفتن ضریب ۱۰،۰۰۰
بسیاری فراموش میکنند که Phot واحد بسیار بزرگی است. ۱ فت برابر ۱ لوکس نیست، بلکه ده هزار برابر قویتر است.