زندگینامه و مبارزات انقلابی شهید نواب صفوی 1404

27 دی

زندگینامه

1

سید مجتبی میرلوحی معروف به نواب صفوی در سال 1303 شمسی در محله خانی‌آباد تهران دیده به جهان گشود.

زندگینامه
2

او تحصیلات ابتدایی را در تهران گذراند و سپس برای کار به شرکت نفت آبادان رفت، اما به دلیل اعتراض به رفتار انگلیسی‌ها اخراج شد.

زندگینامه
3

سید مجتبی برای ادامه تحصیلات حوزوی عازم نجف اشرف شد و از محضر اساتیدی چون علامه امینی بهره برد.

زندگینامه
4

در نجف با افکار انحرافی کسروی آشنا شد و برای دفاع از اسلام و مناظره با او به ایران بازگشت.

زندگینامه
5

او در سال 1324 جمعیت فداییان اسلام را با هدف اجرای احکام اسلامی و مبارزه با ظلم تشکیل داد.

زندگینامه
6

نواب صفوی سفرهایی به کشورهای اسلامی از جمله مصر و اردن داشت و در کنفرانس‌های اسلامی سخنرانی‌های آتشینی ایراد کرد.

زندگینامه
7

او از پیشگامان وحدت اسلامی و مسئله آزادی فلسطین بود و با رهبران اخوان‌المسلمین دیدار داشت.

زندگینامه
8

سرانجام پس از سال‌ها مبارزه و زندان، در 27 دی ماه 1334 به همراه سه تن از یارانش تیرباران شد و به شهادت رسید.

زندگینامه
9

پیکر او ابتدا در مسگرآباد دفن شد و بعدها مخفیانه به وادی‌السلام قم منتقل گردید.

زندگینامه
10

همسر ایشان، دختر یکی از رهبران قیام مسجد گوهرشاد بود که نشان از پیوند عمیق او با خاندان‌های مبارز دارد.

زندگینامه

ویژگی‌های اخلاقی

1

شجاعت کم‌نظیر: نواب از هیچ قدرتی جز خدا نمی‌ترسید و در دادگاه‌های نظامی با صلابت سخن می‌گفت.

ویژگی‌های اخلاقی
2

غیرت دینی: او تاب تحمل توهین به مقدسات را نداشت و تمام زندگی‌اش را وقف دفاع از اسلام کرد.

ویژگی‌های اخلاقی
3

بیان نافذ: سخنرانی‌های نواب چنان شورانگیز بود که مخاطبان را میخکوب می‌کرد و حتی دشمنان را تحت تأثیر قرار می‌داده.

ویژگی‌های اخلاقی
4

اخلاص: تمام اقدامات او، حتی مبارزات مسلحانه، بر اساس تکلیف شرعی و برای رضای خدا بود.

ویژگی‌های اخلاقی
5

ساده‌زیستی: با وجود نفوذ و شهرت، زندگی بسیار ساده‌ای داشت و به مادیات دنیا بی‌توجه بود.

ویژگی‌های اخلاقی
6

جاذبه شخصیتی: بسیاری از لات‌ها و افراد جاهل مسلک تهران با دیدن منش نواب، توبه کرده و مرید او شدند.

ویژگی‌های اخلاقی
7

هوش سیاسی: او زودتر از بسیاری از سیاسیون، خطر نفوذ اسرائیل و آمریکا را درک کرد.

ویژگی‌های اخلاقی
8

ارادت به اهل بیت: عشق او به امام حسین (ع) و حضرت زهرا (س) محرک اصلی او در مبارزات بود.

ویژگی‌های اخلاقی
9

نظم و تشکیلات: او توانست در دوران خفقان، یک تشکیلات منسجم زیرزمینی با قواعد دقیق ایجاد کند.

ویژگی‌های اخلاقی
10

شفقت با مردم: در برابر ظالمان شیر بود، اما در برابر مردم عادی و فقرا بسیار متواضع و مهربان بود.

ویژگی‌های اخلاقی

مبارزات شاخص

1

اعدام انقلابی احمد کسروی: نخستین اقدام فداییان برای مقابله با توهین به مقدسات و دین‌زدایی.

