در اولین شب محرم، دلهای عاشقان به سمت کربلا پر میکشد، آنجا که پرچم سرخ گنبد سالار شهیدان با پرچمی به رنگ شبهای فراق تعویض میشود.
توصیفی
2
لحظهی تعویض پرچم، لحظهی اعلام رسمی عزای عالم است. گویی فرشتگان نیز بالهای خود را سیاه میکنند و بر گنبد طلا میگریند.
توصیفی
3
شهر یکپارچه سیاه میشود. پارچههای مشکی بر در و دیوار شهر آویخته میشوند تا بگویند مصیبتی بزرگ بر اهل آسمان و زمین وارد شده است.
توصیفی
4
باد که میوزد، پرچم سیاه بر فراز گنبد میرقصد و بوی خون خدا را به مشام جان عزاداران میرساند. این آغاز فصل بی قراری است.
توصیفی
5
با پایین آمدن پرچم سرخ و اهتزاز پرچم سیاه، ندای «یا حسین» در گلوها بغض میشود و اشکها بیاختیار جاری میگردند.
توصیفی
6
سیاهپوشان شهر، آیینی است که در و دیوار را زباندار میکند تا مرثیه بخوانند برای بدنی که زیر سم اسبان رفت.
توصیفی
7
آسمان کربلا در شب اول محرم، شاهد تغییر رنگی است که تاریخ را به لرزه در میآورد. سرخی انتقام جای خود را به سیاهی ماتم میدهد.
توصیفی
8
خیابانها لباس عزا به تن میکنند، کتیبههای محتشم بر دیوارها نقش میبندند و شهر بوی سیب و حرم میگیرد.
توصیفی
9
مراسم تعویض پرچم، تجدید عهدی است سالانه با آرمانهای حسینی؛ پرچمی که تا ظهور منتقم، سیاه خواهد ماند.
توصیفی
10
وقتی شهر سیاهپوش میشود، یعنی قلب تپنده شهر برای حسین (ع) میتپد و رگهایش پر از غیرت عاشورایی است.
توصیفی
احساسی
1
دلم لرزید وقتی دیدم آن پرچم سرخ پایین آمد. انگار خورشید غروب کرد و شب طولانی یتیمی آغاز شد.
احساسی
2
خدایا، این چه حکمتی است که با دیدن پرچم سیاه گنبدش، دلم آرام میگیرد و همزمان آتش میگیرد؟
احساسی
3
شهر من لباس سیاه پوشیده، مثل مادری که داغ جوان دیده است. در و دیوار شهر روضه میخوانند.
احساسی
4
ای پرچم سیاه، تو شاهد باش که ما منتظر منتقم بودیم و با اشکهایمان تو را شستشو دادیم.
احساسی
5
کاش من هم کبوتری بودم بر گرد آن گنبد، تا در لحظه تعویض پرچم، بالهایم را نذر عزای ارباب میکردم.
احساسی
6
سیاهیهای شهر، روشنی چشمهای گریان ماست. هر کتیبه، مرهمی است بر زخمهای دل زینب (س).
احساسی
7
پرچم که عوض شد، انگار صدای هل من ناصر از گلدستهها بلند شد. من آمدهام حسین جان، با تمام وجودم.
احساسی
8
شهر بوی اسپند و گلاب و اندوه میدهد. این سیاهیها مقدمه روسفیدی ما در قیامت است.
احساسی
9
چشمهایم را میبندم و خودم را در بین الحرمین میبینم، درست لحظهای که پرچم سیاه بالا میرود و فریاد لبیک یا حسین طنینانداز میشود.
احساسی
10
لباس مشکیام را آماده کردهام، همرنگ پرچم گنبدت. مرا هم در خیل عزادارانت بپذیر یا ثارالله.
احساسی
خبری
1
آیین سنتی تعویض پرچم گنبد مطهر امام حسین (ع) و حضرت عباس (ع) در شب اول محرم با حضور هزاران زائر برگزار میشود.
خبری
2
با حلول ماه محرم الحرام، پرچم سرخ «یالثارات الحسین» با پرچم سیاه عزا بر فراز گنبد سیدالشهدا (ع) تعویض میگردد.
خبری
3
شهرداریها و هیئتهای مذهبی همزمان با شب اول محرم، عملیات سیاهپوش کردن معابر، میادین و مساجد را آغاز کردند.
خبری
4
مراسم اذن عزا و تعویض پوشش ضریح مطهر و گنبد، نماد رسمی آغاز سوگواریهای ماه محرم در سراسر جهان تشیع است.
