تفاوت لوکس (Lux) و فوت-کندل (Foot-candle) چیست؟
در مبحث مهندسی روشنایی، دو واحد اصلی برای سنجش "شدت روشنایی" (Illuminance) وجود دارد.لوکس (Lux) واحد استاندارد سیستم متریک (SI) است که به صورت شار نوری (لومن) بر متر مربع تعریف میشود. در مقابل، فوت-کندل (Foot-candle) واحدی از سیستم ایمپریال یا آمریکایی است که به صورت شار نوری بر فوت مربع تعریف میگردد. در پروژههای ساختمانی و صنعتی داخل ایران، همواره از واحد لوکس استفاده میشود، اما در برخی تجهیزات وارداتی فیلمبرداری یا کاتالوگهای آمریکایی، ممکن است با واحد fc مواجه شوید.
فرمولهای محاسبات دستی
برای تبدیل این دو واحد به یکدیگر میتوانید از ضرایب زیر استفاده کنید. توجه داشته باشید که فوت-کندل واحد بزرگتری است (تراکم نور در فوت مربع بیشتر از متر مربع است).
مثالهای کاربردی در دنیای واقعی
روشنایی دفتر اداری
طبق استانداردهای ایران، روشنایی میز کار باید حدود 500 lx باشد. این مقدار معادل تقریبی 46 fc است.
نور خورشید مستقیم
نور مستقیم خورشید در ظهر تابستان تهران میتواند به 100,000 lx برسد که معادل 9,290 fc است.
روشنایی اضطراری
حداقل نور لازم برای مسیر فرار در راهروها معمولاً 10 lx در نظر گرفته میشود که کمتر از 1 fc است.
خطاهای رایج محاسباتی
- اشتباه گرفتن لومن با لوکس: لومن کل نور خروجی است، اما لوکس شدت نوری است که به سطح میرسد.
- نادیده گرفتن فاصله: قانون عکس مجذور فاصله در تبدیل واحد تاثیری ندارد، اما در اندازهگیری عملی بسیار حیاتی است.
- گرد کردن زود هنگام: ضریب تبدیل دقیق 10.76391 است؛ استفاده از عدد 10 برای راحتی کار، حدود 7% خطا ایجاد میکند.
- کالیبره نبودن ابزار: لوکسمترهای ارزان قیمت معمولاً خطای بالایی در منابع نوری LED دارند.
- زاویه تابش: سنسور باید کاملاً عمود بر منبع نور باشد (قانون کسینوس).
