حضرت عبدالمطلب (ع)، فرزند هاشم و جد پدری پیامبر اسلام (ص) است. نام اصلی ایشان «شیبه الحمد» (سپیدموی ستوده) بود. ایشان بزرگ قبیله قریش و کلیددار کعبه بودند. در دورانی که جاهلیت و بت پرستی عربستان را فرا گرفته بود، عبدالمطلب بر دین حنیف ابراهیم (یکتاپرستی) باقی ماند و سنت های نیکویی را پایه گذاری کرد که بعداً در اسلام تایید شد.
یکی از مهمترین رویدادهای زندگی ایشان، رویای صادقه ای بود که در آن مامور به حفر مجدد چاه زمزم شدند. چاه زمزم سال ها قبل پر شده و مکانش گم شده بود. عبدالمطلب با وجود مخالفت قریش، مکان چاه را یافت و آن را حفر کرد و دوباره سقایت (آب رسانی) حجاج را بر عهده گرفت که افتخاری بزرگ محسوب می شد.
در سال عام الفیل، وقتی ابرهه با لشکر فیل سوار برای تخریب کعبه آمد، مردم مکه به کوه ها فرار کردند. اما عبدالمطلب با شجاعت و ایمان نزد ابرهه رفت و فقط شتران خود را طلب کرد. وقتی ابرهه پرسید چرا از کعبه دفاع نمی کنی؟ جمله تاریخی خود را فرمود: «من صاحب شترانم و این خانه صاحبی دارد (خدا) که از آن دفاع خواهد کرد.»
پس از وفات عبدالله (پدر پیامبر) و آمنه (مادر پیامبر)، سرپرستی محمد (ص) در سن ۶ سالگی به عبدالمطلب رسید. او نوه اش را بسیار دوست می داشت و او را بر فرزندان خود مقدم می داشت. عبدالمطلب همواره می گفت: «این فرزند من شأن و مقام بزرگی خواهد داشت» و تا لحظه مرگ (در ۸ سالگی پیامبر) از او مراقبت کرد.
حضرت عبدالمطلب در هنگام احتضار، فرزندانش را جمع کرد و سفارش محمد (ص) را به آنان نمود. او از میان پسرانش، ابوطالب (ع) را که از نظر اخلاقی و معنوی شبیه ترین فرد به خودش بود، برای سرپرستی پیامبر انتخاب کرد و از او قول گرفت که جانش را فدای محمد کند.
