«سبط» در لغت به معنای نوه است و چون امام حسن (ع) اولین نوه پیامبر اسلام (ص) از دختر گرامیشان حضرت زهرا (س) و امام علی (ع) بودند، به ایشان «سبط اکبر» (نوه بزرگتر) میگویند. تولد ایشان موجی از شادی را در دل پیامبر و اهل بیت ایجاد کرد و نسل پیامبر از طریق ایشان و برادرشان امام حسین (ع) ادامه یافت.
نیمه ماه رمضان علاوه بر اینکه قلب ماه میهمانی خداست، با ولادت امام حسن مجتبی (ع) شرافت دوچندانی یافته است. در روایات آمده که در این شب درهای رحمت الهی گشوده میشود. تقارن تولد «کریم اهل بیت» با ماه «ضیافت الهی»، پیامی لطیف دارد؛ گویی خداوند میخواهد پذیرایی از بندگانش را در این ماه با دستهای کریمترین بنده خود تکمیل کند.
نام «حسن» به معنای نیکو و زیبا، توسط خداوند و از طریق جبرئیل بر پیامبر (ص) وحی شد. تا پیش از آن، این نام در میان اعراب جاهلی مرسوم نبود. این نامگذاری آسمانی نشاندهنده جایگاه ویژه این امام همام در نزد پروردگار است. پیامبر (ص) فرمودند: هر کس میخواهد آقای جوانان اهل بهشت را ببیند، به چهره حسن بنگرد.
امام حسن (ع) به حلم (بردباری) و کرم (بخشش) شهره بودند. ایشان هیچ سائلی را ناامید نمیکردند و حتی با دشمنان و دشنامدهندگان با چنان نرمی و محبت رفتار میکردند که آنها را شرمنده و جذب اسلام مینمودند. تبریک گفتن میلاد ایشان، فرصتی برای یادآوری و الگوبرداری از این فضایل اخلاقی است.
با توجه به تأکید امام حسن (ع) بر روابط اجتماعی و کمک به خویشاوندان، ارسال پیام تبریک به دوستان و آشنایان در این روز، نوعی صله رحم مجازی محسوب میشود و باعث تحکیم پیوندهای برادری و دوستی در جامعه اسلامی میگردد.
