یادش بخیر کتاب فارسی اول دبستان، بوی کاغذ کاهی و پاک کن های دو رنگ.
نوستالژی دهه شصت و هفتاد
2
تصمیم کبری، کوکب خانم و چوپان دروغگو؛ شخصیت هایی که با آن ها زندگی کردیم.
نوستالژی دهه شصت و هفتاد
3
هنوز هم صدای ورق زدن کتاب های کهنه، بهترین موسیقی دنیاست.
نوستالژی دهه شصت و هفتاد
4
حسنی نگو بلا بگو؛ قصه ای که همه ما حداقل یک بار با آن خوابیدیم.
نوستالژی دهه شصت و هفتاد
5
کدوی قلقله زن و مادربزرگی که باید از دست گرگ و شیر فرار می کرد.
نوستالژی دهه شصت و هفتاد
6
مجله های کیهان بچه ها و سروش کودکان، تنها دلخوشی های کاغذی دوران ما.
نوستالژی دهه شصت و هفتاد
7
یادتونه کتاب «قصه های خوب برای بچه های خوب» مهدی آذریزدی؟ چه دنیایی داشتیم.
نوستالژی دهه شصت و هفتاد
8
کتاب هایی با نقاشی های ساده اما پر از روح، نه مثل گرافیک های شلوغ امروز.
نوستالژی دهه شصت و هفتاد
9
اون موقع تبلت نبود، ما بودیم و دنیای خیال انگیز لابه لای صفحات کتاب.
نوستالژی دهه شصت و هفتاد
10
صف های طولانی نمایشگاه کتاب و شوق خریدن کتاب های کانون پرورش فکری.
نوستالژی دهه شصت و هفتاد
حس و حال قدیمی
1
هیچ کتاب الکترونیکی نمی تواند جای بوی کاغذ کتاب های قدیمی را بگیرد.
حس و حال قدیمی
2
دلم برای قصه های صوتی روی نوار کاست تنگ شده؛ «علیمردان خان» و «شهر قصه».
حس و حال قدیمی
3
کتاب های پاره ای که بارها چسب زدیم چون دوستشان داشتیم.
حس و حال قدیمی
4
قصه های مادربزرگ زیر کرسی، وقتی برق می رفت و سایه ها جان می گرفتند.
حس و حال قدیمی
5
کتابخانه های کوچک کلاسی و کارت های عضویت مقوایی.
حس و حال قدیمی
6
جایزه های کتابی که سر صف مدرسه می گرفتیم و بوی نو بودنش مستمان می کرد.
حس و حال قدیمی
7
یاد آن شب هایی که یواشکی زیر پتو با چراغ قوه کتاب می خواندیم بخیر.
حس و حال قدیمی
8
کتاب های امانتی که باید تمیز برمی گرداندیم وگرنه جریمه می شدیم.
حس و حال قدیمی
9
تصویرسازی های مرتضی ممیز و نورالدین زرین کلک که هنر خالص بود.
حس و حال قدیمی
10
ما نسلی هستیم که با کتاب بزرگ شدیم، نه با اینستاگرام.
حس و حال قدیمی
مقایسه نسل ها
1
بچه های امروز هری پاتر می خوانند، ما قصه های مجید می خواندیم؛ هر دو زیبا، اما جنسشان فرق دارد.
مقایسه نسل ها
2
سادگی قصه های ما کجا و پیچیدگی بازی های رایانه ای امروز کجا.
مقایسه نسل ها
3
ما با «خانواده آقای هاشمی» سفر کردیم و ایران را شناختیم.
مقایسه نسل ها
4
کاش بچه های امروز هم لذت گم شدن در یک کتاب کاغذی را تجربه کنند.
مقایسه نسل ها
5
تکنولوژی پیشرفت کرد، اما حس خوب آن کتاب های کاهی تکرار نشد.
مقایسه نسل ها
6
قهرمانان ما واقعی تر بودند؛ پتروس فداکار و ریزعلی خواجوی.
مقایسه نسل ها
7
ما یاد گرفتیم با کتاب دوست باشیم، امیدوارم این دوستی به نسل بعد هم منتقل شود.