خبری
5
طبق سنت هر ساله، چراغهای حرم مطهر به رنگ قرمز درآمده و پرچم سیاه به نشانه اعلام عزای عمومی برافراشته شد.
خبری
6
گزارشها حاکی از آن است که هیئتهای مذهبی با نصب پرچمها و کتیبههای سیاه، چهره شهر را دگرگون کردهاند.
خبری
7
مراسم تعویض پرچم به صورت زنده از شبکههای مختلف پخش میشود تا دلهای مشتاق را راهی کربلا کند.
خبری
8
همزمان با کربلای معلی، در حرمهای مطهر ایران اسلامی نیز پرچمهای گنبدها به رنگ سیاه درآمد.
خبری
9
سیاهپوشان شهرها نمادی از آمادگی جامعه برای برپایی مجالس وعظ و روضهخوانی در دو ماه پیش رو است.
خبری
10
مسئولین شهری اعلام کردند تمامی فضای تبلیغاتی شهر به اکران طرحهای فرهنگی عاشورایی و اشعار آیینی اختصاص یافته است.
خبری
ادبی
1
پرچم سیاه، بیرق هدایتی است در ظلمات دنیا، که راه حسین (ع) را به گمشدگان نشان میدهد.
ادبی
2
شهر، پیراهن چاکچاک سیاه بر تن کرده و در سوگ خورشیدی نشسته که بر نیزه تلاوت قرآن میکند.
ادبی
3
این سیاهی که بر در و دیوار است، سایهی بال جبرئیل است که به تعزیت آمده است.
ادبی
4
تعویض پرچم، تنها تغییر یک پارچه نیست؛ تغییر فصل عاشقی است از سرخی جنون به سیاهی حیرت.
ادبی
5
کتیبهها زبان گشودهاند: باز این چه شورش است که در خلق عالم است... و شهر سراپا گوش میشود.
ادبی
6
گنبد طلا و پرچم سیاه؛ تضادی که زیباترین تابلوی هستی را در چشم عاشقان ترسیم میکند.
ادبی
7
سیاهپوش شدن شهر، یعنی اعلام برائت از یزیدیان زمان و بیعت مجدد با آزادگان تاریخ.
ادبی
8
هلال محرم که رخ مینماید، پرچمها به احترامش رنگ عوض میکنند و بادها نوحهخوان میشوند.
ادبی
9
شهر در حصار سیاهیها، امنترین نقطه جهان میشود برای دلهایی که پناهی جز حسین (ع) ندارند.
ادبی
10
پرچم سیاه بر بام جهان کوبیده شد تا همه بدانند اینجا قلمرو عشق حسین (ع) است.
ادبی
نوحه گونه
1
پرچم سیاه گنبد، دلم رو کرده خون / مادرش زهرا امشب، شده روضه خون.
نوحه گونه
2
عوض شد پرچم و دلها، گرفت بوی جدایی / محرم اومده یاران، شدیم کربوبلایی.
نوحه گونه
3
شهر ما مشکی پوشیده، به تنش رخت عزا / همهجا پر شده از، عطر و بوی کربلا.
نوحه گونه
4
روی گنبد ببین، پرچم غم نشست / قلب زینب (س) خدا، توی سینه شکست.
نوحه گونه
5
بیرق سرخ انتقام، شد علم عزاداری / چشمای شیعهها شد، چشمهی ابر بهاری.
نوحه گونه
6
سلام ای پرچم سیاه، سلام ای ماه ماتم / دوباره نوکرت شده، دخیل این محرم.
نوحه گونه
7
کوچه به کوچه شهر ما، تکیه و پرچم زده / فاطمه (س) چادرش رو، روی عالم زده.
نوحه گونه
8
باد مخالف نوز، پرچمِ یار میافتد / وقتی که عوض میشه، دل به شرار میافتد.
نوحه گونه
9
سیاهپوشان عالمین، شروع شده آی نوکرا / پیرهن سیاه تنتون کنید، به عشق شاه سر جدا.
نوحه گونه
10
پرچم گنبد حسین (ع)، سایه رو سرم انداخت / عشقِ به این عزاداری، زندگیم رو باز ساخت.