مبارزات شاخص
2

مبارزه با هژیر: عبدالحسین هژیر که عامل تقلب در انتخابات و سرسپرده دربار بود، توسط فداییان اعدام انقلابی شد.

مبارزات شاخص
3

اعدام رزم‌آرا: مهم‌ترین اقدام سیاسی که منجر به ملی شدن نفت شد.

مبارزات شاخص
4

ترور حسین علاء: در اعتراض به پیمان سنتو و الحاق ایران به پیمان‌های نظامی غربی انجام شد.

مبارزات شاخص
5

حمایت از فلسطین: نواب صفوی شخصاً به بیت‌المقدس رفت و در آنجا علیه اشغالگران صهیونیست سخنرانی کرد.

مبارزات شاخص
6

مخالفت با دفن رضاشاه: فداییان اسلام تظاهرات گسترده‌ای علیه بازگرداندن جنازه رضاشاه به قم به راه انداختند.

مبارزات شاخص
7

ملاقات با شاه: در دیداری که با شاه داشت، با اقتدار بر لزوم اجرای احکام اسلام تأکید کرد و شاه را به وحشت انداخت.

مبارزات شاخص
8

زندان‌های مکرر: او بارها دستگیر و شکنجه شد اما هرگز از مواضع خود عقب‌نشینی نکرد.

مبارزات شاخص
9

کادرسازی: تربیت جوانانی مؤمن و انقلابی که بعدها بدنه انقلاب اسلامی سال 57 را تشکیل دادند.

مبارزات شاخص
10

وصیت‌نامه: آخرین پیام او دعوت به بیداری، اتحاد مسلمین و ادامه مبارزه تا پیروزی اسلام بود.

مبارزات شاخص

خاطرات و روایات

1

رهبر انقلاب می‌فرمایند: وقتی نواب به مشهد آمد، من طلبه جوانی بودم. سخنان او چنان آتشی در جان من انداخت که هنوز شعله‌اش خاموش نشده است.

خاطرات و روایات
2

می‌گویند در لحظه اعدام، افسر آتش دستور داد چشمانشان را ببندند، اما نواب گفت: ما می‌خواهیم با چشمان باز به استقبال شهادت برویم.

خاطرات و روایات
3

یکی از زندانبانان می‌گفت: صوت قرآن و مناجات نواب در شب‌های زندان، همه ما را منقلب می‌کرد.

خاطرات و روایات
4

در سفر به مصر، وقتی نواب شروع به صحبت کرد، جوانان مصری چنان به وجد آمدند که او را روی دوش گرفتند.

خاطرات و روایات
5

نواب همیشه می‌گفت: اسلام دین سکوت و گوشه‌نشینی نیست، دین شمشیر و قیام است برای عدالت.

خاطرات و روایات
6

وقتی کسروی قرآن را سوزاند، نواب دیگر تاب نیاورد و درس و بحث در نجف را رها کرد و گفت جایز نیست وقتی به دین خدا توهین می‌شود، ما فقط درس بخوانیم.

خاطرات و روایات
7

در دادگاه خطاب به قاضی گفت: شما کوچکتر از آن هستید که مرا محاکمه کنید، من فقط در برابر خدا پاسخگو هستم.

خاطرات و روایات
8

روزی که تیرباران شدند، آسمان تهران گرفته بود و مردم مخفیانه برایشان گریه می‌کردند.

خاطرات و روایات
9

نواب حتی در زندان هم کلاس اخلاق و احکام برای زندانیان دایر کرده بود.

خاطرات و روایات
10

او معتقد بود که لباس روحانیت، لباس سربازی امام زمان (عج) است و باید در میدان جهاد خاکی شود.

خاطرات و روایات

طلوع یک ستاره از خانی‌آباد

سید مجتبی میرلوحی (نواب صفوی) در سال 1303 در محله قدیمی خانی‌آباد تهران متولد شد. تربیت در خانواده‌ای مذهبی و روحانی، شاکله شخصیت او را شکل داد. او پس از تجربیات کاری در صنعت نفت و مشاهده تبعیض‌ها، راهی نجف شد تا علوم دینی را بیاموزد، اما غیرت دینی او را دوباره به میدان مبارزه عملی در ایران بازگرداند.