مقایسه نسل ها
8
هنوز هم وقتی دلم می گیرد، سراغ کتاب های کودکی ام می روم.
مقایسه نسل ها
9
میراث ما برای فرزندانمان، همان قصه های نابی است که سینه به سینه گشت.
مقایسه نسل ها
10
تفاوت نسل ما و امروز، تفاوت عطر کاغذ و نور مانیتور است.
مقایسه نسل ها
ادبی و احساسی
1
کودکی ام لای ورق های کتاب جا ماند.
ادبی و احساسی
2
ورق بزن تقویم خاطرات را، شاید در صفحه ای، کودکی ات نشسته و کتاب می خواند.
ادبی و احساسی
3
کتاب های کودکی، ماشین زمان هستند؛ بازشان کن تا به گذشته برگردی.
ادبی و احساسی
4
هنوز هم وقتی «صد دانه یاقوت» را می خوانم، انار ساوه در دلم ترک می خورد.
ادبی و احساسی
5
قصه ها تمام شدند، اما کلاغ قصه های ما هیچ وقت به خانه اش نرسید.
ادبی و احساسی
6
بوی نای کتاب های قدیمی، عطر ناب خاطره است.
ادبی و احساسی
7
ما در کتاب ها زندگی کردیم، عاشق شدیم و بزرگ شدیم.
ادبی و احساسی
8
کتاب های کودکی، تکه های گمشده پازل هویت ما هستند.
ادبی و احساسی
9
گاهی دلم می خواهد دوباره کلاس اول باشم و با ذوق «بابا آب داد» را بخوانم.
ادبی و احساسی
10
روز جهانی کتاب کودک، روز جشن گرفتن کودک درون ماست که هنوز تشنه قصه است.
ادبی و احساسی
طنز و بامزه
1
یادش بخیر، کتاب هایی که فقط عکساشو نگاه می کردیم و داستان خودمون رو می ساختیم.
طنز و بامزه
2
اون موقع ها فکر می کردیم اگه کتاب رو بذاریم زیر بالش، درس میره تو مخمون!
طنز و بامزه
3
ترسناک ترین داستان کودکی: آقا گرگه و شنگول و منگول (نسخه سانسور نشده!).
طنز و بامزه
4
کتاب علوم و لوبیایی که باید می کاشتیم و همیشه می گندید!
طنز و بامزه
5
نقاشی های عجیب کتاب های درسی که سیبیل واسشون می کشیدیم.
طنز و بامزه
6
مکالمه های خیالی با شخصیت های کتاب وقتی تنها بودیم.
طنز و بامزه
7
کتاب هایی که جلدش رو با روزنامه جلد می کردیم تا خراب نشه.
طنز و بامزه
8
استرس گم کردن کتاب امانتی کتابخونه مدرسه.
طنز و بامزه
9
شوق حل کردن جدول های مجله که هیچ وقت جایزه اش در نیومد.
طنز و بامزه
10
ما نسلی بودیم که از ترس «چوب معلم گل ه» درس می خوندیم، ولی کتاب قصه رو با عشق.
طنز و بامزه
نوستالژی؛ پلی به گذشته شیرین
مرور خاطرات کتاب های دوران کودکی، حسی فراتر از یک یادآوری ساده است. این کار ما را به دورانی می برد که دغدغه ها کمتر و رویاها بزرگتر بودند. کتاب هایی مثل «تصمیم کبری»، «دهقان فداکار» و قصه های «مجید»، بخشی از حافظه جمعی ایرانیان هستند. در روز جهانی کتاب کودک، بازخوانی این خاطرات نه تنها برای بزرگسالان لذت بخش است، بلکه به کودکان امروز نشان می دهد که والدینشان نیز روزی کودک بوده اند و با دنیای قصه ها پیوند داشته اند.
تفاوت تجربه مطالعه دیروز و امروز
نسل گذشته با بوی کاغذ، جنس کاهی صفحات و تصاویر ساده خطی بزرگ شد. تجربه مطالعه برای آن نسل، تجربه ای لمسی و فیزیکی بود. در مقابل، کودکان امروز با کتاب های تعاملی، صوتی و دیجیتال احاطه شده اند. اگرچه ابزارها تغییر کرده اند، اما جادوی قصه همچنان باقی است. یادآوری آن دوران، فرصتی است تا ارزش اصالت کتاب چاپی را دوباره بازگو کنیم.