نوحه گونه
فلسفه تعویض پرچم گنبد امام حسین (ع)
در فرهنگ عرب و اسلام، نصب پرچم سرخ بر مزار کسی که کشته شده، به معنای آن است که خون او هنوز ریخته نشده و انتقامش گرفته نشده است. پرچم گنبد امام حسین (ع) در طول سال سرخ است تا ندای «یالثارات الحسین» را سر دهد. اما با فرارسیدن ماه محرم، این پرچم به نشانه آغاز ایام سوگواری و حزن اهل بیت (ع)، با پرچمی سیاه تعویض میشود. این تغییر رنگ نمادی از عزای عالمگیر و دعوت همگان به سوگواری است.
آیین سیاهپوشان؛ نماد همبستگی اجتماعی
سیاهپوش کردن شهرها، مساجد، تکایا و معابر عمومی در آغاز محرم، فراتر از یک سنت مذهبی، یک پدیده اجتماعی قدرتمند است. این عمل نشاندهنده هویت جمعی جامعه شیعی و همبستگی مردم در پاسداشت ارزشهای عاشورایی است. وقتی تمام شهر یکرنگ میشود، مرزهای طبقاتی و اجتماعی کمرنگ شده و همه در زیر خیمه اباعبدالله (ع) احساس برابری و برادری میکنند.
تاریخچه سیاهپوشی در عزای اهل بیت (ع)
سنت پوشیدن لباس سیاه و سیاهپوش کردن محیط در عزای اهل بیت (ع) ریشهای کهن دارد. روایت شده است که پس از واقعه عاشورا، زنان بنیهاشم لباس سیاه پوشیدند و امام سجاد (ع) نیز این عمل را تأیید فرمودند. سیاهپوشی شهرها در دوران آلبویه و صفویه در ایران رواج بیشتری یافت و به عنوان یکی از شعائر اصلی شیعه تثبیت شد. این رنگ نماد وقار، حزن و اعتراض خاموش به ظلم ظالمان است.
تأثیر بصری و معنوی فضای شهری در محرم
تغییر چهره شهر با پرچمها و کتیبههای سیاه، تأثیر روانی و معنوی عمیقی بر شهروندان میگذارد. دیدن نامهای مقدس و اشعار محتشم بر در و دیوار، یادآور حماسه کربلا و درسهای اخلاقی آن است. این فضای بصری، زمینه را برای تفکر، توبه و نزدیکی بیشتر به خداوند فراهم میکند و هیاهوی زندگی مادی را تحتالشعاع معنویت قرار میدهد.
مراسم اذن عزا و استقبال از محرم
مراسم تعویض پرچم و سیاهپوشان معمولاً با آیینهای خاصی تحت عنوان «اذن عزا» همراه است. در این مراسم، پیرغلامان و جوانان با احترام و اشک، پرچمهای سیاه را برمیافرازند و از خداوند و اهل بیت (ع) رخصت میگیرند تا خادم عزاداران باشند. این آداب و رسوم نشاندهنده ادب و معرفت ایرانیان نسبت به ساحت مقدس سیدالشهدا (ع) است.
سوالات متداول
پرچم گنبد امام حسین (ع) چه زمانی تعویض میشود؟
این مراسم هر ساله در شب اول ماه محرم الحرام با حضور زائران و خادمان برگزار میشود.
چرا رنگ پرچم گنبد امام حسین (ع) در طول سال سرخ است؟
رنگ سرخ نماد خون خدا (ثارالله) و خونی است که انتقام آن هنوز گرفته نشده است.
معنای پرچم سیاه در ماه محرم چیست؟
پرچم سیاه نشانه عزای عمومی، حزن و اندوه کائنات در مصیبت شهادت امام حسین (ع) است.
آیا در حرم حضرت عباس (ع) هم پرچم تعویض میشود؟
بله، همزمان با حرم امام حسین (ع)، پرچم گنبد حضرت اباالفضل العباس (ع) نیز به رنگ سیاه در میآید.
آیین سیاهپوشان شهر از چه زمانی شروع میشود؟
معمولاً چند روز مانده به محرم شروع شده و در شب اول محرم به اوج خود میرسد و تکمیل میشود.
چه کسانی مسئول سیاهپوش کردن شهر هستند؟
این کار با همکاری شهرداریها، هیئتهای مذهبی، مساجد و مشارکت خودجوش مردم انجام میشود.
آیا سیاهپوش کردن شهر ریشه روایی دارد؟
بله، تعظیم شعائر الهی و اظهار حزن در مصیبت اهل بیت (ع) در روایات متعدد توصیه شده است.
پرچم سیاه تا چه زمانی بر گنبد باقی میماند؟
این پرچم معمولاً تا پایان ماه صفر و روزهای ابتدایی ماه ربیعالاول بر فراز گنبد باقی میماند.