تأسیس فداییان اسلام؛ آغاز یک دوران جدید

نواب صفوی با درک شرایط زمانه و نیاز به اقدام عملی در برابر دین‌زدایی رژیم پهلوی، جمعیت فداییان اسلام را پایه‌گذاری کرد. این گروه متشکل از جوانان مؤمن و فداکاری بود که حاضر بودند برای اجرای احکام اسلام و دفاع از مقدسات، جان خود را فدا کنند. مانیفست آن‌ها کتاب راهنمای حقایق بود.

نگاه فرامرزی و وحدت‌گرا

یکی از ابعاد برجسته شخصیت شهید نواب صفوی، نگاه بین‌المللی او به جهان اسلام بود. او مرزهای جغرافیایی را مانع وحدت مسلمین نمی‌دانست و با سفر به کشورهای عربی و دیدار با یاسر عرفات و سران اخوان‌المسلمین، بر لزوم اتحاد شیعه و سنی در برابر دشمن مشترک (اسرائیل) تأکید می‌کرد.

شجاعت در دادگاه نظامی

دفاعیات نواب صفوی در دادگاه نظامی رژیم پهلوی، برگ زرینی در تاریخ مبارزات انقلابی است. او بدون ذره‌ای ترس، مشروعیت دادگاه را زیر سوال برد و با استدلال‌های محکم، جنایات رژیم را افشا کرد. او مرگ سرخ را بر زندگی با ذلت ترجیح داد و الگویی برای آزادگان شد.

میراث نواب صفوی

شهادت نواب صفوی پایان راه نبود، بلکه آغازی برای بیداری نسل جدیدی از مبارزان شد. اندیشه‌های او در سال‌های بعد در قالب نهضت امام خمینی (ره) متبلور شد. او ثابت کرد که روحانیت شیعه تنها اهل محراب و منبر نیست، بلکه در صورت لزوم، اهل میدان و جهاد نیز هست.

سوالات متداول

نام اصلی شهید نواب صفوی چه بود؟
سید مجتبی میرلوحی.
محل تولد و سال تولد نواب صفوی کجاست؟
تهران، محله خانی‌آباد، سال 1303 شمسی.
هدف اصلی از تشکیل فداییان اسلام چه بود؟
اجرای دقیق احکام اسلامی، مبارزه با بدعت‌ها و دین‌زدایی، و برقراری حکومت اسلامی.
چرا نواب صفوی احمد کسروی را ترور کرد؟
زیرا کسروی با نوشتن کتاب‌هایی به مقدسات شیعه توهین می‌کرد و قرآن‌سوزی راه انداخته بود.
مهمترین سفر خارجی نواب صفوی به کجا بود؟
سفر به مصر و سخنرانی در دانشگاه الازهر و دیدار با سران اخوان‌المسلمین.
نواب صفوی در چه سنی شهید شد؟
ایشان در سن 31 سالگی به شهادت رسیدند.
مزار کنونی شهید نواب صفوی کجاست؟
در شهر مقدس قم و قبرستان وادی‌السلام.
رابطه نواب صفوی با آیت‌الله کاشانی چگونه بود؟
آن‌ها در مقاطعی همکاری نزدیکی داشتند، به ویژه در جریان ملی شدن نفت، اما گاهی اختلاف نظرهایی در تاکتیک‌ها بروز می‌کرد.
کتاب معروف نواب صفوی چه نام دارد؟
کتاب راهنمای حقایق (یا جامعه و حکومت اسلامی) که مانیفست فداییان اسلام بود.
علت دستگیری نهایی نواب صفوی چه بود؟
ترور ناموفق حسین علاء (نخست‌وزیر) در اعتراض به پیمان نظامی سنتو.
WordAbyss - زندگینامه و مبارزات انقلابی شهید نواب صفوی 27 دی 1404