میراث ادبیات کودک ایران
ایران دارای گنجینه ای غنی از ادبیات کودک است. بزرگانی چون مهدی آذریزدی با «قصه های خوب برای بچه های خوب»، هوشنگ مرادی کرمانی با «قصه های مجید» و شاعرانی مثل مصطفی رحماندوست، هویت ادبی چندین نسل را شکل داده اند. روز جهانی کتاب کودک، روز ادای احترام به این معماران فرهنگی است که با کمترین امکانات، بیشترین تاثیر را بر تربیت ما گذاشتند.
احیای سنت قصه خوانی
خاطره بازی با کتاب های قدیمی، می تواند انگیزه ای برای احیای سنت های فراموش شده باشد. خواندن همان داستان های نوستالژیک برای فرزندانمان، پلی بین نسل ها می زند. وقتی مادری قصه «کدوی قلقله زن» را با هیجان برای کودکش تعریف می کند، در واقع میراثی فرهنگی را منتقل می کند که صدها سال سینه به سینه گشته است.
کودک درون و نیاز به قصه
روز جهانی کتاب کودک فقط مختص کودکان نیست؛ روزی برای نوازش کودک درون بزرگسالان نیز هست. همه ما گاهی نیاز داریم از دنیای جدی و خشک بزرگسالی فاصله بگیریم و به دنیای امن و رنگارنگ قصه ها پناه ببریم. تورق کتاب های قدیمی، این پناهگاه امن را برای لحظاتی به ما بازمی گرداند.
سوالات متداول
محبوب ترین کتاب کودک دهه 60 چه بود؟
کتاب هایی مثل «حسنی نگو بلا بگو»، «قصه های خوب برای بچه های خوب» و مجله «کیهان بچه ها» بسیار پرطرفدار بودند.
آیا کتاب های قدیمی هنوز چاپ می شوند؟
بله، بسیاری از ناشران مانند انتشارات قدیانی و کانون پرورش فکری، نسخه های تجدید چاپ شده کتاب های نوستالژیک را منتشر می کنند.
نوستالژیک ترین شعر کتاب درسی کدام است؟
شعر «صد دانه یاقوت» (انار)، «یار مهربان» (من یار مهربانم...) و «روباه و زاغ» از ماندگارترین ها هستند.
چرا کتاب های قدیمی کاهی بودند؟
در دوران جنگ و پس از آن، به دلیل کمبود کاغذ سفید، از کاغذ کاهی ارزان تر برای چاپ استفاده می شد که اکنون حسی نوستالژیک دارد.
نام نویسنده قصه های مجید چیست؟
هوشنگ مرادی کرمانی، که آثارش به زبان های مختلف ترجمه شده و جوایز جهانی دارد.
آیا کارتون های قدیمی هم اقتباس از کتاب بودند؟
بله، بسیاری از کارتون های محبوب مثل «آنشرلی»، «هایدی» و «پینوکیو» از رمان های کلاسیک کودک و نوجوان اقتباس شده بودند.
روز ادبیات کودک و نوجوان ایران چه روزی است؟
18 تیرماه، سالروز درگذشت مهدی آذریزدی، در تقویم ملی به عنوان روز ادبیات کودک و نوجوان ثبت شده است.
تاثیرگذارترین نهاد در کتاب کودک ایران کجاست؟
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان (با نشان مرغک) که خانه بسیاری از نویسندگان و هنرمندان بزرگ بوده است.
آیا هنوز هم قصه گویی شفاهی رواج دارد؟
متاسفانه کمتر شده، اما پادکست های قصه گویی و کتاب های صوتی در حال احیای مدرن این سنت هستند.
بهترین راه نگهداری کتاب های قدیمی چیست؟
دور نگه داشتن از رطوبت و نور مستقیم خورشید، و قرار دادن در قفسه های شیشه دار.