عیدی دادن و عیدی گرفتن یکی از سنتهای شیرین و پسندیده در فرهنگ ایرانی-اسلامی است که باعث افزایش محبت و الفت میان اعضای خانواده میشود. در عید فطر، که جشن بندگی و بازگشت به فطرت است، بزرگترها (پدران و همسران) با دادن هدیه یا وجه نقد به کوچکترها و همسرانشان، شادی این روز را تکمیل میکنند. این عمل نمادی از شکرگزاری نعمت و تقسیم شادی با عزیزان است.
درخواست عیدی با زبان طنز، راهی صمیمانه برای یادآوری این سنت و ایجاد فضای شاد در خانواده است. شوخی با موضوعات مالی مثل تورم یا شماره کارت، زهرِ درخواست مستقیم را میگیرد و آن را به یک مکالمه مفرح تبدیل میکند. البته رعایت ادب و احترام، بهویژه در مقابل پدر و مادر، حتی در شوخیها نیز ضروری است.
هدیه دادن مرد به همسر در مناسبتهایی مثل عید فطر، تأثیر عمیقی بر روابط عاطفی زوجین دارد. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «هدیه دادن محبت را زیاد میکند». عیدی دادن، حتی اگر مبلغ آن کم باشد، به زن احساس ارزشمندی و محبوبیت میدهد و خستگی یک ماه تلاش و روزهداری را از تن او بیرون میکند.
درخواست عیدی باید با ظرافت و بدون ایجاد فشار مالی بر طرف مقابل باشد. استفاده از جملات محبتآمیز، دعای خیر و شوخیهای ملایم، بهترین روش برای ابراز این خواسته است. باید در نظر داشت که عیدی یک لطف است نه یک وظیفه اجباری، بنابراین نباید باعث کدورت یا شرمندگی پدر یا همسر شود.
عیدی میتواند وجه نقد، طلا، لباس، عطر یا حتی یک سفر زیارتی و تفریحی باشد. در فرهنگ قدیم، سکههای طلا یا نقره و اسکناسهای تانخورده لای قرآن مرسوم بود. امروزه واریز کارت به کارت یا خرید اینترنتی هدیه نیز رواج یافته است. مهمتر از نوع هدیه، نیت و محبتی است که پشت آن نهفته است.
