مظلومیت امام حسن (ع) در این است که هم از جانب دشمن (معاویه) ضربه خورد و هم از جانب دوستان نادان. شنیدن لقب «مذل المومنین» از زبان یاران نزدیک، دردی سنگینتر از شمشیر دشمن داشت. ایشان در خانه خود نیز امنیت نداشتند و توسط همسرشان مسموم شدند.
بزرگترین دستاورد صلح، پاره کردن پرده نفاق معاویه بود. معاویه با تظاهر به دینداری، مردم را فریب داده بود. صلح امام حسن (ع) او را مجبور کرد تا ماهیت واقعیاش را نشان دهد و بگوید: «من با شما جنگیدم تا بر شما حکومت کنم». این اعتراف، پیروزی سیاسی امام حسن بود.
برخی مغرضان با استناد به بخششهای کریمانه امام، ایشان را متهم به تجمل میکنند. پاسخ این است که «کریم بودن» با «اشرافیگری» فرق دارد. امام خود ساده میزیستند اما اموالشان را سخاوتمندانه به فقرا میبخشیدند تا فقر را ریشهکن کنند. این نشانه سخاوت است نه دنیاطلبی.
آنچه رخ داد، در واقع یک «آتشبس مشروط» بود نه صلح به معنای سازش و دوستی. امام حسن (ع) جنگ را متوقف کردند چون ادامه آن به نفع اسلام نبود، اما هرگز با معاویه دست دوستی ندادند و مبارزه منفی را ادامه دادند.
خوارج که گروهی متعصب و بیبصیرت بودند، در سپاه امام حسن (ع) نفوذ داشتند. آنها با ایجاد آشوب و حتی سوءقصد به جان امام، شرایط را به گونهای رقم زدند که ادامه جنگ عملاً غیرممکن شد. آنها ستون پنجم دشمن در سپاه خودی بودند.
