اگر بخواهیم مدل مدیریتی امیرکبیر را تحلیل کنیم، باید بگوییم او بنیانگذار «مدیریت جهادی» و «اقتصاد مقاومتی» در ایران مدرن بود. او معتقد بود که مشکلات کشور تنها با تکیه بر منابع داخلی و قطع امید از بیگانگان حل میشود. اگر امیرکبیر امروز زنده بود، قطعا بر خودکفایی در صنایع استراتژیک و دانش بنیان تمرکز میکرد.
سیاست خارجی امیرکبیر مبتنی بر عزت و استقلال بود. او نه مرعوب قدرت روسیه میشد و نه فریب سیاست های انگلیس را میخورد. درس او برای دیپلمات های امروز این است که تعامل با جهان باید از موضع قدرت باشد و نباید اجازه داد سفرای خارجی در امور داخلی کشور دخالت کنند.
داستان معروف حمایت امیرکبیر از صنعتگر اصفهانی که سماور ساخته بود، نشان دهنده دیدگاه عمیق او به تولید ملی است. اگر امیرکبیر امروز حضور داشت، قطعاً بزرگترین حامی شرکت های دانش بنیان و استارتاپ های بومی بود و جلوی واردات بی رویه کالاهایی که توان ساخت داخل دارند را میگرفت.
بزرگترین آفت سیستم اداری قاجار، پارتی بازی و خرید و فروش پست ها بود. امیرکبیر این بساط را جمع کرد و افراد را صرفاً بر اساس لیاقت و تخصص منصوب میکرد. اگر امروز امیرکبیر زنده بود، سیستم اداری را چابک سازی میکرد و مدیران ناکارآمد را بدون تعارف برکنار مینمود.
امیرکبیر خود زندگی ساده ای داشت و با تجمل گرایی درباریان به شدت مخالف بود. او معتقد بود مسئولین حکومت باید خدمتگزار مردم باشند نه اینکه بیت المال را صرف خوشگذرانی کنند. بازگشت به این سبک زندگی ساده زیستی، نیاز امروز مدیران کشور است.
